Кіріспе

Соңғы күнгі қасиеттілердің каноникалық еңбегі Жозеф Смит Тарихы (қысқартылған ЖС–Т) – Жозеф Смиттің өміріндегі алғашқы оқиғалардың автобиографиялық жазбасынан алынған үзінділерді қамтитын «Бағалы інжу-маржан» кітабы. Смиттың көптеген жариялымдары сияқты, бұл да жазушыларға диктантталған. Жозеф Смит Тарихының жазылуы 1838 жылы Миссури штатының Фар-Вест қаласында басталды. Жазушылардың арасында Джеймс Мулхолланд, Роберт Б. Томпсон, В. В. Фелпс және Уиллард Ричардс болды. Соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуінің Бригам Янг, Джордж А. Смит және Элиза Р. Сноу сияқты басқа да ертедегі басшылары жазбаның дамуына әртүрлі үлес қосты. Алғаш рет бұл еңбек «Таймс энд Сизонс» және «Миллениал Стар» сияқты Соңғы күнгі қасиеттілердің мерзімді басылымдарында бөлек-бөлек жарияланды. 17 жылдық жұмыстың нәтижесінде 2000 беттен тұратын «Шіркеу тарихы» атты жинақ құрастырылды, одан қазіргі Жозеф Смит Тарихы алынды. Франклин Д. Ричардс «Шіркеу тарихы» кітабының басындағы үзінділерді таңдап, 1851 жылы жариялады. Кейіннен ол Жозеф Смит Тарихын «Бағалы інжу-маржанға» қосты, ол 1880 жылғы 10 қазанда шіркеудің 50-ші жарты жылдық бас конференциясында Соңғы күнгі қасиеттілердің (LDS Church) Иса Мәсіх шіркеуінің қасиетті жазбаларының канонының бір бөлігі ретінде бекітілді. Жозеф Смит Тарихы «Бағалы інжу-маржанда» 12 бетке жуық көлемді алып, 14 жасар Жозеф Смиттың діни талас-тартыстарға қатысуы және оның Бірінші Көрінісі, сондай-ақ кейіннен оған періште Моронидің келуі, Мормон кітабының пайда болуы және Аарон діни қызметкерлігінің қайта жаңғыруы туралы айтады. Бұл еңбек шомылу, пайғамбарлар және Құдайдың мәні сияқты діни ұғымдарға тоқталады. Мормон миссионерлері оны дінді тарату құралы ретінде пайдаланды; бүгінде олар Жозеф Смиттың Бірінші Көрінісі туралы айтқандарын жаттап, қайталауға ынталандырылады. TOC

Тарих

1830 жылы 6 сәуірде Мәсіх шіркеуі ұйымдастырылған кезде Джозеф Смит Құдайдан аян (қазіргі Дін мен Келісімдер 21:1 деп аталады) алып, соңғы күндердің қасиеттілеріне өздерінің тарихын жазуға бұйрық берді. Смит қазіргі Джозеф Смит тарихының жұмысын бастамас бұрын жеті рет тарихты жазуға тырысты; бұл әрекеттердің әрқайсысы сәтсіз аяқталды, Смит оны толық емес немесе қанағаттандырмайтын деп тапты. Ол В. Фелпске: «Мен үшін тарихтан да маңыздырақ мәселелер аз» деді. Жозеф Смит тарихында жазылған оқиғалар Смит пен басқа да ертедегі соңғы күнгі қасиеттілердің жетекшілері 1838 жылы шіркеу тарихын жазуға тырысқан кезде пайда болды. Смиттің бұл тарихты жазуға екі себебі болды: Құдайдың тәжірибелерін жазу туралы нұсқауына бағыну және оның оқиғасын сынағандарға жауап беру. 1838 жылдың 3 қыркүйегінде. Формальды білімі болмағандықтан, Смит тарихын өзі жазудың орнына, көбінесе жазушыларға ауызша диктант берді. Жазушылар жазған мәтіндер кейін Смиттен айтылғандай, бірінші тұлғада қайта жазылды. Оның жалпы көлемі 2000 бетке жуық болды. «История Церкви» кітабынан үзінділер алып, 1851 жылы жариялады, бұл таңдаудың «мүшелердің сенімді қорғау қабілетін арттыруына» үміттенді. Бұл ұсынысты Джордж К. Кэннон мен Джозеф Ф. Смит енгізді. Осы ашылу тармақтарында Смит білімді жеке іздегенін және қай шіркеуге қосылатынын білу үшін Құдайдан тікелей жауап алу қажеттігіне көз жеткізгенін көрсетеді. 5-20 тармақтарда Жозеф Смиттің Бірінші Аян туралы төрт есептің бірі келтірілген, онда ол Құдай Әке мен Оның Ұлы Иса Мәсіхті көргенін куәландырады: «Мен күннің жарығынан асып, басымнан түскен жарық бағанасын көрдім, ол маған түскенше біртіндеп төмендеді. Ол пайда болғаннан кейін мен өзімді мені байлап тұрған жаудан босатылғандай сезіндім. Жарық маған қонғанда, аспанда менің үстімде тұрған, сөзбен сипаттауға келмейтін жарқындық пен даналыққа ие екі Тұлғаны көрдім. Солардың біреуі маған тіл қатып, есімімді атап, екіншісіне ишара етіп: «Осы – Менің сүйікті Ұлым. Оны тыңдаңдар!» деді». – Жозеф Смит Тарихы, 16-17 тармақтар. Жозеф Смит Тарихындағы бұл тармақтар Бірінші Аянның жалғыз ресми, канонизацияланған нұсқасы болып табылады. Содан кейін ол Мормони кітабының пайда болуы және Мормони періштесінің келуі туралы айтады.

Діни мәні

"Джозеф Смит тарихы" киелі деп танылғаннан бері "[ЛДС] шіркеуінің негізгі әдебиетінің бірі" болып табылады. Ол Мормон мәдениетінде және шіркеудің өзінде жазбалар сақтау дәстүрін қалыптастырды. Мормон кітабынан басқа, "Джозеф Смит тарихы" – "адамдарды дінге айналдырудың маңызды әдеби құралы, ол әлемдік миссионерлік жұмысына үлкен пайда әкелді". Бүгінде Мормон миссионерлерін даярлау нұсқаулығы "Жақсы жаңалықты уағызда" оқырмандарын Смиттің Бірінші көру туралы сипаттамасын "Джозеф Смит тарихында" келгендей сөзбе-сөз жатқа білуге дайын болуға шақырады. Миссионерлер Иса Мәсіхтің Евангелиясын қалпына келтіру қажеттілігі және пайғамбардың қажеттілігі туралы басқаларға үйрету үшін осы үзіндіден таңдалған аяттарды да пайдаланады. "Джозеф Смит тарихында" шомылу, діни қызмет, дұға, періштелердің пайда болуы және Құдай туралы басқа да ілімдер кездеседі. Бірінші көру есебінде – Смит Құдай Әке мен Иса Мәсіхті бірдей көреді, бұл үштік туралы ілімге қарсы келеді. Сонымен қатар, Моронидің жас Жүсіп Смитқа көрінуі туралы бөлім Исаия 29-тарауындағы пайғамбарлыққа сілтеме жасайды. "Джозеф Смит тарихында" баяндалған оқиғалар Құдайдың жер бетіндегі жаратылыстармен байланысын тоқтатып қойғанына сенушілердің пікірін жоққа шығарады. LDS шіркеуінің жетпісшілер кеңесінің мүшесі Милтон Р. Хантер: "Көп жағынан ол [Бағалы інжу-маржан] ерекше орынға ие және барлық жағынан Иса Мәсіх шіркеуінің басқа да қасиетті кітаптарын толықтырып, қолдайды" деп жазды.