Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Богемиялық раввин (шамамен 1530 – 1612)
Bohemian rabbi (c. 1530 – 1612)
Мордехай бен Авраам Йоффе (немесе Яффе немесе Йоффе) (шамамен 1530 – 7 наурыз 1612; еврейше: מרדכי בן אברהם יפה) – раввин, рош ешива және посек. Ол ең белгілісі «Левуш Малхус» атты еврей заңдарының он томдық кодификациясының авторы ретінде танымал, ол Шығыс Еуропа яһудилерінің әдет-ғұрыптарына ерекше мән берді. Осы еңбегі үшін оны «Левуш» немесе «Бағал Халевушим» деп атайды.
Mordecai ben Avraham Yoffe (or Jaffe or Joffe) (c. (circa) 1530 – 7 March 1612; Hebrew: מרדכי בן אברהם יפה) was a Rabbi, Rosh yeshiva and posek. He is best known as author of Levush Malkhus, a ten volume codification of Jewish law that particularly stressed the customs of the Jews of Eastern Europe. He is known as "the Levush" or "the Ba'al Halevushim", for this work.
Өмірбаян
Йоффе Прагада дүниеге келген; оның шежіресінде Раши және одан бұрын Хиллель, Элнатан (Иудеяның басшысы) және тікелей Дәуіт патшаға дейін жетеді. Оның әкесі, Ибраһим бен Жүсіп, Ибраһим бен Абигдордың шәкірті болған. Левуш Мұса Иссерлес пен Соломон Луриядан білім алды; Матития бен Соломон Делакрут оған Кабаладан сабақ берді. Йоффе сонымен қатар философия, астрономия және математиканы оқыды (әлде Иссерлес талап еткен). 1561 жылға дейін Прагадағы Рош-Ешива қызметін атқарды, бірақ император Фердинандтың бұйрығымен еврейлер Богемиядан қуылды. Содан кейін Йоффе Венецияға барып, астрономияны зерттеді (1561–71). 1572 жылы Гродно раввині болып сайланды; 1588 жылы Люблин раввині болды, онда ол Төрт Жер кеңесінің жетекшілерінің бірі атанды. Кейін Йоффе Кременц раввині болды. 1592 жылы Прагаға раввин болып шақырылды; 1599 жылдан өмірінің соңына дейін Позеннің бас раввині лауазымын иеленді. Тораны оқу, жазу және оқытумен қатар, ол қоғамдық мәселелермен айналысты және Ярослав пен Люблиндегі жәрмеңкелерге қатысты, онда ірі қауымдардың басшылары мен раввиндері жалпы маңызы бар мәселелерді талқылайтын. Осы жиналыстар Төрт Жер кеңесі мен Литва кеңесінің негізін қалады. Ол сондай-ақ Джаффи әулетінің атасы. Тағы бір раввин Мордекай Йоффе, Мордекай бен Мұса Йоффе, 1549 жылы Гродно раввині лауазымына тағайындалуына байланысты туған дау-жанжалмен белгілі, оны патшайым Бона шешуге мәжбүр болды, бұл Литва үкіметін еврей қауымының көптеген рәсімдерін ресмилендіруге әкелді.
Yoffe was born in Prague; he could count amongst his ancestors Rashi and before him Hillel, Elnathan (governor of Judea) and ultimately back to King David. His father, Abraham b. Joseph, was a pupil of Abraham ben Abigdor. The Levush studied under Moses Isserles and Solomon Luria; Mattithiah b. Solomon Delacrut was his teacher in Kabbalah. Yoffe also studied philosophy, astronomy, and mathematics (apparently at the insistence of Isserles). He was Rosh Yeshiva in Prague until 1561, when, by order of the emperor Ferdinand, the Jews were expelled from Bohemia. Yoffe then went to Venice and studied astronomy (1561–71). In 1572 he was elected rabbi of Grodno; in 1588, rabbi of Lublin, where he became one of the leaders of the Council of Four Lands. Later Yoffe accepted the rabbinate of Kremenetz. In 1592 he was called as rabbi to Prague; from 1599 until his death he occupied the position of chief rabbi of Posen. In addition to his Torah study, writing and teaching he was involved with communal needs, and attended the fairs at Yaroslav and Lublin, where community leaders and rabbis from large communities met to discuss matters of general interest. These meetings were the forerunners of the Council of the Four Lands and the Council of Lithuania. He is also a patriarch of the Jaffe family. A different Rabbi Mordecai Yoffe Mordecai ben Moses Yoffe is known for the controversy over his 1549 appointment as rabbi of Grodno, which had to be settled by Queen Bona, and eventually led the Lithuanian government to formalize many of the procedures of the Jewish community.
Шығармалары
Levush Malkhus לבוש מלכות – практикалық халаха еңбегі, түрлі халахикалық шешімдердің негіздері логика мен бұрынғы көздерге сәйкес келтірілген, сонымен қатар Тораға түсіндірмелер, философия және мистика бөлімдерін қамтиды. Бұл еңбек он бөлімге бөлінген, олар «левушим» (киімдер немесе әшекейлер) деп аталады. Рабби Йоффе жас кезінде еврей заңдары туралы кітап жазу идеясын ойлады, ол халахикалық шешімдер қабылдауда қолданылатын болады. Рав Йосеф Кароның «Шулхан Арух» еңбегі, оның «Бейт Йосеф» жинағы, Рабби Йоффеге өзінің жұмысын жалғастыру керек пе екенін ойлауға итерді. Ойланып-толғаннан кейін ол, Бөгемиядағы ашкенази яһудилері сақтайтын заңдар осы кітапқа енетінін түсіндірді. 1578 жылы Краковта Р' Моше Исерлес «Шулхан Арухқа» (Маппа деп аталады) жазған түсіндірмелер жарық көргенде, Рабби Йоффе Рабби Исерлес, Рав Йосеф Каро сияқты тым қысқа жазғанын ойлады және бастапқы жұмысын қайта бастауға шешім қабылдады, «ол екі шеткі шешімнің арасында болады: бір жағынан Кароның ұзақ «Бейт Йосеф» еңбегі, екінші жағынан Рав Йосеф Кароның «Шулхан Арух» еңбегі, Рабби Исерлес Маппасымен бірге, ол тым қысқа». Еңбек келесідей құрылымдалған. Алғашқы бес «әшекей» Рав Йосеф Кароның «Бейт Йосеф» еңбегінде баяндалған заңдарға арналған; алтыншысы, «Ха Орах» – Рашидің Киелі кітапқа түсіндірмесін ашып түсіндіру; жетіншісі, «Simḥah ve Sason» – мерекелер мен тойларға арналған уағыздарды қамтиды. Рабби Йоффе соңғы үш бөлімді «раббилік киімдер» деп атады, себебі оларды «әрбір студент философия, астрономия және Каббала пәнін осы ретпен оқуы керек» деп есептеді.
Levush Malkhus לבוש מלכות is a work of practical halacha, accompanied by the reasons behind the various halachic decisions according to logic and earlier sources, and includes sections on Torah commentary, philosophy, and mysticism. This work was divided into ten sections known as "levushim" (garments, or "attires"). While still in his youth, Rabbi Yoffe had the idea to compile a book on Jewish law, which would be used for making halachic decisions. The appearance of R' Yosef Caro's Shulchan Arukh, a digest of his Beit Yosef, led Rabbi Yoffe to consider whether he should continue writing his own work. On reflection, he concluded that there was room for it since it would contain "those laws observed by the Ashkenazi Jews of Bohemia." When R' Moshe Isserles' gloss to the Shulḥan Arukh (called Mappah) appeared in Cracow in 1578, Rabbi Yoffe felt that Rabbi Isserles had been too brief as had Rav Yosef Caro in the Shulḥan Arukh, and decided to resume his original work, "that will be midway between the two extremes: the lengthy Beit Yosef of Caro on the one hand, and on the other Rav Yosef Caro's Shulḥan Arukh together with the Mappah of Rabbi Isserles, which is too brief." The work is organised as follows. The first five "attires" are devoted to the laws expounded in Rav Yosef Caro's Beit Yosef; the sixth, Ha Orah is an elucidation of Rashi's biblical commentary; the seventh, Simḥah ve Sason, contains sermons for holidays and weddings. Rabbi Yoffe collectively termed the last three, "rabbinic robes," considering that these should be learned by "every student in that order – philosophy, astronomy, and Kabbalah."