Кіріспе

Брюссельдегі стадион, Бельгия. Бұрын конголық стадион да осы атаумен белгілі болған.

Король Бадуин стадионы (stad ʁwɑ bodwɛ̃, Koning Boudewijnstadion) – Бельгияның Брюссель қаласында орналасқан спорт алаңы. Брюссель қаласының солтүстік-батыс ауданында салынған бұл стадион 1935 жылғы Брюссель халықаралық көрмесіне дайындалып, Хейзел/Хейзел үстіртін көркейту мақсатымен тұрғызылды. Салтанатты ашылуы 1930 жылғы 23 тамызда болды, оған тақ мұрагері Леопольд қатысты. Ол кезде стадионға 70 000 адам сыйып тұратын. Стадион аты 1951 жылдан 1993 жылы қайтыс болғанға дейін Бельгияның королі болған Бадуин королінің құрметіне берілген.

Ерте тарих

Король Бадуин стадионының алғашқы нұсқасы 1929–1930 жылдары архитектор Жозеф Ван Нек, сонымен қатар 1935 жылғы Брюссель халықаралық көрмесінің бас архитекторы, классикалық модернистік стильде салынған. Оның бастапқы атауы Юбилей стадионы (Jubelstadion) болды, себебі ол Бельгия революциясының жүз жылдығын тойлау аясында Бельгия мен Нидерланды арасындағы бейресми футбол матчымен ашылды. 1946 жылы стадионның велосипед жолының ағашы алынып тасталды және ол орналасқан ауданның атымен Хейзел стадионы деп аталды. 1971 жылы тартан жолы орнатылды, бұл жеңіл атлетика жарыстарын ұйымдастыруға мүмкіндік берді. Үш жылдан кейін, 1974 жылы, жаңа жарықтандыру жүйесі орнатылды. Хейзел стадионы 1958, 1966, 1974 және 1985 жылдары Еуропа кубогының финалын, 1964, 1976 және 1980 жылдары Кубок иегерлері кубогының финалын қабылдады. Еуропалық ойындардағы ең көп көрермен 1958 жылы 69 000-нан астам адамды құрады.

1985 жылғы мамыр апаты

Бельгияның ұлттық стадионы болғанына қарамастан, Хейзел стадионы тиісінше күтімге ие болмады. Стадионның нашар жағдайы 1985 жылғы Еуропа кубогының финалында айқын көрінді. Мысалы, сыртқы қабырғасы шлак блогынан салынған еді, ал билеттері жоқ жанкүйерлер ішке кіру үшін оны тесіп жатқандарын көруге болады. Сонымен қатар, жалғыз қашу жолы жоғары қарай бағытталған, ал әр қысқа жағында үш қақпа ғана болды – екі жақтағы трибунада тұрған 22 000 адамға мүлде жеткіліксіз. Стадионның кемшіліктері бұрыннан мәлім болған. 1980 жылдардың басында «Арсенал» осы стадионда ойнағанда, оның жанкүйерлері оны «сарқырама» деп қысым көрсеткен. Шындығында, 1985 жылғы Еуропа кубогы финалына шыққан «Ювентус» және «Ливерпуль» клубтарының президенттері Хейзелдің Еуропалық финалды қабылдауға жарамсыз екеніне келісім берді, әсіресе сол кездегі Еуропаның ең ірі және ең күшті клубтарының бірі үшін. Олар УЕФА-ны ойынды басқа стадионға көшіруге шақырып, нәтижеге қол жеткізе алмады. Кейіннен УЕФА стадионды тексеруге жарты сағат ғана жұмсағаны белгілі болды. Бұл идея сыртқа шығарылмады. Ешқандай архитектуралық фирма тағайындалмады, экологиялық сараптамаға тапсырыс берілмеді және клиент ізделмеді. Бастапқыда партиялық бағытқа қарамастан, бұл идеяға жағымды қараған саясаткерлер тарапынан да ешқандай прогресс байқалмады.

Велоспорт

1930 және 1935 жылдары Хейзел стадионында UCI тректік велоспорт әлем чемпионаты өтті. Стадион тас жол велоспортына да пайдаланылды. Мысалы, 1949 және 1960 жылдарғы «Тур де Франс» жарысының 2-кезеңі Хейзел стадионында аяқталды.

Регби одағы

2007 жылдың 25 тамызында Бельгия Аргентинамен регби одағынан матч өткізді, бұл Аргентинаның 2007 жылғы Регби әлем чемпионатына дайындығының бір бөлігі болды. Аргентина Бельгияны 36:8 есебімен жеңіске жетті. 2009 жылдың 19 желтоқсанында стадион регби одағындағы маңызды оқиғаға куә болады деп жоспарланған, онда париждік «Stade Français» клубы 30 000-нан астам билет сатылған матчта ирландиялық «Ulster» клубына қарсы «Heineken Cup» үй матчын стадионға көшіруді ниеттенді. Алайда, матч күні Брюссельдегі қатты қар жауын салдарынан Бельгияда өткізілетін алғашқы «Heineken Cup» матчы тоқтатылды; бұл матч келесі күні Парижде өтті. 2012 жылы стадион тағы бір «Heineken Cup» матчын қабылдау мүмкіндігіне ие болды. 2012 жылдың 20 қазанында ағылшын клубы «Saracens» өзінің «Heineken Cup» турнирінің топтық кезеңіндегі матчын «Racing Métro» клубына қарсы Брюссельге көшірді.

Теннис

2010 жылдың 8 шілдесінде стадион Бельгияның ең үздік гала-шарасына төңкерілді, онда бастапқыда Жюстин Энен мен Ким Клийстерс арасындағы теннис матчы жоспарланған болатын. Айынышты жағдайға байланысты Энен қатыса алмады және оның орнына Серена Уильямс келді. Матч тарихтағы ең көп көрермен жиналған бір матч ретінде өтті, бұл көрсеткіш "Жыныстар шайқасынан" асып түсті.

Гейзель стадионының күміс ақшасы

Стадионның 75 жылдығын мерекелеу үшін Бельгия мемлекеті ескерткіш монета шығарды: 10 евролық «Хейзел» стадионының 75 жылдығына арналған ескерткіш монета. Монетаның бет жағында стадион фонында футболшының суреті бейнеленген. Стадионның үстінде Бельгия және Нидерланды тулары мен стадион салынған жылы көрсетілген.