Кіріспе

Папа Буба Диоп (28 қаңтар 1978 – 29 қараша 2020) – Сенегалдық кәсіби футболшы. Оның басты позициясы қорғаныс жартылай қорғаушы, бірақ ол орталық қорғаушы ретінде де ойнай алатын, осылай Ленсте ойнады. Диоп физикалық тұрғыдан күшті және агрессивті ойыншы саналды. Оның ойын стилі, позициясы және қабілеттері бұрынғы Францияның жартылай қорғаушысы Патрик Виейрамен салыстырылды. Диоп мансабының көп бөлігін Англияда өткізді, онда жанкүйерлер оны бойының биіктігі үшін "Қойма" деп лақап қойды. Футболға деген жолын 1996 жылы Сенегал Премьер-лигасының ASC Diaraf клубына қосылудан бұрын Ndeffann Saltigue жасөспірімдер командасында бастады. Ол Сенегалдан Швейцарияға кетіп, үшінші лигадағы Vevey клубында бірнеше ай ойнады. Сол жылдың желтоқсан айында ол жоғары лигадағы Grasshoppers клубына қосылды, ол клубпен бірінші жарты жылдықта чемпионатты жеңіп алды және келесі маусымда УЕФА турнирлерінде тұңғыш рет өнер көрсетті. 2002 жылдың қаңтар айында ол Францияға, 1-дивизионның "Ленс" клубына бес жарым жылдық келісімшартқа ауысты.

Фулхэм

Ленс үшін танымал өнер көрсеткеннен кейін Диоп Премьер-лига командасы Фулхэмпен 6 миллион фунтқа келісімшартқа отырды. 2004 жылғы 14 тамызда Диоп Манчестер Ситиге қарсы тұңғыш ойынын өткізіп, толық 90 минут ойнады. Диоп Фулхэм сапындағы алғашқы голын Челсиге қарсы соғып, Фулхэм үй стадионында 4:1 есебімен жеңілген матчта командасы үшін жалғыз голды енгізді. Фулхэмнің бұрынғы бапкері Лори Санчес Диоптың Премьер-лигадағы ең үздік жартылай қорғаушылардың бірі болуы үшін барлық қабілеттеріне ие екенін айтты. Ол: «Бубаның Премьер-лигадағы ең үздік орталық жартылай қорғаушылардың бірі болуына ешқандай себеп жоқ, мен оның болашақта осы позицияда ойнайтынын көремін. Мен Диоптың ойынын жылдар бойы бақылап келемін және оның жоғары деңгейдегі жартылай қорғаушы болуы үшін барлық мүмкіндіктері бар», – деді. 2005/06 маусымдағы өнері үшін Диоп Фулхэм клубының «Жылдың үздік ойыншысы» сыйлығына ие болды. Содан кейін Диоп 2009 жылға дейін жаңа келісімшартқа қол қойды. Диоп Фулхэмпен келісімшарт жасаудың дұрыс шешім болғанын мәлімдеді. Диоп жанкүйерлердің сүйіктісіне айналды. Диоптың Крейвен Коттеджде үш жыл ойнағаннан кейін Фулхэм клубының бапкері Лори Санчес оның басқа клубқа өтуіне рұқсат берді, нәтижесінде ол трансфер терезесі жабылу күні Портсмутқа ауысты. Диоп Фулхэм сапында 84 матч өткізіп, 9 гол соқты. Алайда Портсмут Диопты 2010 жылдың шілде айында Афинадағы АЕК клубына белгісіз сомаға (шамамен 750 000 фунт стерлинг) өткізуге келісті. Портсмут сапында 72 ойын өткізіп, есепте гол соқпады.

АЭК Афина

2010 жылдың 13 шілдесінде Диоп «Фулхэм», «Селтик» және «Пари Сен-Жермен» клубтарының қызығушылығына қарамастан, Афинаның «АЕК» клубымен екі жылдық келісімге келді, ол маусымдық 900 000 евро табыс тапты. Диоп «АЕК» сапындағы тұңғыш ойынын 2010 жылдың 19 тамызында Еуропа лигасының плей-офф бірінші матчында «Данди Юнайтед» клубына қарсы өткізді. Ол 1–0 есебімен жеңіске жеткен кезде 81-ші минутта алаңға түсті. Диоп өзінің алғашқы Суперлига голын 2011 жылдың 3 маусымында «ПАОК» клубына қарсы соқты, бұл ойын «АЕК» 4–0 есебімен аяқталды. Диоп маусымды жалбар 19 лига матчында ойнап аяқтады. Сонымен қатар, Диоп Грекия Суперлигасы плей-офф матчында «ПАОК» клубына қарсы екі гол соқты, осылайша «АЕК» есебін 3–0-ге жеткізді.

Вест Хэм Юнайтед

2011 жылдың 30 тамызында «Вест Хэм» клубы Диоппен бір жылдық келісімшартқа қол қойғанын жариялады. Ол «АЕК Афина» клубынан тегін трансфермен келді. Келісімшартқа тағы бір жылға ұзарту опциясы енгізілді. Диоп «Вест Хэм» сапындағы тұңғыш ойынын 2011 жылдың 1 қазанында «Кристал Пэлас» клубымен 2:2 есебімен тең түскен матчта өткізді. 2011 жылдың 17 желтоқсанында «Барнсли» клубына қарсы өткен ойында «Вест Хэм» сапындағы алғашқы және жалғыз голын соқты. Оның голы 1:0 есебімен жеңіс әкелді. Диоп лигада «Вест Хэм» үшін 16 матч өткізіп, команданың сүйікті ойыншысы болды. Ол бұл күні команда құрамында болмаса да, 2012 жылдың 19 мамырында «Уэмбли» стадионында өткен 2012 жылғы Футбол лигасы Чемпионаты плей-офф финалында команданың Премьер-лигаға жолдама алған сәтін алаңда командамен бірге тойлады. 2012 жылдың 30 маусымында Диоптың «Вест Хэм» клубымен жасасқан келісімшарты аяқталды.

Бірмингем қаласы

2012 жылдың қазан айында ол бұрынғы командаласы Ли Кларктың «Бирмингем Сити» клубына қысқа мерзімді келісімшарт бойынша қосылуға келісім берді, жұмыс визасын алу процедурасы сәтті аяқталуы тиіс еді, және келісім 19 қазанда ресімделді. Кейін ол тағы бір айға келісімшарт жасады, ал 27 қарашада «Блэкпул» клубымен 1:1 есебімен тең түскен матчта екінші таймда алаңға түсіп, «Бирмингем» сапындағы дебютін жасады. Ол ойынға кіргеннен кейін бірнеше минут өткен соң ескерту алды. 15 желтоқсанда «Кристал Пэлас» клубымен өтетін ойынға Хейден Муллинс дисквалификацияланып, Жонатан Спектор жарақат алғандықтан, Диоп «Бирмингем» сапындағы тұңғыш ойынын орталық жартылай қорғаушы ретінде, Лигадағы дебютін жасаған Каллум Райлимен бірге өткізді. Ол Роб Холлдың енгізген добынан берілген күшті соққымен гол соқты, нәтижесінде «Бирмингем» 0:2 есебімен ұтылып бара жатқанда теңестірілді, және осыған орай тағы бір айлық келісімшартқа ие болды. Бірақ көп ұзамай ол тізесін жарақаттады, және жазылып қайта ойнауға дайын болса да, клубтың қаржылық қиындықтары оған келісімшартты ұзарту мүмкіндігін бермеді. Ол 2013 жылдың қаңтар айында клубты тастап кетті.

Халықаралық мансап

Буба Диоп 1999 жылы 21 жасында, Швейцария Суперлигасындағы «Нойшатель Ксамакс» клубында ойнап жүргенде, Сенегал құрамасына алғаш рет шақырылды. Ол 2002 жылы Малиде өткен Африка Ұлттары кубогында екінші орын алған құраманың құрамында болды және жартылай финалда Нигерияға қарсы өткен 2:1 есебімен жеңіске ұластырып, ойынды ашқан голды соқты. Ол, әсіресе, 2002 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында Францияға қарсы соққан алғашқы голымен танымал, нәтижесінде бұрынғы әлем чемпиондары 1:0 есебімен жеңіліп, турнирден ерте шығарылды, ал Сенегал ширек финалға жетті. Диоп тағы үш Африка Ұлттары кубогы турнирінде ойнады: 2004 жылы Тунисте Кенияға қарсы топтық кезеңде 3:0 есебімен жеңіске жетті, ал 2006 жылы Гвинеяға қарсы 3:2 есебімен жеңіске үлес қосты. Оның соңғы ойындары 2008 жылы Ганада өткен топтық кезеңдегі жеңіліс болды, онда Сенегал құрамасының бапкері Генрик Касперчак команданың тәртіпсіздігіне байланысты турнир барысында отставкаға кетті. Диоп Сенегал құрамасы сапында 63 рет ойнап, 11 гол соқты.

Ойын стилі

Фулхэмдегі бас жаттықтырушысы Крис Коулман оны "тамаша техникасы бар, гол соғады, жақсы қорғанады, қарқынды, дұрыс тәсілмен таңдайды" деп сипаттады, сондай-ақ оның "бойы мен қабілеті" сол кездегі Премьер-лигада бірегей болғандығын, бұл Патрик Виейраға ұқсас екенін айтты. Бұрынғы "Манчестер Юнайтед" жартылай қорғаушысы Пол Скоулз оны өзінің қарсыластары арасындағы ең "қиын" ойыншылардың бірі деп атады және "онымен күш қолданып таласқанның өзі бекер" деп мәлімдеді. Англияда ойнаған жылдары Диоптың бойы 2 метр болғандықтан оған "Қардароб" деген лақап ат қойылған. Ол ұзаққа созылған аурудан кейін қайтыс болды. "L'Équipe" басылымында оның Амиотрофиялық склероз (АЛС) ауруына шалдыққандығы хабарланды. Диоптың жаназасы 4 желтоқсанда Дакар қаласында өтті, содан кейін ол туған жеріне жерленді. Жаназаға оның жұбайы Мари Од, ұлы мен қызы, Сенегал президенті Макки Салл және 2002 жылғы әлем чемпионатына қатысқан командаластары қатысты.