Кіріспе
Австралиялық саясаткер, ағылшын футболшысы Лионель Кит Мерфи КК (30 тамыз 1922 – 21 қазан 1986) – австралиялық саясаткер, адвокат және судья. Ол 1962 жылдан 1975 жылға дейін Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының сенаторы болды, Уитлэм үкіметінде бас прокурор қызметін атқарды, содан кейін 1975 жылдан өліміне дейін Жоғары Сотта судья болып жұмыс істеді. Мерфи Сиднейде дүниеге келді және Сидней университетіне түсуге дейін Сиднейдің ұлдарға арналған арнайы мектебінде оқыды. Алғашында химия саласында білім алған, кейін Сидней заң мектебін бітіріп, адвокат болды. Еңбек және өнеркәсіптік құқық саласында маманданған ол 1960 жылы жоғары дәрежелі адвокат атанды. Мерфи 1961 жылғы федералды сайлауда Еңбек партиясының мүшесі ретінде Сенатқа сайланды. 1967 жылы Сенаттағы оппозиция жетекшісі болды. 1972 жылғы федералды сайлауда Еңбек партиясының жеңісінен кейін Гоф Уитлэм Мерфиді бас прокурор және кедендік акциздер министрі етіп тағайындады. Ол бірқатар реформаларды жүзеге асырды, Австралияның Отбасы сотын, Заң реформасы комиссиясын және Австралия криминология институтын құрды, сондай-ақ 1975 жылғы Отбасы кодексін жасады, ол толыққанды кінәсіз ажырасу институтын орнатып берді. Ол сонымен қатар 1973 жылы Мерфидің ASIO-ға жасаған шабуылына рұқсат берді. 1975 жылы Дуглас Мензис қайтыс болғаннан кейін Мерфи Жоғары Сотқа тағайындалды. Ол сотқа саясаттан келген соңғы мүше болып табылады. Жоғары Сотта Мерфи радикализмімен және сот белсенділігімен танымал болды. Алайда, оның соңғы жылдары жемқорлыққа қатысты айыптаулармен мазаланды. 1985 жылы ол әділеттілікті бұзғаны үшін сотталды, бірақ апелляциялық сот шешімімен үкім жойылды және екінші сотта ақталды. 1986 жылы Мерфидің сотта жұмыс істеуге қабілеттілігін анықтау үшін комиссия құрылды, бірақ Мерфи өліміне қатерлі ісік шалдыққандығын мәлімдегеннен кейін комиссия тоқтатылды.
the English footballer
Lionel Keith Murphy QC (30 August 1922 – 21 October 1986) was an Australian politician, barrister, and judge. He was a Senator for New South Wales from 1962 to 1975, serving as Attorney General in the Whitlam government, and then sat on the High Court from 1975 until his death. Murphy was born in Sydney, and attended Sydney Boys High School before matriculating at the University of Sydney. He initially graduated with a degree in chemistry, but then went on to Sydney Law School and eventually became a barrister. He specialised in labour and industrial law, and took silk in 1960. Murphy was elected to the Senate at the 1961 federal election, as a member of the Labor Party. He became Leader of the Opposition in the Senate in 1967. Following Labor's victory at the 1972 federal election, Gough Whitlam appointed Murphy as Attorney General and Minister for Customs and Excise. He oversaw a number of reforms, establishing the Family Court of Australia, the Law Reform Commission, and the Australian Institute of Criminology, and developing the Family Law Act 1975, which fully established no fault divorce. He also authorised the 1973 Murphy raids on ASIO. In 1975, following the death of Douglas Menzies, Murphy was appointed to the High Court. He is the most recent politician to be appointed to the court. On the court, Murphy was known for his radicalism and judicial activism. However, his final years were marred by persistent allegations of corruption. He was convicted of perverting the course of justice in 1985, but had the conviction overturned on appeal and was acquitted at a second trial. In 1986, a commission was established to determine whether he was fit to remain on the court, but it was abandoned when Murphy announced that he was suffering from terminal cancer.
Ерте өмір және білім
Мёрфи бес ұлының ең кішісі және Уильям мен Лили Мёрфидің жеті баласының алтыншысы болды. Уильям Типперри округының тумасы еді. Ол Сиднейде туып өсті. Мерфи отбасы ирландтық католик болғанмен, шіркеуден алыстаған, Мерфи гуманист және рационалист болды. Ол Сиднейдің оңтүстік-шығыс маңындағы мемлекеттік мектептерде білім алды, соның ішінде Кенсингтондағы Кенсингтон мемлекеттік мектебінде оқыды. 1935 жылы ол соңғы сыныпты қайталағаннан кейін, ағылшын, математика және химиядан А деңгейімен, физика мен француз тілінен B деңгейімен бітірді. 1943 жылы химия өнеркәсібінде жұмыс істей бастады, осылайша соғыс уақытындағы Еңбек күштері басқармасының қарауына өтті. Мёрфи 1974 жылы DLP сенаторы Винс Гейрді Ирландиядағы елші етіп тағайындау мәселесіне қатысты құпия әрекеттерге және парламенттік пікірталастарға белсенді қатысты (Гейр ісін қараңыз), бұл Уитлэмнің 1974 жылдың мамырында екі рет сайлау шақыруына себеп болды. Мёрфидің ең маңызды заңнамалық жетістігі – 1975 жылғы Отбасы құқығы туралы заң, ол Австралияның ажырасу және басқа да отбасылық құқық мәселелеріне қатысты заңнамасын толығымен жаңартты. Бұл заң Рим-католик шіркеуінің және көптеген басқа да адамдар мен ұйымдардың қарсылығына қарамастан, «қатесіз ажырасу» принципін орнатып, Австралия Отбасы сотын құрды.
Азаматтық мерекелеушілер
Мерфи 1961 жылғы Неке туралы заңның (39C-тармақ) қолданыстағы ережесін пайдаланып, азаматтық неке рәсімдерін өткізушілер бағдарламасын құрды. Осы ережені пайдаланып, ол шамамен жүз азаматтық рәсім өткізушіні тағайындады және оларды шіркеуге қатыспайтын адамдар үшін лайықты, мағыналы және мазмұнды неке рәсімдерін өткізуге шақырды. Бұл бастамаға Австралияның Еңбек партиясы, оның ведомствосының мемлекеттік қызметкерлері және оның жеке штаты қарсы болды. Азаматтық рәсім өткізушілер бағдарламасы бір адамның көрегендігінің нәтижесі дерлік. Мерфи өзінің жеке штаты, мемлекеттік қызмет, парламенттегі әріптестері және Еңбек партиясының шенеуніктерінен қарсылық көргенін айтты. Ол барлығына қарамастан, 1973 жылдың 19 шілдесінде түн ортасында алғашқы тағайындаманы өзі жазып, конверт пен марканы тауып, пошта жәшігіне барып, өзі жіберді. Лоис Д’Арси Австралияда және бүкіл әлемде алғашқы нағыз тәуелсіз азаматтық рәсім өткізуші болып тағайындалды. Ол кезде бұл радикалды қадам болғанымен, бағдарлама өте табысты болды. 2015 жылы Австралияда некеге тұрған жұптардың 74,9 пайызы азаматтық неке рәсімін өткізушіні таңдады. Бағдарламаға адам өмірінің маңызды кезеңдерін тойлайтын, діни емес жобалау рәсімдері, есім қою және басқа да рәсімдер енгізілді. Мерфи бұл бағдарламаға зор қызығушылық танытып, азаматтық рәсім өткізушілер арқылы үйленген алғашқы бірнеше жүз жұпқа құттықтау телеграммаларын жіберді және өзінің жетістігіне риза болу үшін тойлаушылар өткізген үйлену тойларына шақырылмастан жиі келіп тұратын.
Адам құқықтары туралы заң жобасы
Бас прокурор ретінде Мёрфи Адам құқықтары туралы заң жобасын (1974 жылғы қос таратылу кезінде күші жойылған) әзірледі, оның себептері: «Қылмыстық құқықта тергеу үшін ұстауға, негіссіз іздеу мен тәркілеуге, адвокатқа қол жеткізуге және түрлі санаттағы сотталушыларды бөліп ұстауға қатысты қорғанысымыз жеткіліксіз. Австралия заңдары полицияның өкілеттіктері, айыпталушының құқықтары және жалпы қылмыстық-атқару жүйесінің жай-күйі тұрғысынан қанағаттандырмайды. Жеке өмірге қатысты заңдарымыз бұлыңғыр және тиімсіз. Ақпарат жинау, оны жариялау немесе бақылау саласындағы, сондай-ақ үкіметтің, БАҚ-тың немесе коммерциялық ұйымдардың қаламаған жарияланымдарына қарсы тиімді шектеулер аз». Мёрфи сонымен қатар маңызды заңнаманы енгізді, ол Privy Council Сот комитетіне шағымдануды күрт қысқартуға, цензураны жоюға, үкіметтік ақпаратқа қол жеткізуді қамтамасыз етуге, корпорациялар мен сауда практикасы заңын реформалауға, қоршаған ортаны қорғауға, өлім жазасын жоюға және нәсілдік және басқа да кемсітушіліктерді қылмыстық жазаға тартуға бағытталған. Бұдан өзге, Мёрфи барлық соттар үшін жүйелі құқықтық көмек көрсету қызметін құрды, Майкл Кербиді алғашқы төрағасы етіп тағайындап Австралия заң реформасы комиссиясын және Австралия криминология институтын құрды. Мёрфи француз үкіметін Тынық мұхитындағы ядролық сынақтарына наразылық білдіру үшін Халықаралық сотқа (ICJ) шақырды. Француз үкіметі 1966 жылдан кейін Муруроада 41 атмосфералық ядролық сынақ жүргізді және Мёрфидің ICJ арқылы қамтамасыз еткен қоғамдық қысым нәтижесінде 1974 жылы атмосфералық ядролық сынақтарды ресми түрде тоқтатты.
Сот мансабы
1975 жылдың ақпан айында Уитлэм Мерфиді Австралия Жоғарғы Сотындағы бос орынға тағайындады. Ол 1931 жылы доктор Х.В. Эваттан кейін сотқа тағайындалған алғашқы Еңбек партиясының саясаткері болды және бұл тағайындама қатты сынға ұшырады. Мерфи 1975 жылдың 9 ақпанында Сенаттағы қызметінен кетіп, тағайындаманы қабылдады. Мерфи Парламент мүшесі ретінде қызмет еткен Жоғарғы Соттың соңғы судьясы және Жоғарғы Сотқа тағайындалған соңғы саясаткер болды. Сонымен қатар, Мерфи Жоғарғы Соттың сегіз судьясының бірі болды, ол тағайындалғанға дейін Австралия Парламентінде қызмет еткен, олар Эдмунд Бартон, Ричард О’Коннор, Исаак Исаакс, Х.Б. Хиггинс, Эдвард МакТиернан, Джон Латэм және Гарфилд Барвик болды. Бұл 1977 жылға дейін конституциялық талапқа айналмаса да, Сенаттағы кездейсоқ бос орынды сол саяси партиядан шыққан адаммен толтыру дәстүрлі қағида болып келді. Алайда, 1975 жылдың 27 ақпанында Жаңа Оңтүстік Уэльс премьер-министрі Том Льюис саяси байланысы жоқ Кливер Бантонды Мерфидің орнына Сенатқа тағайындады, бұл 1975 жылғы Австралия конституциялық дағдарысына әкелген оқиғалар тізбегін бастады. Бұл оқиғалар 1977 жылғы конституциялық өзгеріске түрткі болды, ол мұндай тағайындаманың қайталанбауын қамтамасыз етеді, бірақ штат үкіметі Сенаттағы бос орынды толтырудан бас тартып, ұқсас нәтижеге қол жеткізе алады. Тағайындалғаннан кейін көп ұзамай Мерфи Тейлор скверіндегі судья Мензистің бұрынғы кабинетіне барды, ол енді оның кабинеті болады. Өзінің үстелінің артындағы сөрелерде орналасқан британдық заң есептерінің жинағына қарап, ол: «Мен олардың бәрін алып тастағым келеді», - деді. Ол оларды АҚШ Жоғарғы Сотының шешімдерімен алмастырды.
Сот ісі мен қайтыс болу
1983/84 жылдың жазында, бірінші Хоук үкіметінің өкілеттігі кезінде, The National Times және The Age газеттері Нью-Саут Уэльс полициясының 1979-81 жылдар аралығында заңсыз жазылған телефон сөйлесулерінің көшірмелерін жариялады. Олардың шынайылығы сол кезде расталмаса да, бұл сөйлесулер Мерфи мен Сидней адвокаты Морган Райан арасында болған деген күдік тудырды. Райан 1982 жылы жалған құжат жасау және сөз байласу бойынша айыпталып сотқа тартылған еді. 1985 жылдың шілдесінде Мерфи, Нью-Саут Уэльс штатының бас судьясы Кларри Бриз жаңа айыптаулар таратқаннан кейін, әділеттіліктің жолына кедергі келтіруге тырысқандығы үшін екі айыптаудың бірі бойынша сотталды. Бриз Мерфидің Морган Райанға қарсы сот ісіне ықпал етуге тырысқанын мәлімдеді, ал Мерфи Райанды "кішкентай досым" деп атаған. Ақталғаннан кейін Мерфи: "Тәңірге шүкір, қазылар алқасы бар!" деді. Айғақтардың ауырлығына байланысты, Бас прокурор Лайонел Боуэн Жоғары сот судьяларының Мерфидің сотқа оралуға жарамдылығын бағалау үшін тәуелсіз шаралар қолдануға ниетті екеніне сенгендіктен, үш зейнеткер судьядан тұратын Парламенттік тергеу комиссиясын құру үшін заң жобасын ұсынды. Комиссияның мақсаты – "Құрметті Лайонел Кит Мерфидің қызметтік мінез-құлқы Конституцияның 72-бабында көрсетілгендей, дұрыс емес мінез-құлық деп танылса, оның дәлелденгенін анықтау" болатын. (Конституцияның 72-бабында Жоғары сот судьясын генерал-губернатор мен Парламенттің екі палатасы тек "дәлелденген дұрыс емес мінез-құлық немесе қабілетсіздік" негізінде ғана қызметтен ала алатыны көрсетілген.) Бұл тергеудің шеңберіне Мерфидің бұрын сотталып, ақталған мәселелері кірмейтін еді. Өкілдер палатасының спикері мен Сенат төрағасы Комиссияның құжаттарын бақылауға алды. Мерфи сотқа бір апталық сессияға қатысты. Ол 1986 жылдың 21 қазанында қайтыс болды. 2021 жылы ABC телеканалының "Exposed: The Ghost Train Fire" атты жедел бағдарламасында Мерфи мен Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының премьер-министрі Невилл Вранның ұйымдасқан қылмыс жетекшісі Абе Сафронмен бірлесіп, 1979 жылғы Сиднейдегі "Ghost Train" өртінен кейін Сафронның туыстарына Луна Парк жалға алу құқығын алуға көмектесу үшін сөз байласып, алты бала мен бір ересек адамның өліміне себеп болғаны туралы айыптау таралды.
"Лионель Мерфи, ҰБТ"
N86 – Үлкен Магеллан бұлтындағы азотқа бай суперновалық қалдық (SNR) N86. Австралия Ұлттық университетінің Маунт Стромло обсерваториясының астрономдары оны «Лионель Мерфи SNR» деп атады, бұл Мерфидің ғылымға деген қызығушылығын мойындау және SNR N86-ның Канберра Таймс газетінің карикатурисі салған оның үлкен мұрынының суретіне (ота жасауға дейін) ұқсас болуына байланысты болды. Оның кеңсесінде осы сурет ілінген еді. Суперновалық қалдық (SNR) – жұлдыздың құдіретті жарылысынан пайда болады, нәтижесінде супернова жұлдыздық материалдың көп бөлігін немесе барлығын жарық жылдамдығының 1%-на дейін жылдамдықпен шығарып, газды 10 миллион К-ге дейін қыздыратын және плазма құрайтын соққы толқынын қалыптастырады. Мерфи әдетте қоғамдық құрметтерді (мысалы, рыцарь атағын) қабылдамайтын, бірақ оны Австралия заңнамасындағы адам құқықтарына оның тигізген әсеріне және ғарыш саяхатшылары үшін «бағыт белгісі» ретіндегі маңыздылығына байланысты қабылдады. Мерфи ғылыми мақаладан SNR N86-ның үлкен суретін сұрап, оны Жоғары Сот залында, әдетте басқа судьялар патшайымның портретін ілетін жерге орналастырды.
Лайонел Мёрфи қоры
Лайонел Мерфи қоры 1986 жылы Гоф Уитлэм, Невилл Вран және Рэй Гицелт бірлесіп құрған. Ол әлеуметтік әділеттілікке бағытталған және "ғылым, құқық немесе құқық тану, сондай-ақ басқа да қатысты салаларда аспирантураны аяқтауға ниетті" студенттерге аспирантуралық стипендиялар ұсынады.