Кіріспе

Брюссельдегі парк, Бельгия. Бой-де-ла-Камбр (bwa d(ə) la kɑ̃bʁ) немесе Тер Камеренбос (голланд тілінде) – Бельгияның Брюссель қаласындағы қалалық қоғамдық саябақ. Ол Брюссель астанасының оңтүстігінде, Брюссель қаласы аумағында орналасқан және 120 гектарға жуық ауданы бар. Бұл Брюссельдің оңтүстік-шығысында қалаға терең бойлап енген Соня орманның табиғи жалғасы болып табылады. Саябақ 1861 жылы салынған Луиза авенюі арқылы қаламен байланысты. Парк екі үлкен, сәл сопақтау бөліктен тұрады. Солтүстік бөлігі көбінесе орманды және 19 ғасырға дейінгі бірнеше ғимараттарға ие. Оңтүстік бөлігінде үлкен жасанды көл және оның ортасындағы Робинсон аралы орналасқан, онда Шале Робинсон үйі бар.

Ерте тарих

Көне режим кезінде Сония орманының бір бөлігі ретінде, Бой-де-ла-Камбр орналасқан орманды аймақ солтүстікте орналасқан Ла-Камбр аббаттығына тиесілі болды және Хегге немесе Хегде деп аталды – бұл ежелгі голланд тіліндегі "феодалдық орман" дегенді білдіретін термин болуы мүмкін. 1840 жылы аббаттықтың құрметіне қазіргі атауы берілді. 1815 жылдың 17 маусымында, Ватерлоо шайқасынан бір күн бұрын, ағылшын әскерлері қазіргі парктің аумағында крикет ойыны өткізді. Осыдан бастап бұл аймақ "ағылшындардың шалғыны" ("Pelouse des Anglais") деп аталды, бірақ осы атауды білетін адамдар аз. 1965 жылы Бельгиядағы британ елшісі осы спорттық және тарихи оқиғаның 150 жылдығын еске алу үшін емен ағашын отырғызып, қола тақта ашты.

XIX ғасырдағы дамуы

1846 жылдан бастап Брюссель билігі қалаға үлкен орманды саябақ сыйлауды жоспарлап, Сония орманның бір бөлігін қайта жарату арқылы Ла Камбре үшін даму жоспарын ұсынды. Шарт бойынша, ағаштардың үштен екісі сақталса, саябақ төңірегіндегі аумақ дамытылмаған күйінде қалуы керек еді. Бұл шешімге Брюссельдің солтүстігіндегі Гроднен/Грондреф аймағының индустриялануына наразылық білдірген, серуендеуді ұнататын бай адамдардың осы жерге деген танымалдылығы түрткі болды. Бой де ла Камбре саябағы 1861 жылы неміс сәулетшісімен жобаланып салынды. Оның ағылшын ландшафты үлгісіндегі жобасы, егістіктер мен жолдардың ретсіздігімен, көрікті көріністер ашуға мүмкіндік беретін массивтер мен ашық кеңістіктердің кезектесуімен, сондай-ақ көркем суреттерге ұқсас көріністер жасаумен ерекшеленді. 1843 жылдан бері Бельгия мемлекетінің меншігінде болған саябақ, 1864 жылғы 21 сәуірдегі корольдік жарлық бойынша Брюссель қаласына берілді, ол оның дамуымен және күтімімен айналысады. 1863 жылы архитектор Огюст Пайеннің 1836 жылғы Намюр қақпасының екі неоклассикалық бұрынғы төлемақы павильоны Бой де ла Камбре саябағының кіреберісіне орнатылды. 1866 жылы, көбінесе абаттандырылған саябақ жұртшылыққа ашылып, зор қызығушылық тудырды. Бұл орын тез арада Брюссель тұрғындары үшін танымал демалыс орнына айналды, оны Париждегі Булонский орманымен салыстыруға болады. Саябақта көптеген серуендеу жолдарымен қатар, сүт фермасы, велотрек, театр, жасанды қайық көлі және ат жарыс жолы да болды. Король Леопольд II-нің жұбайы Мария Генриетта жиі саябақта атпен жүретін. Кіреберістегі атты әскерлердің қоладан жасалған мүсіндік тобы – ағылшын-бельгиялық мүсінші Жак де Лалаингтің туындысы.

20 және 21 ғасырлар

ХХ ғасырдың басында моторлы көліктің көбеюімен Боа де ла Камбрдің даңғылдары көгалданған сайын саябақты бөлік-бөлік ететін бағыттарға айналды. Парк 1976 жылы ландшафт ретінде қорғалып, 2004 жылы Natura 2000 аясында ерекше қорғау аймағы деп белгіленді. 1985 жылдан бері әр көктемде скауттар тобы үшін 24 сағат велосипед жарысы – «24 heures vélo du bois de la Cambre» өтіліп келеді. Қазіргі таңда паркті моторлы көліктер үшін жабу мәселесі үнемі көтеріледі. Көлді айналатын басты жол 1990 жылдан бері сенбі және жексенбі күндері көлік қозғалысына жабық. 2012 жылдың сәуір айында Брюссель қаласының тапсырысымен жасалған жаңа көліктік жоспарда саябақтың жүргізушілер үшін жартылай жабылуы және қоғамдық кеңістікті велосипедшілер мен жаяу жүргіншілерге бейімдеу ұсынылды. 2020 жылдың наурыз айында Бельгиядағы COVID-19 пандемиясының салдарынан саябаққа уақытша тыйым салынды. Мамыр айының соңында оның солтүстік бөлігіне қайтадан көліктер кіруге рұқсат берілді. 2020 жылдың 14 желтоқсанынан бастап жаңа көлік жоспары қолданысқа енді, оған сәйкес жұмыс күндері солтүстік және оңтүстік бөліктерге, ал сенбі күндері мен мектеп демалысында тек солтүстік бөлікке ғана көліктер кіре алады. Жексенбі күндері саябақта көлік жүруге тыйым салынған.

Шале Робинсон

1877 жылы көлдің аралында, Робинсон аралы (Robinson Eiland) деп аталатын, суретті швейцариялық шале стилінде салынған шайхана-кафе, «Шале Робинсон» салынды. Шале екі рет өртенді: бірінші рет 1896 жылы, екінші рет 1991 жылы. 2006 жылы оны қайта жаңарту туралы шешім қабылданды және ол 2009 жылдың қыркүйегінде қайта ашылды. Ағаштан салынған ғимараттың ауданы шамамен , бірінші қабатта мейрамхана, екінші қабатта би залы орналасқан. Электрлік паром аралды көл жағалауымен жалғастырады.