Қауіпті материалдардың химиялық қауіптері: денсаулыққа зиянды заттар, түрлері (қышқылдар, канцерогендер) және жұмыс орындарындағы қауіптер туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қауіпті материалдардың биологиялық емес қауіптері
Non biological hazards of hazardous materials
Химиялық қауіптер – қауіпті химиялық заттар мен қауіпті материалдарда кездесетін қауіптілік. Белгілі бір химиялық заттарға ұшырау жедел немесе ұзақ мерзімді денсаулыққа зиянды әсерлерге алып келуі мүмкін. Химиялық қауіптер әдетте биологиялық қауіптерден (биоқауіптерден) бөлек жіктеледі. Химиялық қауіптер мынадай топтарға бөлінеді: тұншықтырушылар, коррозиялық заттар, тітіркендіргіштер, сезімталдық тудырғыштар, канцерогендер, мутагендер, тератогендер, реактивті заттар және жанғыш заттар. Жұмыс орнында химиялық қауіптерге ұшырау – кәсіби қауіптің бір түрі. Жеке қорғаныш құралдарын пайдалану қауіпті материалдармен байланыс нәтижесінде денсаулыққа зиянды әсерлердің қаупін айтарлықтай азайтуы мүмкін. Мысалы, кремний шаңы, қозғалтқыш газдары, темекі түтіні және қорғасын сияқты химиялық қауіптерге ұзақ уақыт бойы ұшырау жүрек аурулары, инсульт және жоғары қан қысымы қаупін арттырады. Газ, бу, тұман, шаң, түтін және күйе түтінін де тыныс алуға болады. Дене еңбегіне қатысты жұмыстардағы адамдар, егер жұмыс орнында ауа ластанған болса, химиялық заттардың жоғары деңгейін жұтуы мүмкін. Себебі, дене еңбегімен айналысатын жұмысшылар 8 сағаттық жұмыс күні ішінде 10 000 литрден астам ауа алмасады, ал дене еңбегімен айналыспайтын жұмысшылар тек 2800 литр ауа алмасады. Жұмыс орнындағы ауа ластанған жағдайда, ауа алмасудың артуы химиялық заттардың көп мөлшерін жұтуға әкеледі. Химиялық заттар қол жумай немесе киімнен немесе дұрыс сақтамаудан тамақ немесе сусынға түскен жағдайда ішке жұтылуы мүмкін. Химиялық қауіптердің ішке жұтылуы, олардың денедегі ас қорыту жүйесі арқылы сіңуімен байланысты. Бұл тек тамақ немесе сусынға улы химиялық заттар түскен кезде ғана болады. Бұл тікелей немесе жанама түрде болуы мүмкін. Егер тамақ немесе сусын зиянды химиялық заттар бар ортаға әкелінген болса, химиялық булар немесе бөлшектер тамақ немесе сусынды ластауы мүмкін. Химиялық заттарды тікелей жұтудың бір түрі – химиялық заттарды қасақана тұтыну. Бұл сирек кездеседі, бірақ егер химиялық контейнерлерде дұрыс таңбалама болмаса және олар жақсы бекітілмесе, жазатайым оқиғаға ұшырау мүмкін, нәтижесінде адам химиялық затты басқа нәрсе деп қате түсінуі мүмкін. Химиялық заттардың теріге тиюі – жұмыс орнындағы жиі кездесетін жарақат, және бұл ағартушылар немесе канализация тазартқыштары сияқты химиялық заттармен үй жағдайында да болуы мүмкін. Химиялық заттардың теріге тиюі көбінесе тиген жерде жергілікті тітіркенуге әкеледі. Кейбір жағдайларда химиялық зат тері арқылы сіңіп, улануға әкелуі мүмкін. Инъекция – жұмыс орнында химиялық заттарға ұшыраудың сирек кездесетін тәсілі. Химиялық заттар жұмысшы ине сияқты өткір затқа тігізілген кезде теріге енгізілуі мүмкін. Инъекция арқылы химиялық заттарға ұшырау химиялық заттың тікелей қан ағынына енуіне әкелуі мүмкін.
Chemical hazards are hazards present in hazardous chemicals and hazardous materials. Exposure to certain chemicals can cause acute or long term adverse health effects. Chemical hazards are usually classified separately from biological hazards (biohazards). Chemical hazards are classified into groups that include asphyxiants, corrosives, irritants, sensitizers, carcinogens, mutagens, teratogens, reactants, and flammables. In the workplace, exposure to chemical hazards is a type of occupational hazard. The use of personal protective equipment may substantially reduce the risk of adverse health effects from contact with hazardous materials. Long term exposure to chemical hazards such as silica dust, engine exhausts, tobacco smoke, and lead (among others) have been shown to increase risk of heart disease, stroke, and high blood pressure. Gas, vapour, mist, dust, fumes, and smoke can all be inhaled. Those with occupations involving physical work may inhale higher levels of chemicals if working in an area with contaminated air. This is because workers who do physical work will exchange over 10,000 litres of air over an 8 hour day, while workers who do not do physical work will exchange only 2,800 litres. If the air is contaminated in the workplace, more air exchange will lead to the inhalation of higher amounts of chemicals. Chemicals may be ingested when food or drink is contaminated by unwashed hands or from clothing or poor handling practices. When ingestion of a chemical hazard occurs it comes from when those said chemicals are absorbed while in the digestive tract of the body. Ingestion only occurs when food or drink has contact with the toxic chemical. This can happen through direct or indirect ingestion. When food or drink is brought into an environment where harmful chemicals are unsealed there is the possibility of those chemical vapors or particles contaminating the food or the drink. A more direct form of chemical ingestion is the possibility of consuming the chemical directly. This rarely happens but, it is possible, that if there is little to no labeling on the chemical containers and if they aren’t secured properly an accident can occur which could lead to someone mistakenly assuming the chemical was something it was not. Chemical exposure to the skin is a common workplace injury and may also occur in domestic situations with chemicals such as bleach or drain cleaners. The exposure of chemicals to the skin most often results in local irritation to the exposed area. In some exposures, the chemical will be absorbed through the skin and will result in poisoning. Injection is an uncommon method of chemical exposure in the workplace. Chemicals can be injected into the skin when a worker is punctured by a sharp object, such as a needle. Chemical exposure through injection may result in the chemical entering directly into the bloodstream.
Жою және ауыстыру
Химиялық заттарға ұшырау жыл сайын шамамен 190 000 ауруға және 50 000 жұмысшының өліміне себеп болады деп есептеледі. Химиялық заттарға ұшырау мен кейіннен туындайтын ауру немесе өлім арасындағы байланыс әлі толыққанды анықталмаған. Сондықтан, осы аурулар мен өлім-жітімдердің көп бөлігі химиялық заттардың қауіптілігі туралы білімнің жетіспеуінен немесе хабардарлықтың төмендігінен туындаған деп саналады. Жұмыс орнында химиялық заттарға ұшырауды бақылаудың ең тиімді тәсілі – ауруға немесе өлімге әкелуі мүмкін барлық химиялық заттарды жою немесе оларды қауіпсіз заттармен алмастыру.
Chemical exposure is estimated to have caused approximately 190,000 illnesses and 50,000 deaths of workers annually. There exists an unknown link between chemical exposure and subsequent illness or death. Therefore, the majority of these illnesses and deaths are thought to be caused by a lack of knowledge or awareness concerning the dangers of chemicals. The best method of controlling chemical exposure within the workplace is through the elimination or the substitution of all chemicals that are thought or known to cause illness or death.
Инженерлік бақылау
Зиянды химиялық заттарды жою және оларды алмастыру химиялық заттардың әсерін бақылаудың ең белгілі әдісі болғанымен, әсерді азайту үшін қолданылатын басқа да әдістер бар. Инженерлік бақылау шараларын енгізу – химиялық заттарға байланысты қауіпті бақылаудың тағы бір мысалы. Инженерлік бақылау шаралары қолданылғанда, химиялық заттардың әсер ету қаупін жоятын немесе азайтатын жұмыс ортасына физикалық өзгеріс енгізіледі. Инженерлік бақылаудың мысалы – химиялық қауіпті тудыратын процесті жабу немесе оқшаулау.
Although the elimination and the substitution of the harmful chemicals is the best known method for controlling chemical exposure, there are other methods that can be implemented to diminish exposure. The implementation of engineering controls is an example of another method for controlling chemical exposures. When engineer controls are implemented, there is a physical change made to the work environment that will eliminate or reduce the risk to chemical exposure. An example of engineer controls is the enclosure or isolation of the process that creates the chemical hazard.
Жүрек- қан тамырлары аурулары
2017 жылғы СБУ есебінде жұмыс орнында кремний шаңына, қозғалтқыш газдарына немесе дәнекерлеуден шығатын түтінге ұшыраудың жүрек ауруларымен байланысты екенін көрсететін дәлелдер табылды. Мырыш, бензопирен, қорғасын, динамит, көмірқышқыл газы, көміртек оксиді, металл өңдеу сұйықтықтары және кәсіби ортада темекі түтініне ұшырау да осыған байланысты. Жүктіліктің алғашқы айларында немесе кейіннен зиянды химиялық заттармен кез келген контакті түсік тудыруға себеп болуы мүмкін, сондай-ақ етеккір цикліне әсер етіп, овуляцияны тоқтатуға дейін жеткізеді. Жүктілік кезінде денсаулыққа зиян келтіретін химиялық заттар нәрестеге немесе ұрыққа да әсер етуі мүмкін.
A 2017 SBU report found evidence that workplace exposure to silica dust, engine exhaust or welding fumes is associated with heart disease. Associations also exist for exposure to arsenic, benzopyrenes, lead, dynamite, carbon disulfide, carbon monoxide, metalworking fluids and occupational exposure to tobacco smoke. Any contact with harmful chemicals during the first few months of pregnancy or even after has been connected to some miscarriages and has affected the menstrual cycle to the point that it has been able to block ovulation. Chemicals inducing health issues during pregnancy may also affect infants or fetuses.