Кіріспе

Бельгиядағы өзен Сенна немесе Зенна – Бельгияның Брюссель қаласы арқылы ағатын шағын өзен. Оның бастауы Сойнье муниципалитетіне жақын Нааст ауылында. Ол Шельданың Диль және Рупель арқылы өтетін жанама саласы болып табылады. Ол Дэйл өзеніне Мехелен муниципалитетіне солтүстікке қарай Бэттелдегі Зеннегатта қосылады, Дэйл өзенінің өзі Рупельге қосылмас бұрын небары бірнеше жүз метр ғана жерде. Жалпы ұзындығы Сенна өзенінің шамамен ... шақырымды құрайды. Волуве және Маалбек – оның салалары.

Қаптау және өңдеу

Брюссельде Сенна XIX ғасырдың екінші жартысына қарай денсаулыққа қауіпті болып кеткен еді, ал 1867-1871 жылдар аралығында қаланың сол кездегі мэрі Жюль Анспахтың басшылығымен қалалық аймақтағы өзеннің толық ағысы жабылып қалды. Бұл қаланың жаңаруына және қазіргі Брюссель қаласының орталық бөлігіне тән, үлкен орталық бульварлар бойындағы Хаусманн стиліндегі заманауи ғимараттар салуға мүмкіндік берді. Өзен Брюссельдің шетінде және қала аумағынан тыс жерлерде әлі де көрініс береді, бірақ қала ішінде ол қазір көбінесе Кіші сақинаның (Брюссельдің ішкі сақиналық жолы) астынан ағып өтеді. Брюссель-Шарлерой каналының канализациясы мен су төгу жүйесіне жұмыс жүргізілгеніне қарамастан, Сенна Бельгияның ең ластанған өзендерінің бірі ретінде танымал болды, себебі Брюссель астанасының аймағынан шығатын барлық ағынды сулар тазартылмай оған құйылатын. Каналға құйылатын сулар қаланың кейбір шеткі аудандарында жиі болатын су тасқындарын толығымен тоқтатуға жеткіліксіз болды. 2007 жылдың наурыз айында жаңа ағынды суларды тазарту станцияларының құрылысы осы мәселені шешуге бағытталды. Дегенмен, 2009 жылдың желтоқсанында Aquiris компаниясының Брюссель-Солтүстік тазарту станциясы уақытша және күрт тоқтатылды, бұл саяси және экологиялық дағдарысқа әкеп соқты.

Мәдени әсері

Сары ирис өзен төңірегіндегі батпақты жазықтарда өсетіндіктен Брюссель астанасының символы ретінде қабылданды және оның стилделген бейнесі ресми туында бейнеленген. Сенна өзенінің аңғарындағы ерекше маусымдық жабайы ашытқылар аймақтық ламбик стиліндегі сыра жасау үшін қолданылады. Brasserie de la Senne – өзеннің құрметіне аталған, жақында ашылған сыра қайнатушылық зауыт. Сенна өзенінің жабылуы салдарынан, Брюссельдің орталық бөлігінде өзенге тап болмайсыз, бірақ ол қала мәдениетіне әсер етті. Қала тұрғындарының "zinneke" деген лақап аты, Брюссель диалектісінде "араластырылған" немесе "өрескел" деген мағынаны білдіреді, ол 19 ғасырдың соңына дейін Кіші Сеннаның (өзеннің қосымша арнасы) көшелерінде жүрген қаңғыбас итттерден алынған. Бұл атау 21-ші ғасырдың басында Брюссельдегі көпұлтты екі жылдық шара – Зиннеке шеруінің және "Het Zinneke" (кейде "Zinneke Pis" деп аталады), зәр шығарып тұрған итті бейнелейтін қола мүсіннің құрылуымен қайта жаңғыртылды.