Кіріспе

Шикагоның Мичиган көлінің жағасында жасалған жартылай арал және саябақ

Нортерли аралы (сонымен қатар Нортерли аралы саябағы) – Чикагоның Мичиган көлінің жағасында орналасқан адам жасаған жартылай арал және саябақ. 1925 жылы салынған, Нортерли аралы бұрын ХХ ғасыр прогресінің әлемдік көрмесінің орны болды, кейіннен Мейгс Филд әуежайы, ал Мейгс Филд жабылғаннан бері Чикаго музей кампусының демалыс аймағына айналды. Бұл жерде Адлер планетарийі, Хантингтон Банкі павильоны (уақытша концерт алаңы), Нортерли аралының табиғи аймағы, 12-ші көшедегі жағажай және көптеген өнер инсталляциялары орналасқан. Аты айтқандай, Нортерли аралы бастапқыда арал ретінде салынған, бірақ Солидарлық Драйвы планетарийге дейін алып жүретін солтүстік жағындағы дамба арқылы көл жағасына қосылған. Солидарлық Драйвында Тадеуш Костюшко, Карел Хавличек Боровский және Коперник мүсіндері орналасқан.

Тарих

Нортерли аралын салуға бастау берген алғашқы жоспарлар 1893 жылғы Колумбия көрмесінен туындады, ол Джексон паркін айтарлықтай кеңейтті. Осы жетістіктен кейін 1894 жылы Оңтүстік парктік комиссия Джексон паркінен Грант паркіне дейінгі көл жағасын жақсартуды ұсынды, нәтижесінде 1896 жылы екі паркті жағалау лагунасын айналатын жаңа сыртқы парктік белдеумен байланыстыру жоспары жасалды. Дэниел Бернхамның 1909 жылғы «Чикаго жоспары» Джексон паркі мен 12-ші көше арасында көл жағалауындағы парктік тізбек құру туралы шақыру жасады. Нортерли аралы осы жоспар бойынша салынған жалғыз көл жағалауындағы құрылыс болды. Нортерли аралы Чикаго портының оңтүстік ұшын және Бернхам портының шығыс шекарасын құрайды. Бастапқы жоспардағы жасыл түс көрсеткендей, аралда ағаштар мен шөптер өсіп, халықтың ләззатына арналған орын болжаныпты. Дэниел Бернхам 1912 жылы қайтыс болды. 1916 жылы «Чикаго жоспарының» бір авторы Эдвард Х. Беннетт орталық бизнес ауданына қызмет ететін әуежай үшін көл жағалауындағы жердің ең қолайлы болатынын жазды. 1922 жылы Чикаго қаласының мэрі Уильям Хейл Томпсон қалалық әуежайды Нортерли аралында орналастыруды ұсынды. Аралдың құрылысы 1920 жылы Чикаголық сайлаушылар Нортерли аралын құру үшін 20 миллион долларлық облигация шығаруға келісім бергеннен кейін басталды, ал құрылысы 1925 жылы аяқталды. Біраз уақыттан кейін, 1930 жылы Адлер планетарийі салынды; ал 1933-1934 жылдары арал «Өркендеу ғасыры» әлемдік көрмесінің той-қуаныштарының орталығы болды. «Өркендеу ғасыры» көрмесіне қатысқан 24 итальяндық Savoia Marchetti S55X ұшақтың қанатын генерал Итало Балбо басқарды, олар Италия мен Чикаго арасындағы алғашқы трансатлантикалық ұйымдық ұшуды жасады. Чикагода басқа жақын маңдағы әуежай болмағандықтан, тек ұшатын қайықтар ғана қолданылды, Грант паркі кейде қону жолағы ретінде пайдаланылған. Жергілікті баспа өкілі Меррилл С. Мейгс Нортерли аралын әуежайға айналдыру туралы бұрынғы ұсыныстарды қолдады, бірақ Ұлы депрессия мен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаражаттың жетіспеуі сияқты көптеген себептерге байланысты құрылыс басталмады. 1946 жылы аралда Біріккен Ұлттар Ұйымының штаб-пәтерін орналастыру туралы бәсекелес ұсыныс жеңілгеннен кейін ғана құрылыс басталды. 1938 жылы Жұмыс жөніндегі басқарма аралды 12-ші көшедегі тас жол арқылы материкке қосты. Осы кезеңде Нортерли аралы жолдармен, жаяу жүргіншілер жолдарымен және 12-ші көшедегі жағажаймен толықты.

Әуежайдың саябаққа айналуы

1994 жылы мэр Ричард М. Дейли әуежайды жабу және оның орнына парк салу жоспарларын жариялады. 1996 жылы Нортерли аралына иелік ететін Чикаго паркі ауданы әуежайдың жалға алу мерзімін жаңарудан бас тартты. Қала 1996 жылдың қазан айында жалға беру мерзімі біткеннен бастап 1997 жылдың ақпанына дейін әуежайды қысқа мерзімге жапты, бірақ штат заң шығарушыларының ықпалымен оны қайта ашуға мәжбүр болды. Ақырында, 2003 жылдың 30 наурызында мэр Дейли қалалық қызметкерлеріне түн ортасында ұшу жолағының бетіне үлкен X пішіндес ойыстар жасап, оны қолдануға жарамсыз етуге бұйрық берді. Дейли өз әрекеттерін әуежай жабылар алдында Чикаго қаласын тағы да сот дауларынан сақтау үшін жасағанын айтып қорғады. Ол, 11 қыркүйекке дейін болған жағдайларға байланысты, террористер бақылап алатын ұшақтардың Мейгс Филд маңындағы қалалық жағалауға шабуылдауы мүмкін екенін айтып, қауіпсіздік шараларының қажеттілігін баяндады. Авиациялық қызығушылар мен сарапшылар бұл қадамды сынағанмен, парк жақтастары бұл жердің парк ретінде пайдалануы қаланың мүддесіне жатады деп санайды. 2005 жылы Нортерли аралының солтүстік бөлігінде ашық аспан концерт алаңы ашылды. Алғашқыда Charter One Pavilion деп аталған ол 2013 жылы кеңейтіліп, First Merit Bank Pavilion деп өзгертілді, ал 2017 жылдың қаңтарынан бастап Huntington Bank Pavilion деп аталады. 2010 жылдың желтоқсан айында Чикаго паркі ауданы Нортерли аралы үшін 20-30 жыл ішінде жүзеге асырылатын жоспарын жариялады. Жоспарланған парк жыл бойына түрлі мақсаттарға қызмет ететін болады, ал экология мен білім беру оның басты тақырыптары болады. Риф салынып, парк адамдардың белсенділігіне қарай "пассивті" және "активті" аймақтарға бөлінеді. 2015 жылы аралдың оңтүстік бөлігінде 40 акрлық парк ашылды. Паркте жаяу және велосипед жолдары, лагуна және табиғи орта құрылған.

Бүгін

Нортерли аралының табиғи қорығы бастапқыда бұл жерде болған ортаны қайта жаңғырту үшін құрылған. Жаңа саябақта көшпенді құстар мен табиғи жануарлар қоныстанды. Жаңа тұрғындарының қауіпсіздігі үшін, саябаққа иттерге кіруге рұқсат жоқ. Бір шақырымдық асфальтталған жолдарда жарық жоқ, осылайша ортаны мүмкіндігінше табиғи қалпында сақтауға болады. Саябақ сағат 23:00-ге дейін ашық, ал саябақ күзетшілері фонарь алып келуді кеңес береді. Саябақта Иллинойс штатының көптеген табиғи жануарлары, оның ішінде монарх көбелектері мен тұзбас құстар мекендейді. Саябақтағы 5 акрлық лагунада түрлі жануарларға толы. Бұл саябақты жануарлар үшін мүмкіндігінше тартымды ету үшін 11 мыңнан астам бұта және 400 ағаш отырғызылды. Лагунаның құрылысы Нортерли аралының шығыс жағалауының әлсіреуіне себеп болды. Тастар Мичиган көліне қарауды қиындату үшін үйілді. Эрозия тоқтамай, шығыс жақтан өтетін жолдың көп бөлігін қиратты, осыған байланысты жол жабылды. Қала жөндеу жұмыстарын жоспарлап отыр, бірақ нақты мерзімі белгіленбеген.

Ұлы Чикаго өрт фестивалі

2015 жылдың 26 қыркүйегінде екінші жылдық Ұлы Чикаго өрт фестивалінің жабылу салтанаты, 2014 жылы фестиваль Чикаго өзенінің жағалауындағы бастапқы орнынан көшірілгеннен кейін Нортерли аралында өтті. Бұл шараны Redmoon Театры Чикаго қаласы және Чикаго саябақтар ауданымен бірлесіп ұйымдастырып, 1871 жылғы Ұлы Чикаго өртын еске алуға арналған. Жабылу салтанатында "GRIT House" үйін салтанатты түрде өртеу, тағам сату орындары, концерт сахналары және тағы басқаларымен қатар әсерлі фейерверк шоусы көрсетілді.

Қоғамдық іс-шаралар

Чикаго қалалық саябақтар басқармасы Нортерли аралында көптеген шаралар ұйымдастырады, осы арқылы жеке адамдар мен отбасылар саябақтың барлық табиғи мүмкіндіктерін пайдалануға мүмкіндік алады.

Полярлық оқиғалар күндері

Қыс айларында Чикаго саябақ ауданы Полярлық оқиғалар күндерін ұйымдастырады, бұл ата-аналарға балаларын алып келіп, қалалық ортада әдетте мүмкін болмайтын табиғатты бастан кешіруге мүмкіндік береді. Осы Полярлық оқиғалар күндері саябақ ауданы 3 немесе одан көп дюйм қар болған жағдайда тегін қарға бату аяқ киімдерін жалға берумен қатар, шаңғы спортымен де айналысуға және Нортерли аралындағы келушілер орталығында түрлі жабық іс-шаралар ұсынады.