Француз кинорежиссер Алиса Ги-Блаше: өмір және шығармашылығы

Кіріспе

Француз кинорежиссері (1873–1968)

Элис Ида Антуанетта Гай Блаше (Guy; alis gi blɑʃe; 1 шілде 1873 – 24 наурыз 1968) – француз кино өнерінің алғашқы даму кезеңіндегі режиссер. Ол оқиғалы көркем фильм түсірген алғашқы режиссерлердің бірі, сондай-ақ фильм режиссуралаған тұңғыш әйел. 1896 жылдан 1906 жылға дейін ол, мүмкін, әлемдегі жалғыз әйел режиссер болды. Ол Гомонттың «Хронофон» синхронды дыбыс жүйесімен, түрлі түс бояуларымен, түрлі нәсіл өкілдерінен актерлер шақырумен және арнайы эффектілермен тәжірибе жасады. Ол Нью-Йорктегі Флашингте орналасқан «Solax» студиясының көркемдік директоры және негізін қалаушылардың бірі болды. 1912 жылы «Solax» студиясы Нью-Джерси штатының Форт-Ли қаласында жаңа студия құруға 100 000 доллар инвестициялады, бұл Голливуд құрылғанға дейін американдық кино өндірісінің орталығы болды. Сол жылы ол «Ақылсыз бен ақшасы» деген фильмді түсірді, бұл фильмде толығымен афроамерикалық актерлер ойнады. Фильмнің тарихи және эстетикалық маңызын ескере отырып, ол қазір Америка кино институтының Ұлттық кино және бейне сақтау орталығында сақтаулы тұр.

Ерте өмір және білім

1865 жылы Гайдың әкесі Эмиль Гай, Сантьяго, Чили және Вальпараисо, Чилиде кітап дүкені мен баспа компаниясының иесі, Мари Клотильда Франселин Оберге үйленді. Ерлі-зайыпты Париждегі үйлену тойынан кейін Сантьягоға оралды. 1873 жылдың басында Мари мен Эмиль Сантьягода Алистің төрт бауырымен бірге тұрды. 1872 және 1873 жылдары Чилиде оба індеті болды. Эмиль мен Мари Гай төрт баласын Парижге әкелді, сол жерде Элис дүниеге келді. Өзінің өмірбаяндық естеліктерінде Элис мұны анасының «бесінші баласының шын француз екенін қамтамасыз ету әрекеті» деп сипаттайды. Оның әкесі туылғаннан кейін көп ұзамай Чилиге оралды, ал анасы бірнеше айдан кейін оралды. Элис Швейцарияның Каруж қаласында әжесінің қамқорлығында қалды. Ол үш-төрт жаста болғанда, анасы Чилиден қайтып келіп, оны Оңтүстік Америкаға алып қайтты. Алты жасында Гайды әкесі Францияға алып кетеді, ол Veyrier sous Salèveдегі Faithful Companions of Jesus мектебіне оқуға түсті. Бірнеше жылдан кейін Гай мен оның әпкесі Луиза Фернидегі монастырға көшіріліп, кейін Парижге қайтарылды. Гайдың әкесі 1891 жылдың 5 қаңтарында себебі белгісіз аурудан қайтыс болды. Оның қайтысынан кейін Гайдың анасы 1891 жылдың 20 мамырында құрылған Mutualité maternelle ұйымында жұмысқа орналасты. Анасы бұл жұмысты жалғастыра алмады, содан кейін Гай өзін және анасын асырау үшін сол кезде жаңа мамандық болған машинистка және стенограф болып оқыды. Ол алғашқы жұмысын лак фабрикасында стенографиялық машинистка ретінде бастады. 1894 жылдың наурыз айында ол Феликс Макс Ричардқа тиесілі 'Comptoir général de la photographie' фотостудиясында жұмыс істеуге кірісті. Кейін Леон Гомон компанияны басқарып, оның жетекшісі болды. L. Gaumont et C Франциядағы жаңадан пайда болған киноиндустриясының маңызды күшіне айналды. Элис Gaumont et C-де жұмыс істеуді жалғастырды, бұл шешім оны 25 жылдан астам уақытқа созылған кино өнеріндегі ізашарлық мансапқа бастады, ол режиссуралаған, продюсерлік еткен, жазған және/немесе 700-ден астам фильмді қадағалаған. Бастапқыда ол Леон Гомонның хатшысы ретінде жұмыс істей бастағанымен, Гай оның клиенттерімен, тиісті маркетингтік стратегиялармен және компанияның камералар қорымен танысты. Ол сондай-ақ Жорж Деменэ, Огюст және Луи Люмиер сияқты киноинженерлерінің алғашқы өкілдерімен танысты. Элис Гай мен Гомон 1895 жылдың 22 наурызында Люмиерлер ұйымдастырған «көрермендерді таң қалдырған» шараға қатысты. Бұл фильмді көрсетудің алғашқы демонстрациясы болды, Гомон, Люмиерлер және Эдисон осы мәселені шешуге асығысқан. Олар өздерінің алғашқы фильмдерінің бірін көрсетті – Лиондағы Люмиер зауытынан жұмысшылардың шығып бара жатқан көрінісін бейнелеген фильмді. «Демонстрациялық фильмдер» түрінде камераларды сатудың ғылыми және/немесе жарнамалық мақсаты үшін ғана түсірілген фильмдердің идеясынан көңілі толмаған Гай, фильмге көркем сюжеттерді қосуға болатынына сенімді болды. Ол Гомоннан өзінің фильмін түсіруге рұқсат сұрады, ол оған рұқсат берді.

In 1865, Guy's father, Émile Guy, an owner of a bookstore and publishing company in Santiago, Chile and Valparaíso, Chile, married Marie Clotilde Franceline Aubert. The couple returned to Santiago after the wedding in Paris. In early 1873, Marie and Émile lived in Santiago, with Alice's four siblings. There was a devastating smallpox epidemic in Chile in 1872 and 1873. Émile and Marie Guy brought all four of their children to Paris, where Alice was born. In her autobiography, Alice refers to this as her mother's attempt to make sure "her fifth child should be truly French". Her father returned to Chile soon after her birth, and her mother followed a few months later. Alice was left in the care of her grandmother in Carouge, Switzerland. At the age of three or four, Alice's mother returned from Chile and took Alice back to South America. At the age of six, Guy was taken back to France by her father to attend the Faithful Companions of Jesus school in Veyrier sous Salève. Guy and her sister Louise were moved to a convent in Ferney a few years later and then brought back to Paris. Guy's father died on 5 January 1891 of unknown causes. Following his death, Guy's mother got a job with Mutualité maternelle which was founded on 20 May 1891. Her mother was unable to keep that job and thereafter Guy trained as a typist and stenographer, a new field at the time, to support herself and her mother. She landed her first stenography typist job at a varnish factory. In March 1894, she began working at the 'Comptoir général de la photographie' owned by Félix Max Richard. Léon Gaumont later took over and headed the company. L. Gaumont et C became a major force in the fledgling motion picture industry in France. Alice continued to work at Gaumont et C, a decision that led to a pioneering career in filmmaking that spanned more than 25 years and involved her directing, producing, writing and/or overseeing more than 700 films. Although she initially began working for Léon Gaumont as his secretary, Guy became familiar with his clients, relevant marketing strategies, and the company's stock of cameras. She also met a handful of pioneering film engineers such as Georges Demenÿ and Auguste and Louis Lumière. Alice Guy and Gaumont attended the "surprise" Lumière event on March 22, 1895. It was the first demonstration of film projection, an obstacle that Gaumont, the Lumières, and Edison were all racing to solve. They screened one of their early films Workers Leaving the Lumière Factory, which consisted of a simple scene of workmen leaving the Lumière plant in Lyon. Bored with the idea of captured film only being used for the scientific and/or promotional purpose of selling cameras in the form of "demonstration films," Guy was confident that she could incorporate fictional story telling elements into film. She asked Gaumont for permission to make her own film, and he granted it.

Gaumont Film Company-дегі алғашқы фильмдер

Элис Гай өзінің алғашқы фильмін 1896 жылы түсірді. Оның бастапқы атауы «La Fée aux Choux» («Кәбіздер ертегісі») немесе «Балалардың дүниеге келуі» болуы мүмкін, немесе ол бастапқыда атаусыз болған. Элис өзінің дебюттік жұмысы ретінде сипаттаған көрініс 1900 жылғы «La Fée aux choux» нұсқасына немесе 1902 жылғы нұсқаға сәйкес келмейді, ол кино мұрағаттарында табылған «Sage femme de première classe» деп аталады. Элистің дебютін сипаттауымен біз көре алатын екі фильмді салыстыра отырып, бірінші болып түсірілген үшінші фильмнің бар екенін көрсететін айырмашылықтарды анықтаймыз. 1896 жылғы фильм жоғалған сияқты. Дегенмен, бірнеше нақты деректер «La Fée aux choux»-тың үш түрлі нұсқасы болғанын көрсетеді. 1896 жылдың 30 шілдесінде жарық көрген газетте «көккөбістердің астында, керемет боялған хром пейзажда туған балалардың тазалығы туралы» айтылған, бұл Элис Гайдың өзінің алғашқы фильмі туралы сипаттамасын растайды. Элис Гай 1912 жылы: «Көп ұзамай бүкіл елдегі кинотеатрлар панорама емес, оқиғаларды көрсетуге көшті» деп жазды. 1896-1906 жылдары Элис Гай Гомонттың өндіріс бөлімінің басшысы болды және сюжеттік киноны жүйелі түрде дамытқан алғашқы кинорежиссер деп есептеледі. Ол 1896 жылдан 1906 жылға дейін жалғыз әйел режиссер болды. Оның ерте фильмдері Люмиерлер мен Мелиес сияқты замандас бәсекелестерімен көптеген ортақ белгілерге және тақырыптарға ие болды. Ол би және саяхат фильмдерін зерттеді, көбінесе екеуін біріктірді, мысалы, Сахарет орындаған «Le Boléro» (1905) және «Танго» (1905). Гайдың көптеген ерте би фильмдері музыкалық залдарда танымал болды, мысалы, иілгіш би фильмдері – сонымен қатар Люмиерлер мен Томас Эдисонның кино каталогтарының да маңызды бөлігі болды. 1906 жылы Гай «Мәсіхтің өмірі» фильмін түсірді, ол сол кездегі үлкен бюджеттік жоба болды және 300-ге жуық эпизодтық актерлерді қамтыды. Ол Джеймс Тиссоның суреттелген Жаңа өсиетінен фильмге сілтеме ретінде пайдаланды, онда 25 эпизод болды және бұл Гаумонттағы оның ең ірі өндірісі болды. Бұған қоса, ол Гомонттың «Chronophone» жүйесінде экрандағы бейнелермен бірге аудио жазбаларды қолданудағы алғашқылардың бірі болды, ол фильммен синхронды тік кесілген дискіні пайдаланды. Ол қос экспозиция, маскалау техникалары және фильмді кері ойнату сияқты алғашқы арнайы эффекттерді қолданды. Гаумонттағы қызметі кезінде Гай Луи Фойельде мен Этьен Арнауды сценаристтер мен режиссерлер ретінде жұмысқа алды және оқытты, сондай-ақ декоратор Анри Менессье мен суретші Бен Каррені жұмысқа алды.

Alice Guy made her first film in 1896. Its original title may have been La Fée aux Choux (The Fairy of the Cabbages) or The Birth of Children, or it may have had no title at first. The scene Alice described as her debut effort does not match either the 1900 version of La Fée aux choux or the 1902 version, retitled Sage femme de première classe which has been found in film archives. By comparing Alice's descriptions of her debut effort with the two films that are available for us to view, we discover differences that indicate there was a third film that came first. The 1896 film seems to be lost. However, multiple points of confirmation indicate that there were three different La Fée aux choux. A 30 July 1896 newspaper describes a "chaste fiction of children born under the cabbages in a wonderfully framed chromo landscape," and provides other details that confirm Alice Guy's description of her first film. "Before very long," Alice Guy reported in 1912, "every moving picture house in the country was turning out stories instead of spectacles and plots instead of panoramas." From 1896 to 1906, Alice Guy was Gaumont's head of production and is generally considered the first filmmaker to systematically develop narrative filmmaking. She was probably the only female director from 1896 to 1906. Her earlier films share many characteristics and themes with her contemporary competitors, such as the Lumières and Méliès. She explored dance and travel films, often combining the two, such as Le Boléro performed by Saharet (1905) and Tango (1905). Many of Guy's early dance films were popular in music hall attractions such as the serpentine dance films – also a staple of the Lumières and Thomas Edison film catalogs. In 1906, Guy made The Life of Christ, a big budget production for the time, which included 300 extras. She used the illustrated James Tissot New Testament as reference material for the film, which featured 25 episodes and was her largest production at Gaumont to date. In addition to this, she was one of the pioneers in the use of audio recordings in conjunction with the images on screen in Gaumont's "Chronophone" system, which used a vertical cut disc synchronized to the film. She employed some of the first special effects, including using double exposure, masking techniques, and running a film backward. During her tenure at Gaumont, Guy hired and trained Louis Feuillade and Étienne Arnaud as writers and directors and hired set designer Henri Ménessier and art director Ben Carré.

Соңғы жылдары "The Solax Company" компаниясында жұмыс істеді

1907 жылы Элис Гай Герберт Блашеге тұрмысқа шықты, ол жақын арада Gaumont компаниясының АҚШ-тағы операцияларының өндіріс жетекшісі болып тағайындалды. Күйеуімен бірге АҚШ-тағы Gaumont компаниясында жұмыс істегеннен кейін, екеуі 1910 жылы өздерінің бизнесін құрды, Джордж А. Магимен серіктесіп, Америкадағы ең ірі, Голливудқа дейінгі студия – The Solax Company-ны құрды. Бұл оны жеке студия мен студиялық базаға ие болған алғашқы әйел етті. 1913 жылы Гай Блаше "Қарақшы" фильмін түсірді, бұл болашақ "Wonder Woman" авторы Уильям Мултон Марстон жазған алғашқы сценарий. 1940 жылдардың соңында Элис Гай Блаше өзінің өмірбаянын жазды. Ол 1976 жылы француз тілінде жарық көрді, ал он жылдан кейін қызы Симон, келіні Роберта Блаше және кино жазушысы Энтони Слайдтың көмегімен ағылшын тіліне аударылды. Гай Блаше кино индустриясының тарихындағы түсініксіз жоғалуына алаңдады. Ол әріптестерімен және кинотарихшылармен үнемі байланыста болып, өмірі туралы бұрын жасалған және фактілерге сәйкес емес мәлімдемелерді түзететін. Ол шығармашылық меншігін өз мойнына алып, фильмдері үшін лайықты есімдерін алу үмітімен фильмдерінің кең ауқымды тізімдерін жадында сақтап жүрді. Гай Блаше Канада Ұлттық кино кеңесінің "Жоғалған бақ: Элис Гай Блаше өмірі мен киносы" атты деректі фильмінің тақырыбы болды, режиссері Маркиз Лепаж. Бұл фильм Квебек Гемео сыйлығын үздік деректі фильм номинациясы бойынша жеңіп алды. 2002 жылы кино зерттеушісі Элисон МакМахан "Элис Гай Блаше: Киноның жоғалған көрегені" атты еңбегін жариялады. Кейбіреулер Гай Блашені алғашқы әйел кинорежиссер деп санайды, ол 1896 жылдан 1920 жылға дейін 1000-нан астам фильм түсірді, олардың 150-і сақталған, ал 22-сі толық метражды. Ол Лоис Вебермен бірге жеке студияны – The Solax Company-ны басқарған және иеленген алғашқы әйелдердің бірі болды. Оның фильмдерінің көп бөлігі оңай көруге болатын форматта сақталмаған. 2018 жылдың желтоқсанында Kino Lorber Конгресс кітапханасы, Британдық кино институты және басқа да ұйымдармен бірлесіп "Пионерлер: Алғашқы әйелдер кино жасаушылар" атты алты дискілік жинақты шығарды. Жинақтың бірінші дискісі Элис Гай Блаше фильмдеріне арналған. Оған 2003 жылы Конгресс кітапханасының Ұлттық кино тізіміне сақтау үшін енгізілген "Matrimony's Speed Limit" (1913) фильмі кіреді. 2018 жылғы "Табиғи бол: Элис Гай Блаше туралы айтылмаған оқиға" атты деректі фильмі, режиссері Памела Б. Грин, баяндамасы Джоди Фостер, Канн кинофестивалінде (Cannes Classics) көрсетілді. Бұл фильм Гай Блаше өміріне, мансабына және мұрасына арналған. "Табиғи бол: Элис Гай Блаше туралы айтылмаған оқиға" фильмінің арқасында Гай Блаше фильмдерінің көп бөлігі қалпына келтіріліп, сақталды, ал оның құрметіне Академияның кино мұражайында ескерткіш орнатылады. 2019 жылдың қыркүйегінде Гай Блаше "The New York Times" газетінің "Еске алынбағандар" сериясына енді. 2021 жылы Deadline басылымында хабарланғандай, Памела Б. Грин Элис Гай Блаше туралы толық метражды фильмді дамытып жатыр. Гай Блаше Альфред Хичкок пен Сергей Эйзенштейнге ерте ықпал еткен. Хичкок: "Мен француз Джордж Мелиеспен бірге бақыттан көкке ұшар едім. Д.У. Гриффиттің және француз режиссері Элис Гайдың фильмдері мені қатты қуантты". Эйзенштейн өз естеліктерінде бала кезінде көрген аты аталмаған фильм туралы айтты, ол оған өте маңызды болды. Бұл фильм "Be Natural: The Untold Story of Alice Guy Blaché" деректі фильмін түсіру кезінде Элис Гай Блашенің "Феминизмнің салдары" (1906) фильмі екені анықталды.

In 1907, Alice Guy married Herbert Blaché, who was soon appointed the production manager for Gaumont's operations in the United States. After working with her husband for Gaumont in the U. S., the two established their own business in 1910, partnering with George A. Magie in the formation of The Solax Company, the largest pre Hollywood studio in America. This made her the first woman to own her own studio and studio plant. In 1913, Guy Blaché directed The Thief, the first script sold by future Wonder Woman creator William Moulton Marston. In the late 1940s, Alice Guy Blaché wrote an autobiography. It was published, in French, in 1976 and was translated into English a decade later with the help of her daughter Simone, daughter in law Roberta Blaché, and the film writer Anthony Slide. Guy Blaché was concerned with her unexplained absence from the historical record of the film industry. She regularly communicated with colleagues and film historians, correcting previously made and supposedly factual statements about her life. She crafted lengthy lists of her films as she remembered them, with the hope of being able to assume creative ownership and receive legitimate credit for them. Guy Blaché was the subject of a National Film Board of Canada documentary The Lost Garden: The Life and Cinema of Alice Guy Blaché by director Marquise Lepage, which received Quebec's Gémeaux Award for Best Documentary. In 2002, film scholar Alison McMahan published Alice Guy Blaché: Lost Visionary of the Cinema. Guy Blaché is considered by some to have been the first female filmmaker, and from 1896 to 1920, she directed over 1,000 films, some 150 of which survive, and 22 of which are feature length. She was one of the first women, along with Lois Weber, to manage and own her own studio: The Solax Company. Few of her films survive in an easily viewable format. In December 2018, Kino Lorber released a six disc box, Pioneers: First Women Filmmakers, in cooperation with the Library of Congress, the British Film Institute, and others. The first disc of the set is devoted to the films of Alice Guy Blaché. It includes Matrimony's Speed Limit (1913), which was selected for preservation in the National Film Registry of the Library of Congress in 2003. The 2018 documentary film Be Natural: The Untold Story of Alice Guy Blaché, directed by Pamela B. Green and narrated by Jodie Foster, which opened at the Cannes Film Festival (Cannes Classics), deals with Guy Blaché's life, career, and legacy. Because of Be Natural: The Untold Story of Alice Guy Blaché, many of Guy Blaché's films were restored and preserved, and a pillar in her name will be featured at the Academy Museum of Motion Pictures. In September 2019, Guy Blaché was included in The New York Times series "Overlooked No More". As reported by Deadline in 2021, Pamela B. Green is developing a feature biopic about Alice Guy Blaché. Guy Blaché was an early influence on both Alfred Hitchcock and Sergei Eisenstein. Hitchcock remarked, "I'd be over the moon with the Frenchman George Méliès. I was thrilled by the movies of D. W. Griffith and the early French director Alice Guy." In his Memoirs, Eisenstein described an unnamed film he had seen as a child that continued to be very important to him. This film was identified as Alice Guy Blaché's The Consequences of Feminism (1906) during the making of the documentary Be Natural: The Untold Story of Alice Guy Blaché.

Жеке өмір

Элис Гай Блашенің үйленуі оның Гомонтпен жұмыс істеуден кетуіне себеп болды. Бұл жұп Гомонт компаниясы тарапынан Кливлендке Гомонт жабдықтарының франшизасын жеңілдету үшін жіберілді. 1908 жылдың басында олар Нью-Йорк қаласына барды, онда 1908 жылдың қыркүйегінде Гай Блаше қызы Симонаны дүниеге әкелді. Екі жыл өткен соң, Гай Блаше Гомонттың Флашинг студиясында Solax студиясын құрып, өз студиясын басқарған алғашқы әйел болды. 1912 жылы, екінші баласына жүкті болған кезде, ол Нью-Джерси штатының Форт-Ли қаласында студия салып, аптасына бірден үш фильмге дейін түсіруді жалғастырды. 1912 жылдың 27 маусымында оның ұлы Реджинальд дүниеге келді. Жазу және режиссураға көңіл бөлгені үшін Гай Блаше 1913 жылы күйеуін "фильм өндірісі және басқарушылық режиссура үшін" Solax-қа алды. Осы лауазымға тағайындалғаннан кейін Герберт Блаше Blaché Features, Inc. атты кинокомпаниясын құрды. Олар келесі бірнеше жыл бойы жеке және іскерлік серіктестікте болып, көптеген жобалар бойынша бірге жұмыс істеді. 1918 жылы Герберт Блаше әйелі мен балаларын тастап, Голливудта мансап іздеуге кетті. 1918 жылдың қазанында Элис Гай Блаше соңғы фильмі "Тасталган абырой" фильмін түсіріп жатқанда испан қызбасынан жартылай қайтыс болды. Аурудан кейін 1919 жылы ол Гербертпен бірге Голливудқа келді, бірақ олар бөлек тұрды. Ол Алла Назимованың қатысуымен түсірілген екі фильмінде Герберттің режиссерлік ассистенты болып жұмыс істеді. Элис Гай Блаше өзінің соңғы фильмін 1919 жылы түсірді. 1921 жылы ол киностудиясын және өзге де мүлкін банкроттық салдарынан саудаға шығаруға мәжбүр болды. 1922 жылы Элис пен Герберт ресми түрде ажырасты. Ол 1922 жылы Францияға оралып, енді ешқандай фильм түсірмеді.

Өлім

Алис Гай Блаше екінші рет тұрмысқа шықпады, ал 1964 жылы ол АҚШ-қа оралып, Нью-Джерси штатының Уэйн қаласында үлкен баласы, қызы Симонмен бірге тұрды. 1968 жылдың 24 наурызында 94 жасында Алис Гай Блаше Нью-Джерсидегі зейнеткерлер үйінде қайтыс болды. Ол Мэрирест зиратында жерленген.