Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Күштік жаттығулардың түрі. Бұл бетте дене салмағымен жасалатын жаттығуларға бағытталған физикалық жаттығулардың бір түрі туралы мәлімет берілген.
Form of strength training exercises
This page is about a form of physical exercise focusing on bodyweight movements
Каллистеника (американдық ағылшын тілінде) немесе каллистеника (британдық ағылшын тілінде) (/ˌkælɪsˈθɛnɪk/) – бұл дене салмағын қарсылық ретінде пайдаланып, көп буынды, күрделі қозғалыстарды жабдықсыз немесе минималды жабдықпен орындауға негізделген күштік жаттығулардың бір түрі.
Calisthenics (American English) or callisthenics (British English) (/ˌkælɪsˈθɛnɪk/) is a form of strength training that utilizes an individual's body weight as resistance to perform multi joint, compound movements with little or no equipment.
Шығуы мен этимологиясы
Оксфорд ағылшын тілінің сөздігі каллистениканы "фитнес пен қозғалыстың әдемілігіне жетуге арналған гимнастикалық жаттығулар" деп сипаттайды. Каллистеника сөзі ежелгі грек сөздері каллос (κάλλος), яғни "сұлулық", және стенос (σθένος), яғни "күш" дегеннен шыққан. Ежелгі Қытайда да каллистеника қолданылғаны туралы мәліметтер сақталған. Хан әулетінің дәрігерлері дұрыс тамақтанумен қатар, денсаулықты сақтаудың бір жолы ретінде каллистениканы да ұсынған.
The Oxford English Dictionary describes callisthenics as "gymnastic exercises to achieve fitness and grace of movement". The word calisthenics comes from the ancient Greek words kállos (κάλλος), which means "beauty," and sthenos (σθένος), meaning "strength." Calisthenics was also recorded to have been used in Ancient China. Along with dietary practices, Han Dynasty physicians prescribed calisthenics as one of the methods for maintaining one's health.
Оқыту әдістері
Калистеника фитнес мақсаттарына жету құралы ретінде қолданылуы мүмкін, соның ішінде гипертрофия (бұлшықет массасын арттыру), күш және төзімділік. Мақсатқа қарай қолданылатын жаттығу әдістері әртүрлі болады. Мысалы, гипертрофияға ұмтылғанда, уақыт өте келе жүктеме көлемін арттыруға бағытталды; күшке ұмтылғанда, жаттығу қарқындылығы уақыт өте келе жоғарылатылады; ал төзімділікті арттыру үшін, демалыс уақытын біртіндеп қысқартуға болады.
Calisthenics can be used as a means to pursue a number of fitness goals including, but not limited to hypertrophy (increasing one's muscle mass), strength, and endurance. The training methods employed are often different, depending on the goal. For instance, when pursuing hypertrophy, one aims to increase the load volume over time; when pursuing strength, the intensity of the exercise is increased over time; and to improve endurance, one can gradually shorten their rest periods.
Кооперативтік спорттық жаттығулар
Кооперативтік гимнастика – екі немесе одан көп қатысушы бір-біріне жаттығу орындауға көмектесетін гимнастика жаттығулары. Мұндай жаттығулар серіктеспен жасалатын жаттығулар, серіктес кедергісімен жасалатын жаттығулар, серікті көтеріп жүру немесе серіктеспен дене салмағын пайдаланатын жаттығулар деп те аталуы мүмкін. Олар ғасырлар бойы дене күшін, төзімділігін, икемділігін және үйлесімділігін арттыру үшін қолданылып келген. Әдетте, бір адам жаттығуды орындайды, ал екіншісі кедергі қосады. Мысалы, біреудің арқасында отырған адам шалқасынан көтерілу, немесе біреудің қолында тұрып, жүру. Кейбір жаттығулар үшін жабдықтар да қолданылуы мүмкін. Екі адам арқанның әртүрлі ұштарын ұстап, қарама-қарсы бағытта тартады. Бір адам қасады түрде аз кедергі жасайды, бұл жаттығуға кедергі қосып, екінші адамға толық амплитудада қозғалуға мүмкіндік береді, өйткені оның күшін қолдану деңгейі жоғары болғандықтан арқанды тарта алады. Бұл жаттығулардың бір кемшілігі – серіктің қанша кедергі қосып жатқанын еркін салмақтармен немесе тренажерлермен салыстырғанда өлшеу қиын болуы мүмкін. Алайда, мұндай жаттығулардың артықшылығы – жабдықтарсыз да салыстырмалы түрде жоғары кедергі деңгейін қосуға болады. Осыған байланысты, кооперативтік гимнастиканы спорт залында да, ойын алаңында да оңай орындауға болады. Олар тек күшті арттыру үшін ғана емес, басқа да жаттығу мақсаттарына қолдануға жеткілікті әмбебап. Мысалы, серіктеспен жасалатын шалқасынан көтерілуді күш-қуатқа бағытталған жаттығуға айналдыруға болады, серіктеспен бірге секіру арқылы немесе тіпті оны бір тіземен көтеру арқылы.
Co operative calisthenics refers to calisthenic exercises that involve two or more participants helping each other to perform the exercise. Such exercises may also be known as partner exercises, partner resisted exercises, partner carrying, or bodyweight exercises with a partner. They have been used for centuries as a way of building physical strength, endurance, mobility, and co ordination. Usually, one person performs the exercise and the other person adds resistance. For example, a person performing squats with someone on their back, or someone holding another person in their arms and walking around. Some exercises also involve the use of equipment. Two people may hold onto different ends of a rope and pull in different directions. One person would deliberately provide a lesser amount of resistance, which adds resistance to the exercise whilst also allowing the other person to move through a full range of motion as their superior level of force application pulls the rope along. A disadvantage of these exercises is that it can be challenging to measure how much resistance is being added by the partner, when considered in comparison to free weights or machines. An advantage such exercise has is that it allows for relatively high levels of resistance to be added with equipment being optional. On this basis, co operative calisthenics can be just as easily performed on a playing field as in a gym. They are also versatile enough to allow them to be used for training goals other than simple strength. For example, a squat with a partner can be turned into a power focused exercise by jumping or hopping with the partner instead, or even lifting them up on one knee.
Артықшылықтары
2017 жылғы зерттеу: "Калистеникалық жаттығулардың дене күйіне, күш-қуатына және дене құрамына тигізетін әсері" атты зерттеуде калистеникалық жаттығулардың ешқандай ауыр жаттығу құралдарын қолданбай-ақ дене күйін, күш-қуатын және дене құрамын жақсартуға тиімді жаттығу шешімі екені анықталды.
A 2017 study: "The effects of a calisthenics training intervention on posture, strength and body composition" found that calisthenics training is an "effective training solution to improve posture, strength and body composition without the use of any major training equipment".
Тарих
Кэтрин Эстер Бичер (1800–1878) – американдық педагог және жазушы, американдық мәдениетте әйелдердің отандық саладагы орнын көтеру және бекіту үшін консервативті идеологиялық қозғалысты танымал етіп, қалыптастырды. Ол дене шынықтыру курсына калистениканы енгізіп, оны насихаттады. Фридрих Людвиг Янның шәкірттері гимнастиканың өзіндік нұсқасын АҚШ-қа әкелді, ал Бичер мен Дио Льюис 19 ғасырда әйелдер үшін дене шынықтыру бағдарламаларын құрды. Америкадағы калистениканың ұйымдастырылған жүйелері «Жүйелер шайқасынан» кейін, штаттар дене шынықтыру жүйелерін міндеттегеннен кейін, бәсекелестік спорттың көлеңкесіне кетті. 1960 жылдары жарияланған Канад Корольдік Әуе күштерінің калистеника бағдарламасы қазіргі заманғы фитнес мәдениетін дамытуға көмектесті. Калистеника жылдам өсіп келе жатқан халықаралық спорт түрі – «көше жаттығуларымен» байланысты. Көше жаттығулары – бұл спортшылардың калистеника жаттығуларын белгілі уақыт ішінде, төрешілер алдында орындауы. Ригада (Латвия) орналасқан World Street Workout & Calisthenics Federation (WSWCF) жыл сайынғы ұлттық чемпионаттарды ұйымдастырып, спорттың әлем чемпионаттарын өткізеді. Лос-Анджелесте орналасқан Дүниежүзілік калистеника ұйымы (WCO) бүкіл әлемде «Барлар шайқасы» деп танылатын жарыстар сериясын өткізеді. WCO ресми жарыстар үшін ережелер жиынтығын жасады, оған салмақ санаттары, уақыт бойынша жүйе, бастапқы бағалау критерийлері және 10 балдық жүйе кірді, бұл әлемдегі көптеген спортшыларға осы жаһандық жарыстарға қатысуға мүмкіндік берді. Көше жаттығулары жарыстары «еркін стильдегі калистениканы» дамытуға ықпал етті, бұл стильде спортшы өз күші мен инерциясын пайдаланып, сымбаттағы динамикалық дағдылар мен трюктерді орындайды, көбінесе әр трюк біріктірілген тұрақты ағынмен күнделікті жаттығудың бөлігі ретінде. Ерақылы стильдегі калистеникаға өзінің инерциясын бақылауға және дене мен сымбаттың механикасын түсінуге қабілеттілік қажет.
Catharine Esther Beecher (1800–1878) was an American educator and author who popularized and shaped a conservative ideological movement to both elevate and entrench women's place in the domestic sphere of American culture. She introduced calisthenics in a course of physical education and promoted it. Disciples of Friedrich Ludwig Jahn brought their version of gymnastics to the United States, while Beecher and Dio Lewis set up physical education programs for women in the 19th century. Organized systems of calisthenics in America took a back seat to competitive sports after the Battle of the Systems, when the states mandated physical education systems. The Royal Canadian Air Force's calisthenics program published in the 1960s helped to launch modern fitness culture. Calisthenics is associated with the rapidly growing international sport called street workout. The street workout consists of athletes performing calisthenics routines in timed sessions, in front of a panel of judges. The World Street Workout & Calisthenics Federation (WSWCF), based in Riga, Latvia, orchestrates the annual national championships and hosts the world championships for the sport. The World Calisthenics Organization (WCO) based in Los Angeles, California, promotes a series of competitions known globally as "the Battle of the Bars". The WCO created the first set of rules for formal competitions, including weight classes, a timed round system, original judging criteria and a 10 point must system, giving an increasing number of athletes worldwide an opportunity to compete in these global competitions. Street workout competitions have also popularized 'freestyle calisthenics', which is a style of calisthenics where the athlete uses their power and momentum to perform dynamic skills and tricks on the bar, often as part of a routine where each trick is linked together in a consistent flow. Freestyle calisthenics requires great skill to control one's momentum and an understanding of the mechanics of the body and the bar.
Калистеника саябақтары
Әлем бойынша ашық ауадағы фитнес жаттығу алаңдары мен ашық спортзалдардың саны артып келеді. Олардың кейбіреулері калистиникамен айналысу үшін арнайы жасалған, ал көпшілігі халыққа тегін қолжетімді. Калистиника парктеріндегі жабдықтарға тартылу таяқшалары, маймыл таяқшалары, параллель таяқшалар және секіретін платформалар кіреді. Әлемдегі калистиника парктерінің орналасқан жерлерін және фотосуреттерін көрсетіп тұратын, тегін қолжетімді онлайн карталар бар.
An increasing number of outdoor fitness training areas and outdoor gyms are being built around the world. Some are designed especially for calisthenics training, and most are free to use by the public. Calisthenics parks equipment include pull up bars, monkey bars, parallel bars, and box jumps. Freely accessible online maps exist that show the locations and sample photos of calisthenics parks around the world.