Кіріспе

M1 карабине арналған жеңіл мылтық патроны. .30 Carbine (7.62×33 мм) – 1940 жылдары пайда болған M1 карабинеде қолданылатын жиексіз карабин/мылтық патроны. Бұл M1 карабинінің 458 мм ұзындығындағы стволынан атуға арналған жеңіл мылтық патроны.

Тарих

Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін АҚШ армиясы "жеңіл мылтық" жобасын бастады. Бұл жобаның мақсаты – көмекші персонал мен тыл бөлімдерін стандартты M1911A1 .45 ACP тапаншасынан артық оттық күші мен дәлдігі бар, ал стандартты M1 Garand .30 06 мылтығынан немесе .45 ACP Thompson субмашиналық мылтығынан екі есе жеңіл қарумен қамтамасыз ету болды. .30 Carbine патронын Winchester компаниясы жасады, ол негізінен 7.62 мм калибрлі, жиегі жоқ .30 патроны болып табылады. Бұл патрон 1906 жылғы .32 Winchester өздігінен қайта зарядталатын патроны, ал ол 1905 жылғы Winchester Model 1905 мылтығы үшін енгізілген. (.30 Carbine патронының салыстырмалы түрде түзу корпусы мен дөңгелек түріндегі оғы кейбір адамдарды оның пистолеттерде қолдануға арналғаны туралы жаңылыс ойға түсірді.) .30 Carbine патроны жеңіл оқ (110 гранға қарсы 165 гран) және жақсартылған ұнтақ қолданады. Нәтижесінде, оның бастапқы жылдамдығы шамамен 41%-ға жоғары, ал әсер ету энергиясы .32 WSL патронынан 27%-ға артық. Алғашқыда Winchester компаниясына патрон жасау тапсырылды, бірақ ол карабиннің дизайнын ұсынбады. Басқа компаниялар мен жеке дизайнерлер бірнеше карабин дизайндарын ұсынды, бірақ көптеген прототиптердің сенімділігі төмен болды немесе мақсатты салмақтан – 5 фунттан айтарлықтай ауытқыды. Армия офицері Рене Студлер Винчестерді Эд Браунинг бастаған және Маршалл "Карбин" Уильямс сияқты Винчестер инженерлері жетілдірген Винчестер M2 .30 06 мылтығының дизайнын .30 Carbine патронына бейімдеуге болатынына көндірді. Соның нәтижесінде M1 карабині пайда болды. M1 карабині жаяу әскер офицерлеріне, пулеметшілерге, артиллерия және танк экипаждарына, десантшыларға және басқа да байланыс қызметкерлеріне, үлкен және ауыр M1 Garand мылтығының орнына берілді. Кавалериялық барлау бөлімдері негізінен карабинмен қаруланды. Қарудың бастапқыда 15 оқтық ажыратылатын дүңгіршесі болды. Карабин мен патрон жаяу әскердің негізгі қаруы ретінде емес, сондай-ақ кейінірек шабуылдық мылтықтар үшін жасалған күшті аралық патрондармен салыстырылмады. M2 карабині Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында таңдамалы отпен жұмыс істейтін механизммен жабдықталды, ол жоғары жылдамдықпен (850–900 айналым) толық автоматты түрде ату мүмкіндігін берді және 30 оқтық дүңгіршесі болды. M1 және M2 карабиндері Корея соғысы кезінде де қолданылды. Соғыстан кейінгі АҚШ армиясының бағалауында "50 метрден асып кеткен қашықтықта карабиннің дәлдігін анықтайтын деректер жоқ. Жазбаларда карабинмен қарсыластың әскерін осы қашықтықта немесе одан да сәл қашықта атып түсірудің бірнеше мысалы бар. Бірақ олардың саны өте аз болғандықтан, ешқандай жалпы қорытынды жасауға болмайды. Карабин атысы өлтіруге жеткен жағдайларда, шамамен 95 пайыз жағдайда нысана 50 метрден аз қашықтықта құлады". Бағалауда сондай-ақ "командирлер өз әскерлерінің карабиннің автоматты режиміне бейімделуіне кем дегенде екі-үш ұрыс қажет болғанын атап өтті, сонда ғана олар алғашқы ұрыс кезінде оқ-дәріні ысырапқа жібермейді. Тәжірибелерінен кейін олар оны жартылай автоматты түрде қолдана бастады, бірақ адам факторына осы түзетуді енгізу үшін ұзақ ұрыс тәжірибесі қажет болды" делінген.

Азаматтық мақсатта

M1 карабинының коллекционерлік, спорттық және қайта жандандыру мақсатында қолданылуының арқасында .30 Carbine патроны азаматтар арасында кең таралды. Аң аулауда ол кішкентай және орташа ойынға арналған патрон саналады. 1958 жылы қысқа ғұмырлы J. Kimball Arms Co. компаниясы, сәл үлкейтілген High Standard Field King .22 нысаналық тапаншасына ұқсайтын .30 Carbine калибрлі тапанша шығарды. Ruger Blackhawk револьвері .30 Carbine патронына арналған, ол 1960-жылдардың соңынан бері каталогтарда ұсынылып келеді. Стандартты үкіметтік оқтар , зауыттық және қолмен жасалған оқтармен шамамен бірдей жылдамдыққа жетеді, ал қысқа ұңғылы қарулар үшін тиімділік артығырақ дыбыссыз реттеледі. Plainfield Machine Corp. 1964 жылдан 1983 жылға дейін "Enforcer" деп аталған .30 калибрлі тапанша жасады. M1 карабинына ұқсас болғанымен, оның ағаш бөлігі болмағандықтан, ол қол тапаншасы ретінде жасалды. 1983 жылы Iver Johnson компаниясына сатылып, Enforcer 1986 жылға дейін өндірісте болды. Бұл патронға арналған басқа қол тапаншаларының ішінде Thompson Center Contender бар. Plainfield Machine 1960 жылдан 1977 жылға дейін M1 карабиндерін өндірді, содан кейін оларды Iver Johnson Corp сатып алды, ол 1993 жылғы 50 жылдық мерейтойлық модельге дейін оларды өндірді. Taurus Raging Thirty және AMT AutoMag III де .30 Carbine патронымен ұсынылды.

Синонимдер

.30 M1 Карбин
7.62×33 мм
.30 SL (өздігінен жүктелетін)

Басты жағдай ретінде

.30 Carbine патроны Мелвин М. Джонсонның "MMJ 5.7" патронының негізі болды, бұл патрон кеңінен .22 Spitfire (5.7x33 мм) деп аталды, осылай полковник Джонсон өз қайта құралданған немесе қабырғасы ауыстырылған және патрондық ұясы өзгертілген Carbine мылтықтарын атады. .30 Carbine патронының гильзасын .224 калибрлі оққа дейін тарылтып, оның баллистикасын .22 Hornet баллистикасына негіздеу арқылы, M1 Carbine мылтығының тиімді ату қашықтығын арттыруға, сонымен бірге кері соққыны және "деңгелек көтерілуін" азайтуға тырысты. Plainfield Machine Company (кейін Iver Johnson's Arms компаниясы сатып алды) осы патронға арналған M1 Carbine мылтығының спорттық үлгісін сатты, бірақ одан тек шамамен 500 данасы ғана жасалды.