Кіріспе

Airén – Vitis vinifera тұқымдас жүзімнің бір түрі, көбінесе шарап жасауға қолданылады. Бұл жүзім Испанияға тән, онда өсірілетін барлық жүзімнің шамамен төрттен бірін құрайды. 2017 жылғы мәліметтер бойынша, Airén егілген ауданы бойынша әлемдегі төртінші орындағы шарап жүзімі болып есептеледі, бұл 2004 жылғы көрсеткіштен артық, ол кезде ол бірінші орында болған, бірақ ол негізінен Испанияда ғана кездеседі. Airén көбінесе сирек отырғызылатындықтан, басқа бірнеше сорттар (Каберне Совиньон және Мерло сияқты) жүзім қанатының саны бойынша көбірек егіледі.

Сипаттама

Жүзімнің мақта тәрізді гүл шоғыры болады, қола немесе сары түсті, шеттері ашық қызғылт, ал ұшы аса интенсивті емес. Жүзімнің өсуі төмен қарай созылады. Аирэннің жапырақтары орташа мөлшерде және бесбұрышты пішінде болады. Төменгі жақтарындағы ойыстар жоғарғыларына қарағанда нашар байқалады, жапырақтың үстіңгі жағы сары-жасыл, ал астыңғы жағы жұмсақ, барқыттай. Жүзім шоғыры ірі және орташа тығыздыққа ие. Ол екі түрлі пішінде өсе алады: цилиндрлі немесе ұзын конус тәрізді. Жүзімдері ірі, шар тәрізді және сарғыш түсті. Жүзімдер гүл шоғырының ашылуы кешігіп, пісуі де соңғы жақта болады. Бір жүзімді қызылшадан 4,5-6 кг өнім алынады. Бұдан әрі, бұл жүзім құрғақшылыққа өте төзімді, ал бастапқы бүршіктері құнарлы болғандықтан, қысқа кесуге жақсы төзеді және қанағаттанарлық өнімділік береді.

Тарих

Аирэннің алғашқы жазбадағы айрылысы 1615 жылы тіркелген. 15 ғасырда ол Лайрен деп белгілі болған (қазір Кордова аймағында осылай аталады) және Габриэль Алонсо де Эррераның "Жалпы егіншілік" еңбегінде осылай келтірілген. Бірақ, бұл автор оны "Datileña" деп атауды ұсынған, себебі жүзім шоғырлары құрма сияқты жиналған. Ол шарапты татып көрмегенін мойындайды, бірақ "оның күші шамалы және денесі де жұқа" екенін, сондай-ақ "осы жүзімнен құрғақ жүзім жасаған дұрыс болар еді, өйткені олар өте жақсы пішіндес және көп" дейді. 1807 жылы Роксас Клементе Лайреннің екі түрін сипаттады: біріншісі – бүгінгі Ла Манчадағы Аирэн, ал екіншісі – Эррераның Datileña деп сипаттаған дастарқандық жүзім. Роксас Клементе алғашқы рет айтқанда, Аирэннің Mantúo Laerén және Laerén de Rey деп те аталатынын көрсеткен. Ол бұл сортты былай сипаттайды: Оны Мадридте және Монтилья Морилеске дейін оңтүстікке қарай да көптеп кездестіруге болады.

Жүзім шаруашылығы және пайдалану

Airén келесі аталымдарда (DO) рұқсат етілген: Аликанте, Буллас, Хумилья, Ла-Манча, Вальдепеньяс және Винос-де-Мадрид. Лейрен ретінде Монтилья-Морилесте рұқсат етілген. Airén жүзімдігі көбінесе тым төмен жүзім тығыздығымен отырғызылады, шамамен гектарына 1500 жүзім, бұл кез келген жүзім сорты сияқты шарап сапасына кері әсер етеді. Оның жүзімдіктері үлкен аумақтарды алып жатыр, бірақ испан шарап өндірісі қызыл шарапқа қарай бағытталғандықтан, көптеген Airén жүзімдері жұлынып алынуда, себебі бұл жүзім көбінесе қышқыл және ерекшелігі жоқ шарап береді, мысалы Ла-Манчадағы Airén жүзімінен жасалған шараптар.