Филип Спикман Уэбб: Өнер мен қолөнер архитектурасының әкесі

Кіріспе

Ағылшын сәулетшісі Филипп Спикман Уэбб (12 қаңтар 1831 – 17 сәуір 1915) – британдық сәулетші және дизайнер, кейде «Өнер және қолөнер сәулетінің әкесі» деп аталады. Оның халық сәулетін пайдалануы «кәдімгі құрылыс өнеріне» деген адалдығын көрсетті. Уильям Моррис, Эдвард Берн-Джонс және Данте Габриэль Россетти оның іскерлес серіктестері болды және ол Моррис үшін де, соның ішінде көптеген танымал ғимараттарды жобалады. Ол «Ежелгі ғимараттарды қорғау қоғамын» құрғандардың бірі.

Өмірбаян

Оксфордта туған Уэбб Нортгемптонширдегі Айнхода оқыды, содан кейін Вулвергемптон мен Беркширдегі Редингтегі құрылысшы-архитекторлар фирмаларында тәлімгерлік жасады. Кейін ол Лондонға көшіп, Джордж Эдмунд Стриттің кіші көмекшісі болды. 1856 жылы ол Уильям Морриспен танысып, 1858 жылы жеке практикасын ашты. Ол ең әйгілісі 1859 жылы Уильям Моррис үшін оңтүстік-шығыс Лондондағы Бекслихиттегі Қызыл үйді, ал карьерасының соңында – Батыс Сассекстегі Шығыс Гринстед маңындағы Стаден үйін жобалағандығымен танымал. Бұл оның ең жақсы нишасы болған – ауылдық үйлердің бірі. Ұлы Лондон Кеңесінің көк тақтасы Ред Хауста Вебб пен Моррис екеуін де еске алады. Уильям Моррис, Эдвард Берн-Джонс және Данте Габриэль Россетти оның ішкі безендіру және жиһаз жасау бизнесіндегі серіктері болды – Моррис, Маршалл, Фолкнер және компания, кейіннен Morris & Co. болып өзгерді.

Вебб пен Моррис өнер және қолөнер қозғалысының маңызды бөлігін құрады және 1877 жылы Ежелгі ғимараттарды қорғау қоғамын құрды. Морриспен бірге Уэбб SPAB манифестін жазды, ол ғимараттарды сақтау тарихындағы маңызды құжаттардың бірі. Ол 700-ден астам SPAB комитетінің отырыстарына қатысып, көптеген нысандарды тексерді. Вебб сонымен қатар Мористің революциялық Социалистік лигасына қосылып, оның қазынашысы болды. Джордж Говард, Камбриядағы Брэмптон маңындағы Наворт қамалынан шыққан, өнерге бейім және Прерафаэлиттердің досы, сондай-ақ Филип Веббтің ынталы қолдаушысы болды. Вебб оның Наворт қамалының иелігінде екі үй салдырды: Four Gables және Green Lane House, сондай-ақ Лондондағы үйін – 1 Palace Green. Чарльз Ховард (Джордж Говардтың әкесі) Брэмптон қаласында жаңа шіркеу салуға қаржылай көмек көрсетуге дайын болды, бірақ бұл үшін архитекторді өзі таңдау керек болды. Веббтің Сент-Мартин шіркеуінің жоспары көптеген викториялық шіркеулерден ерекшеленеді, өйткені шіркеудің негізгі бөлігі дерлік шаршы пішіндес. Бұл Вебб жобалаған жалғыз шіркеу, онда Берн-Джонс салған және Уильям Моррис шеберханасында орындалған әдемі әйнек терезелер жиынтығы бар. Миддлсбороның ірі темір қорытушысы сэр Томас Хью Белл отбасымен достығы үш тапсырысқа әкелді: 1953 жылы бұзылған Роунтон Гранж, 1868 жылы Гертруда Белл бала кезінде тұрған Ред Барнс үйі және Миддлсбородағы Белл бауырлары кеңсесі (оның жалғыз коммерциялық жобасы, кейіннен Дорман Лонг кеңселері). Кливленд аймағындағы тағы бір тапсырыс – 1883 жылы аяқталған Бриармед, ол Хартлпулдің жанындағы Гретам ауылының солтүстігінде орналасқан. Жақын жердегі Сент-Франсис коттеджін 1895 жылы У. Ф. Линтон (Миддлсбро) Вебб стилінде аяқтады. 1901 жылы Филип Вебб елге көшіп, тәжірибесін тоқтатты. Ол Уильям Летабиді қоршаған «рационалды құрылысшылар мектебіне» және Эрнест Гимсон мен Глостерширдегі Саппертон қаласындағы сәулетші-шеберлер қауымдастығына әсер етуді жалғастырды. 1902 және 1903 жылдар аралығында Уэбб Бирмингем университетінің салтанатты шүберектерін жобалауға және жасауға қатысты.

Webb and Morris formed an important part of the Arts and Crafts movement, and founded the Society for the Protection of Ancient Buildings in 1877. With Morris, Webb wrote the SPAB Manifesto, one of the key documents in the history of building conservation. He attended over 700 SPAB Committee meetings as well as undertaking numerous site visits. Webb also joined Morris's revolutionary Socialist League, becoming its treasurer. George Howard of Naworth Castle near Brampton in Cumbria was an able artist and friend of the Pre Raphaelites, and a keen patron of Philip Webb. Webb had built two houses for his Naworth Castle Estate: Four Gables and Green Lane House, as well as his London house at 1 Palace Green. Much financial help was offered by Charles Howard MP (George Howard's father) towards building a new church in Brampton on condition that he chose the architect. Webb's plan for St Martin's Church is quite unlike most other Victorian churches, with the body of the church being almost square. It is the only church designed by Webb, and contains an exquisite set of stained glass windows designed by Burne Jones, and executed in the William Morris studio. His friendship with the family of Sir Thomas Hugh Bell, a leading ironfounder of Middlesbrough, led to three commissions: Rounton Grange (demolished in 1953), Red Barns House in 1868, in which Gertrude Bell lived as a child, and the Bell Brothers office building in Middlesbrough (his only commercial development; later to be the Dorman Long offices). An additional commission in the Cleveland area was Briarmead, completed in 1883, located north of Greatham village, near Hartlepool. The adjoining St Francis Cottage was completed by W. F. Linton (Middlesbrough) in 1895 in the style of Webb. In 1901 Philip Webb retired to the country and ceased practising. He continued to be an influence on the "school of rational builders" surrounding William Lethaby, and Ernest Gimson and his community of architect craftsmen based at Sapperton in Gloucestershire. Between 1902 and 1903, Webb contributed to the design and manufacture of the University of Birmingham's ceremonial mace.