"Бонанза" ранчосы: тарихы мен мұражай паркі

Кіріспе

Невададағы бұрынғы АҚШ ойын-сауық паркі, АҚШ

Пондероза ранчосы – «Бонанса» телесериалына негізделген ойын-сауық паркі, онда жері, орман ресурстары мен мал-мүлігі мол Картрайт отбасы тұрған. Бұл көңіл көтеру паркі 1968 жылдан 2004 жылға дейін Невада штатының Тахо көліне жақын Инклайн ауылында жұмыс істеді. Телесериалдың соңғы бес маусымының және үш телефильмнің бір бөлігі де осы жерде түсірілді.

Көркем Пондероза ранчосының теледидарлық шығу тегі

"Пондероза" – "Боннанзаның" ойдан шығарылған орны. Бірінші маусымдағы 9-шы эпизодқа ("Мырза Генри Комсток") сәйкес, бұл Тахо көлінің жағасындағы мың шаршы миль (640 000 акр немесе 2600 км²) аумақты ранчо, Сьерра-Невада тауларының биік жерінде орналасқан, ортасында үлкен ранчо үйі бар. Бен Картрайт жүкті үшінші әйелі Мари және екі ұлы Адам мен Хосспен Нью-Орлеаннан көшіп келгеннен кейін алғашқы, кішкентай шаруашылықты салған. Сәулетші-инженер Адам теледидарда көрсетілгендей, кейіннен кең ауқымды ранчо үйін жобалады ("Боннанза, Филип Дидешаймердің тарихы", 31 қазан, 1959, NBC TV; "Боннанза: Қайта оралу", 1993 жылғы сәуір, NBC TV). Бұл ойдан шығарылған ранчо Невада штатының Вирджиния қаласынан шамамен екі сағаттық атпен саяхатқа жақын жерде орналасқан. (Ескерту: Пондероза ранчосының шығу тегі туралы аздап айырмашылықтар бар: бастапқы "Боннанза" сериалынан, Лорн Гриннің 1964 жылғы "Пондерозаның сағасы" әнінен, 1988–1995 жылдардағы телефильмдерден және 2001 жылғы PAX преквел сериалынан – "Пондероза"). Ранчо үйі бір қабатты құрылыс болатын, бірақ фасады екінші қабатты сияқты көрінетін. Ішіндегі баспалдақ екінші қабатқа шығатын коридорға алып шығарғандай болды, бірақ ол соқпаққа тірелді. Жатын бөлме сахналары Бербанк студиясында түсірілді. Шоу продюсері Дэвид Дорт, атаудың шабыты, ойдан шығарылған ранчо орналасқан жерде 5000 футтан жоғары биіктікте өсетін көптеген Пондероза қарағайлары болғанын айтты. Латын тіліндегі түбірі "үлкен" (ағылшын сөзі "ponderous" сөзінің түбірі). Телешоудың сыртқы түсірілімдері кейде Невадада жүргізілетін, көбінесе ретімен жүргізілмейтін. Кейде командалар бірнеше күннің ішінде бір маусымның жұмысын аяқтайтын. 1959–1970 жылдар аралығында шоуда қолданылған алғашқы Вирджиния Сити декорациясы Paramount студиясының артқы алаңында орналасқан. Ол "Have Gun, Will Travel", "Mannix" және "The Brady Bunch" эпизодтарында да қолданылды. 1970 жылғы "Боннанза" эпизодындағы "Вирджиния қаласының құлауы" атты эпизодта, орынбасар Клем Фостердің өртқосушы әйелі қаланы бірнеше өртпен жойды. Бұл 1970 жылдың қыркүйегінен 1973 жылдың қаңтарына дейін Warner Studios-қа ауысуға мүмкіндік берді, себебі ол студия арзан болды. "Боннанзаның" түпкілікті эпизодтарының өте азы ойын-сауық паркіндегі Вирджиния Сити декорациясында түсірілді, бірақ қала үш "Боннанза" телефильмінде маңызды орын алды. Фильмдер Картрайттардың келесі буынын көрсеткендіктен, олар шамамен 1905 жылы басталды. Пондероза паркі арбалы кезеңнен асып, ескі автомобильдер көрмесін де қамтыды. Бұл жаңадан бастау алған жоба болды, себебі туристер Картрайттың ат құшақтарымен қатарланған аттарды көруге ниеттенді.

The Ponderosa was the fictional setting for Bonanza. According to the 9th episode ("Mr. Henry Comstock") in the first season, it was a thousand square mile (640,000 acre or 2,600 km2) ranch on the shores of Lake Tahoe, nestled high in the Sierra Nevada, with a large ranch house in the center of it. Ben Cartwright was said to have built the original, smaller homestead after moving from New Orleans with his pregnant third wife Marie and his two sons, Adam and Hoss. The grown Adam, an architect/engineer, designed the later sprawling ranch house as depicted on TV ("Bonanza, The Philip Diedesheimer Story", Oct. 31, 1959, NBC TV; Bonanza: The Return, April 1993, NBC TV). The fictional ranch was roughly a two hour horse ride from Virginia City, Nevada. (Note: There are slight variations as to the origin of the Ponderosa Ranch, from the original Bonanza series, Lorne Greene's 1964 song "Saga of the Ponderosa", the 1988–95 TV movies, and the 2001 PAX prequel series Ponderosa). The ranch house was a single level structure that had a facade second storey. Inside, a staircase seemingly led to the second floor corridor, but it was a dead end. The bedroom scenes were filmed at Burbank Studios. David Dortort, the show's producer, said that the inspiration for the name was the large number of Ponderosa pines, which grow above 5,000 foot altitude, in the fictional ranch's location. A Latin derivation would be large (root of the English word ponderous). The exteriors for the television show were occasionally shot in Nevada, usually out of sequence. Crews were sometimes able to complete an entire season's work in just a few days. The first Virginia City set used on the show from 1959–1970 was located on a back lot at Paramount. It was also used in episodes of Have Gun, Will Travel, Mannix and The Brady Bunch. In the 1970 Bonanza episode "The Night Virginia City Died", Deputy Clem Foster's pyromaniac fiancée leveled the town in a series of fires. This allowed for a switch to the less expensive Warner Studios from September 1970 through January 1973. Very few of the original Bonanza episodes were shot at the theme park's Virginia City site, although the town was prominently featured in three Bonanza television movies. Because the movies showcased the next generation of Cartwrights, they began circa 1905. The Ponderosa park expanded beyond the buggy era to include an exhibit featuring antique cars. It was a fledgling endeavor as tourists wanted to see horses flanked by Cartwright saddles.

Темалық парктің пайда болуы

Парк құру идеясы 1965 жылы туды. Билл мен Джойс Андерсонның шағын жылқы шаруашылығы болды, ол өртенген картадағы ойдан шығарылған Пондероса орналасқан жерге жақын маңда орналасқан еді. Андерсондардың сөзіне қарағанда, туристер олардың қақпасына келіп, Пондероса қайда екенін сұрап жүретін. Мүмкіндікті сезіп, Андерсондар NBC телеарнасымен және Bonanza сериалының авторы және продюсері Дэвид Дортортпен байланысқа түсті. Олар өздерінің шағын шаруашылығын ойын-сауық паркіне айналдыруды ұсынды. NBC, Дорторт және актерлер бұл мүмкіндікті барлығына "алтын кеніш" (бонанза) деп қарады. Барлық тараптар келісімге келгендіктен, актерлер ранчода жарнамалық роликтер түсіруге, сондай-ақ Вирджиния-Сити декорациясында, оның ішінде жақын жердегі Silver Dollar Saloon барында қаржылай сыйақы алу шартымен келісті. Жарнамалар парктің кірісін арттырды. Парк 1968 жылы ашылды, онда телеарнада көрсетілгендей Cartwright отбасының үйі мен қорасының нақты көшірмелері болды. Кейін Вирджиния-Ситинің де көшірмесі салынды. Бастапқы жоспар бойынша, түсірілім аяқталғаннан кейін декорацияларды туристерге ашу жоспарланған. Алайда, актерлер мен түсірілім тобын апта сайын Инклайн-Виллиджге тасымалдау тым қымбатқа түсті. Сондықтан, "Боннанза" сериалының тек 15 эпизоды ғана сол жерде түсірілді. Көптеген ранчоға қатысты көріністер Голливудтағы Paramount Studios студиясында түсірілді. Сыртқы көріністер жақын маңдағы Биг-Беар көлінде, Ред-Рок каньонында, Мохаве шөлінде немесе Калифорния штатының шығыс Керн округінде түсірілді. Бірақ Майкл Лэндон, Лорн Грин, Дэн Блокер және Дэвид Канари жиі костюм киіп, жанкүйерлермен кездесіп, автографтар беру үшін ранчоға келіп тұратын. Блокер 1972 жылы қайтыс болды, ал NBC келесі жылы сериалды тоқтатты. Канди рөліндегі Канари 2002 жылы PAX TV арнасы үшін түсірілген арнайы бағдарламаға соңғы рет келді. Митч Фогель (Джейми Картрайт) 2002 жылы Travel Channel арнасының "TV Road Trip" бағдарламасында ранчода пайда болды, онда ол Пондероза ранчосы мен Инклайн-Виллиджге көшбасшылық тұрғысынан қарады. Картрайттардың үшеуі қол қойған "Пондероза картасының" көшірмелері, сондай-ақ олардың суреттері салынған қалайы кеселер ондаған жылдар бойы ранчода сувенир ретінде сатылды. Ранчода толығымен немесе ішінара түсірілген эпизодтардың соңында титрлерде атау тақташасы көрсетіледі. Бұл эпизодтар сериалдың оныншы маусымынан соңғы маусымына дейін (1968–1973) жатады.

The idea for the theme park came about in 1965. Bill and Joyce Anderson owned a small horse ranch, which was located in about the same area as the fictional Ponderosa on the burning map. According to the Andersons, tourists would regularly show up at their gates asking where the Ponderosa was. Smelling opportunity, the Andersons contacted NBC and Bonanza creator producer David Dortort. They proposed turning their small ranch into a theme park. NBC, Dortort, and the cast saw the tie in as a "bonanza" for everyone. All parties being of one accord, the cast agreed to promos being shot at the ranch site and the Virginia City set including the nearby Silver Dollar Saloon for financial consideration. The ads stimulated revenue for the park. The park opened to the public in 1968, complete with a scale replica of the Cartwright ranch house and barn similar to the ones seen on television. A replica of Virginia City was later added. The original plan was to open the set to tourists once filming had wrapped. However, shuttling cast and crew up to Incline Village on a weekly basis became cost prohibitive. Thus, only 15 episodes of Bonanza were shot there. A majority of ranch specific scenes were shot on a sound stage at Paramount Studios in Hollywood. Outdoor scenes were filmed on location at nearby Big Bear Lake, Red Rock Canyon, Mojave, or eastern Kern County, California. However, Michael Landon, Lorne Greene, Dan Blocker, and David Canary often made appearances at the ranch in costume to mingle with fans and sign autographs. Blocker died in 1972, and NBC canceled the series the following year. Canary, dressed in character as Candy, made his last visit there in 2002 for a PAX TV special. Mitch Vogel (Jamie Cartwright) appeared at the ranch for the Travel Channel's "TV Road Trip" in 2002, in which he pitched a behind the scenes look at the Ponderosa Ranch and Incline Village. Copies of the "Ponderosa Map", autographed by three of the Cartwrights, became souvenirs at the ranch for decades afterward, along with tin cups bearing their likenesses. Episodes that were filmed entirely or in part at the ranch bear a title plate at the end of the credits. These episodes are from the tenth season through the end of the series (1968–73).

Пондероза тәжірибесі

Келушілерге арналған тұрақ автомагистраль деңгейінде орналасқан; парктің орналасқан тау қырасының үстіне тек ресми көліктерге, мысалы, парктің Conestoga вагондарына рұқсат берілді. Күннің уақытына байланысты, паркті таңғы аспен бастауға болар еді. Сондай-ақ, "Хосс бургер" қоса алғанда, түскі ас та сатып алуға болады. Парк болған кезеңде олардың үш миллионнан астам сатылғаны естіледі. Паркке келгендер вагонмен жоғары көтеріліп, "заңсыздықпен" "тоналғаннан" кейін негізгі үйге түсер еді. Үйдің жанында Бен Картрайттің үш әйелінің "безі" орналасқан, олардың әрқайсысы үш (жартылай) бауырдың біреуін дүниеге әкелген. Дэн Блокер (1972), Виктор Сен Юнг (1980), Лорн Грин (1987) және Майкл Лэндон (1991) қайтыс болғаннан кейін Картрайттар мен Хоп Сингтің қабірлері де қосылды. Үйде Бен Картрайттың үстелінде отырған және Хоп Сингтің ас үйде жұмыс істеп жатқан реалистік емес мүсіні болды. Үйдің ішінде тек қонақ бөлмесі, ас бөлмесі, ас үйі және кеңсе ғана болды. Жылдамдар ешқайда жете қоймады, себебі "жатын бөлмелері" Голливудтағы түсірілім алаңында орналасқан. Сондықтан үйді аралауға көп уақыт кетпеді. Басты қызығушылық тудырған нәрсе – ранчоның Вирджиния-Сити нұсқасы болды, ол нағыз Вирджиния-Ситиден шақырымдап алыс болғанымен, үйдің арт жағына тікелей жақын орналасқан (сериалда ранчо Вирджиния-Ситиден екі сағаттық сапарда еді). Жынды үй, алтын іздеу, ежелгі Батыс шоуларына негізделген ойын-сауықтар, сондай-ақ сауда орындары мен сыйлықтар да бар еді. Телевизияда тек ранчо үйінің алдыңғы жағы ғана көрсетілді, себебі автомагистраль үйдің оң жағынан өтетін. Студияда түсірілген эпизодтарда үйдің сыртқы көрінісі аспан мен ағаштармен безендірілген. Ранчо үйі бір қабатты құрылыс болғанымен, сырттан қарағанда екінші қабаты бар сияқты көрінетін. Кішкентай Джоның жасыл құмдақ жакеті мен Хосстың қоңыр шұлық жилеті сөреде ілінген күйі қойылған. 1967 жылы ранчо ашылған кезде Пернелл Робертс (Адам Картрайт) бұрыннан-ақ сериалдан шығып кеткен. Сондықтан ол шоудың бастапқы көрсетілімінен кейін ғана Пондерозаның жарнамалық науқанында пайда болған жоқ. Сол кезде синдикацияда көрсетілген көптеген бағдарламалар Адам Картрайт кейіпкерін көрсеткен. Оның суреті парктің кіреберісіндегі жарнамалық белгідегі топтық суретте болды. 2004 жылдың күзінде парк жабылған кезде Пернелл Робертс әлі тірі болды, сондықтан Адамның қабіріне ескерткіш қосылмады. Пернелл Робертс 2010 жылдың 24 қаңтарында қайтыс болды. Негізгі үйдің жанында Лорн Грин, Дэн Блокер және Майкл Лэндонның аттарынан жасалған мүсіндер орналасқан, олардың қасына немесе үстіне сурет түсіруге болады. Паркте шіркеу де болды, оны қабір белгілері орналасқан шіркеудің жанында тойлар үшін жалға алуға болады. 1999 жылы VHS тур тұтынушыларға қолжетімді болды. 2002 жылы Дэвид Канарь ПАХ ТВ арнасының туындысы болған арнайы бағдарламада Кендидің киімдерін киіп ранчода пайда болды.

Parking for visitors was at the highway level; only official vehicles, such as the park's Conestoga wagons, were allowed at the top of the ridge, where the park was located. Depending on the time of day, a park visit could include breakfast. Lunch, including a "Hoss Burger", could also be purchased. Estimates are that more than three million of these were sold during the park's existence. A visit to the park consisted of visitors riding up on the wagon, being "robbed" by "outlaws", and then disembarking at the main house. Adjacent to the house were the "graves" of Ben Cartwright's three wives, each of whom had given birth to one of the three (half) brothers. Graves of the Cartwrights and cook Hop Sing were later added, following the deaths of Dan Blocker (1972), Victor Sen Yung (1980), Lorne Greene (1987), and Michael Landon (1991). The house contained a less than realistic carved figure of Ben Cartwright sitting at his desk, and of Hop Sing working in the kitchen. The only parts of the house that actually existed were the living room, dining room, kitchen, and office. The stairs led nowhere, as the "bedrooms" were actually located on a sound stage in Hollywood. Thus, the tour of the house took very little time. The main attraction was the ranch's version of Virginia City, which was miles from the real Virginia City but immediately adjacent to the rear of the house set (on the show, the ranch was about a two hour ride on horseback from Virginia City). There were activities such as a haunted house, panning for gold, amusements based on old time Wild West shows, as well as concessions and souvenirs. Only the front of the ranch house was ever shown on television because a highway ran directly to the right of the house. In episodes shot in studio, the home exterior has a backdrop of sky and trees. The ranch house was a single story structure, although from the outside it appeared to have a second story. Little Joe's green corduroy jacket and Hoss's brown suede vest were displayed hanging on a rack. When the ranch opened in 1967, Pernell Roberts (Adam Cartwright) had long since departed the series. Consequently, he was not featured in Ponderosa's promotional campaign until after the show's initial run. At that time most of the shows broadcast in syndication featured the Adam Cartwright character. His picture was in the group painting on the sign promoting the park at the entrance. When the park folded in autumn 2004 Pernell Roberts was still alive, so no Adam grave marker was added. Pernell Roberts died on January 24, 2010. Near the main house were sculptures of the horses ridden by Lorne Greene, Dan Blocker and Michael Landon that visitors could have their pictures taken either on or alongside of. The park also had a church that could be reserved for weddings near the church where the grave markers are located. In 1999, a VHS tour was made available to patrons. In 2002, David Canary appeared at the ranch in Candy's wardrobe for a special produced by PAX TV.

Жабылу

Ферма мен парк "Боннанза" сериалының эфирде көрсетілуі аяқталғаннан кейін де ондаған жылдар бойы танымал маусымдық орын болып қала берді, тіпті сериалдың көптеген бастапқы актерлерінен де ұзақ өмір сүрді. Бизнес 1990 жылдардың соңына дейін жақсы қалпында болды. 2004 жылы жерді миллиардер бағдарламалық жасақтама кәсіпкері Дэвид Даффилд сатып алды. Сол жылдың қыркүйек айында ол Пондерозаны "белгісіз мерзімге" жапты. 2020 жылы Engel & Völkers, Inc. компаниясы оны 38 миллион долларға сатты.