Кіріспе
So – ағылшын әнші-күйші Питер Габриэльдің 1986 жылғы 19 мамырда Charisma Records және Virgin Records лейблымен шығарған бесінші студиялық альбомы. 1984 жылы «Birdy» фильмінің саундтрегін жасағаннан кейін, продюсер Дэниел Лануа 1985 жылы Габриэльдің Сомерсеттегі үйінде қалып, оның келесі жеке жобасымен айналысуға шақырылды. So альбомының бастапқы сессияларында Габриэль, Лануа және гитарист Дэвид Роудс қатысты, бірақ олардың қатарына кейін бірнеше перкуссияшылар қосылды. Габриэль бұрынғыдай Fairlight CMI цифрлық үлгілеу синтезаторын қолданса да, осы сессиялардағы әндер оның бұрынғы туындыларына қарағанда тәжірибесіз болды. Дегенмен, Габриэль түрлі музыкалық ықпалдарға ден қойды, поп, соул және арт-рок стильдерін дәстүрлі әлемдік музыка элементтерімен, әсіресе африкалық және бразилиялық мәдениеттерімен үйлестірді. Бұл Габриэльдің өзінің атын тақырыпқа жатқызмаған алғашқы альбомы, So лейбл тарапынан оның музыкасын «дұрыс» таныстыру үшін жасалған қысымнан туындаған «анти-тақырыпты» білдіреді. Габриэль 1986–1987 жылдары «This Way Up» туры аясында So альбомын таныстырды, осы кезеңде адам құқықтары және қайырымдылық концерттерінде оның кейбір әндері орындалды. Көптеген тыңдармандардың пікірінше, оның ең жақсы және ең жеңіл түсінілетін альбомы – So коммерциялық сәттілікке ие болды және Габриэльді культтік орындаушыдан танымал жұлдызға айналдырды, ол оның ең көп сатылған жеке альбомы болды. Американың жазба индустриясы қауымдастығынан бес платиналық, ал Ұлыбританияның фонографиялық индустриясынан үш платиналық сертификат алды. Альбомның жетекші синглы «Sledgehammer» инновациялық анимациялық бейнеклиппен жарнамаланды, Billboard Hot 100 хит-парадында бірінші орынға көтеріліп, кейіннен тоғыз MTV Video Music Awards сыйлығын жеңіп алды. Одан кейін «Don't Give Up» (Кейт Бушпен дуэт), «Big Time», «In Your Eyes» және «Red Rain» синглдары жарық көрді. Альбом көптеген сыншылардан жағымды пікірлер алды, олар оның әндерін, мелодияларын және жанрларды үйлестіруін жоғары бағалады, бірақ кейбір кейінгі сыншылар оның ашық коммерциялық сипатын және 1980-жылдардағы дыбыс өндірісін сынады. 1987 жылы «Жылдың үздік альбомы» номинациясы бойынша «Грэмми» сыйлығына ие болды, бірақ Пол Саймонның «Graceland» альбомына есе жіберді. Ол 1980-жылдардың ең жақсы альбомдарының тізіміне енді, ал Rolling Stone журналы оны 2003 және 2020 жылдарғы «Барлық уақыттың 500 ең ұлы альбомы» тізіміне қосты. 2000 жылы Колин Ларкиннің «All Time Top 1000 Albums» тізімінде 82-орынды иеленді. So 2002 жылы қайта өңделді, ішінара 2011 жылы Габриэльдің оркестрлік жобасы New Blood үшін қайта жазылды және 2012 жылы жинақ ретінде шығарылды.
Жазу
1978 жылдан бері Габриэль өзінің музыкасын Ashcombe House-та жазды, соның ішінде Security (1982) альбомын және Birdy саундтрегін (1984) де. Оның жанындағы қорада екі бөлмеден тұратын қарапайым студиясы болды, біреуінде Габриэль вокалын жазып, өлеңдермен жұмыс істесе, екіншісінде музыка жиналатын. So альбомын дайындағанда Габриэль Билл Ласвелл мен Chic тобының Нил Роджерсін продюсер ретінде қарастырды. Соңында ол Birdy-дегі әріптесі Дэниел Лануадан Ashcombe-де қалып, онымен бірге жұмыс істеуін сұрады. Альбом жұмысы 1985 жылдың ақпанында "We Do What We're Told (Milgram's 37)" әнімен басталды. So альбомындағы барлық әндер ұқсас форматта жазылды. Габриэль демо-жазбаларды өзгертілген "B машинасына" жаздыратын, көбінесе Yamaha фортепианосы мен Prophet 5-ті Linn 9000 барабан ырғағымен қолданып, содан кейін оны топқа ойнататын. Репетиция кезінде топ B машинасынан құлаққап арқылы тыңдап, өздерінің жазбаларын "A машинасына" жаздыратын; Габриэльдің демосының бөліктері де осы кезеңде A машинасына көшірілді. Әннің келесі жазбалары B машинасына салынып, топ демомен бірге ойнағандарын және әннің жаңа және ескі нұсқаларын естуі үшін пайдаланылды. Жаңа музыка жазуға үнемі құлшынып тұрғанымен, ол көбінесе өлең жазуда қиналды және кешіктіріп отыратын. Оның олардан қанағаттанбауы Килленнің кейбір вокалдық жазбаларды бас трек ретінде бөліп алуын қажет етті, осылайша жаңа өлеңдерді өңдеу үшін басқа тректерді қолжетімді етуге болатын. So альбомы 1986 жылдың ақпанында аяқталды және оның жасалуына 200 000 фунт стерлинг жұмсалды. Ол Нью-Йорктегі Power Station студиясында қайта жазылды (сондай-ақ барлық духовой аспаптар бөлімдері де сонда жазылған), Габриэль оны компьютерлік телефон желісі арқылы жіберуді ойластырғанымен, "Телефон арқылы жіберуге тым көп ақпарат. Бірақ бұл тамаша емес пе? Ән идеясын әлемдегі музыканттарға жіберіп, содан кейін бөліктерін спутник арқылы қайтаруға болады".
Құрамы
So Габриэльдің ең коммерциялық тұрғыдан қолжетімді және ең аз эксперименттік альбомы деп сипатталды, және оның құрамында арт-поп пен прогрессивті поп элементтері бар. Бұрынғы альбомдары сияқты, оның негізі арт-рок болып табылады, бірақ So альбомында Габриэль мелодияға көбірек назар аударады және оны соул мен африкалық музыка элементтерімен үйлестіреді. Әндерге дәстүрлі әлемдік музыка, әсіресе африка және бразилиялық музыка күшті әсер етеді, Габриэль осы аймақтардың ырғақтары мен барабан соқпаларын қолданады. "The New York Times" газетінің журналисі Джон Парелес Габриэльдің "қанағаттандырылмаған әндерге африкалық барабандарды немесе үнділік скрипканы ғана қосып қоймайтынын, олар негіздің құрамдас бөлігі екенін" айтты. Дэниел Лануаның продюсерлік жұмысы текстуралы, атмосфералық детальдарға толы және "әрбір нотаға тыныс алуға мүмкіндік беретін мінсіз жылумен ерекшеленеді, оның текстуралары осы заманғы стильде (стерильді емес) бай" деп бағаланды. "Passion" кейде "Passion: Music for The Last Temptation of Christ" деп аталады. Габриэль бұл "заңдық бөгеттерге" байланысты екенін айтты.
Екінші жағы
"In Your Eyes" Габриэльдің ең ұлы махаббат әні деп сипатталған. Ол сонымен қатар интерлюдия ретінде танымал. Ән американдық әлеуметтік психолог Стэнли Милграм жүргізген бағыну туралы экспериментке сілтеме жасайды, бұл соғыс кезінде азаматтардың диктаторларға көрсеткен бағынуын көрсетеді. Мароттаның барабан соққылары әнде "ана құрсағынан естілгендей сезілетін жүрек соғуына" ұқсайды. Дегенмен, Габриэль оны біршама әртүрлі есіне алды: олар екеуі де әнге қатты риза болғандықтан, оны жеке-жеке альбомдарында шығаруға келісті. Андерсонның нұсқасы, Габриэльдің қосымша вокалымен, 1984 жылғы "Mister Heartbreak" альбомында пайда болды, ол "Good Morning, Mr. Orwell" нұсқасына жақын. Альбом "Classic Albums" деректі фильмдер сериясында таныстырылғанда, Габриэль оның қысқа атауы маркетингтік мақсаттар үшін кеңейтіліп, пайдалы болатынын айтты. Альбомның бастапқы атауы "So" емес, "Good" болу жоспарланған. Альбомның обложкасында Тревор Кей сурет салған Габриэльдің портреті бейнеленген, ол Майк Олдфилдтің "Tubular Bells" (1973) альбомының обложкасын жасауымен танымал болған. Обложканы Питер Савилл мен Бретт Уикенс жасаған; Савилл Factory Records әртістері үшін көптеген обложкаларды жасағандығымен белгілі және "So" үшін жасаған жұмысы үшін 20 000 фунт стерлинг алған. Савиллдің сөзіне сүйенсек, обложкасы ол өткен жылы New Order-дің "Low Life" альбомы үшін жасаған дизайнына негізделген, суретшінің "керемет" портретін жасау үшін Polaroid фотосуреттерін пайдаланудың ұқсас әдісі қолданылған; Савилл нәтижелерді "қазіргі заманғы, жас, бірақ есейген, жетілген" деп сипаттады. Габриэль еске алады: "Мен Питер Савиллдің ретро стильдегі портрет туралы ұсынысын қабылдаған жалғыз компромисс жасадым. Менің әдеттегі LP обложкаларым әйелдерді жалықтырады деп айтылды". Обложкаға фотограф Дэвид Бейлидің жұмысы да әсер еткен. Альбом 1986 жылдың 19 мамырында жарық көрді. Ол әлемнің жеті елінің хит-парадтарында бірінші орынға шықты, соның ішінде Ұлыбританияда Габриэльдің екінші бірінші орын алған альбомы болды. АҚШ-та "So" Geffen Records-тің ең коммерциялық сәтті релиздерінің бірі болды, ол екінші орынға жетіп, тоқсан үш апта бойы хит-парадта қалды. 1986 жылдың сәуірінде "Sledgehammer" альбомының жетекші синглы ретінде шығарылды және Габриэльдің Billboard Hot 100 хит-парадындағы бірінші және жалғыз бірінші орыны болды, бұл Genesis-тің АҚШ-тағы бірінші және жалғыз бірінші орыны "Invisible Touch" әнін ығыстырды. "Sledgehammer" әнінің табысы, ішінара, Aardman Animations компаниясы жасаған өте танымал және инновациялық stop motion музыкалық бейнеклипімен байланысты. Габриэль Rolling Stone журналына берген сұхбатында бейнеклип "So" әндерін кең аудиторияға таныстырғанына және альбомның табысын арттырғанына сенімді екенін айтты. "Don't Give Up" және "Big Time" синглдары да жоғары орындарға ие болды, "Don't Give Up" Ұлыбритания сингл чартында тоғызыншы орынға, ал Америкада жетпіс тоғызыншы орынға көтерілді, ал "Big Time" Ұлыбританияда он үшінші, Америкада сегізінші орынға жетті. "In Your Eyes" Америкада орташа табысқа ие болды, ол Hot 100 хит-парадында жиырма алтыншы орынға жетті, ал "Red Rain" Ұлыбританияда қырық алтыншы орынға жетті. Боно Габриэльмен "A Conspiracy of Hope" концертінде өнер көрсету үшін байланысқа түсті, бұл концерттер Live Aid шабыттанған және Amnesty International-дің жиырма бес жылдығына орай адам құқықтары мәселелерін жариялауға бағытталған. Габриэль келісті және 1986 жылдың маусымында Sting, The Police, Lou Reed және Joan Baez тобымен бірге "Red Rain" және "Sledgehammer" әндерін орындады. Габриэль оны "өміріндегі ең жақсы тур" деп сипаттады. Сол айда Габриэль Лондонның Клэпхам Коммон қаласында Бой Джордж және Элвис Костелломен бірге Апартеидке қарсы суретшілер үшін концерт берді. Габриэль ақырында 1986 жылдың 7 қарашасында Нью-Йорктің Рочестер қаласында басталған "So" альбомын қолдау үшін "This Way Up" турнесіне қатысты. Тур 1987 жылдың басында Еуропаға жеткенге дейін тоқтатылды, содан кейін Америкаға барып, қазан айында Афинадағы Ликабет амфитеатрында аяқталды. Габриэль 1988 жылы "The Prince's Trust Concert" және "Human Rights Now!" турнесінде де "So" әндерін орындады.
Сыни қабылдау
Сондықтан музыка сыншыларының басым көпшілігінен жағымды пікірлер алды. «Нью-Йорк Таймс» газетінің журналисі Джон Парелес: «Батыс рок музыканттарының тек санаулы ғанасы экзотикалық ырғақтар мен аспаптарды осыншалықты тапқырлықпен және ынтамен қолдана алды» деп жазды. Парелес оның вокалын да жоғары бағалап, оны «дөңгелек, бірақ блюздік емес, уақытқа бағынбаған және қуанышсыз, бір кездері теңізде саяхаттаған қарт теңізшінің апаттарды баяндаған дауысы» деп сипаттады. «Rolling Stone» журналының Тим Холмс альбомды «көптеген эмоционалдық күрделілік пен музыкалық жетілдікке толы жазба» деп сипаттады және Габриелді кең таралған поп музыкасына тартуға көмектесетініне қуанды. Терри Аткинсон «Лос-Анджелес Таймс» газетінде альбомды «көптеген әртүрлі тембрлер, көңіл-күйлер мен тақырыптар, сондай-ақ тұрақты түрде күшті өрнек деңгейі» деп бағалады. «Big Time» әнін ұнатпағанымен, Аткинсон «So» альбомын «тамаша альбом, мүмкін Габриелдің ең жақсы туындысы» деп қорытындылады. Стив Хохман, сондай-ақ «Лос-Анджелес Таймс» газетінен, Габриелдің жаңаруын да мақтап, оны «нағыз прогресс» деп сипаттады, бұл «Genesis», «GTR» және «Marillion» сияқты басқа прогрессивті рок топтарының сол кездегі жұмыстарымен салыстырғанда. «Чикаго Трибьюн» газетінің Линн Ван Матре альбомның «фанк ырғақтарының толқынына» жоғары баға берді және Габриелдің талантын көбірек бағалауға шақырды, бірақ «ерекшелік» жоқтығын атап өтті және 1980 жылғы «Biko» синглындай әсерлі тректер жоқ екенін айтты. Роберт Кристагау «The Village Voice» журналында да ыңғайсыз пікір білдірді, «Габриел өте ақылды, ол ырғақтың музыканы қозғайтынын біледі, бұл оны әдеттегі мелодиялық жауапкершіліктен босатады, бірақ оны бірден "ақылды жігіттер шұғылдану кезінде текстураға барады" деп көтермейді» деп жазды. «The Quietus» журналының Уайндхэм Уоллес «So» альбомының шынайылығын мақтап, оны «күрделілік пен адалдықпен жинақталған, ұйымдастырылған және жан-жақты эмоциялық аумақтарды қамтитын жүрекке толы саяхат» деп атады. «Consequence of Sound» сайтының авторы Райан Брей «So» альбомын «өте сирек кездесетін жазба, ол екі жағынан да жақсы әсер етеді, сыншылар мен коммерциялық тұрғыдан лайықты құрметке ие болады, бірақ көркемдік жағынан бір дюйм де үлес салмаған» деп қорытындылады. Ол «бұл альбом 80-ші жылдардың ең жақсы жазбаларының бірі ретінде әлі де өз аяғында тұр» деп қосты. «Q» журналының Марк Блейк альбомды «шулы саксофон мен Fairlight CMI цифрлық үлгілерінің арқасында 1986 жылға дейін сақталған» деп сипаттады. Ол «Габриэль пайдаланушыларға ыңғайлы, бірақ әлі де қызықты поп-альбом жасады» деп қосты. Терри Стаунтон «Classic Rock» журналында «Red Rain» әнінің «таныс ойлы және саяси мазмұнды» болғанын, бірақ радио толқындарының «жазбаның күшті би рок және баяу темптік әуездеріне толыққанды бағынғанын» жазды. Стаунтон Габриелдің «шеберлікпен сенімділік танытқанын және қанағаттандырарлық біртұтас туынды жасағанын» айтты. «Mojo» журналының Дэвид Бакли альбомды Габриелдің бұрынғы, эксперименталдық жұмыстарымен салыстырып, «1986 жылғы «So» альбомында ол поп музыка жазуға және үлкен жетістікке қол жеткізуге көшті. Нәтижелер әртүрлі. «Sledgehammer» әні Стиви Уандердің «Superstition» және Дэвид Боуидің «Fame» әндерін еске түсіреді және өз күшін сақтайды. Басқа жерлерде Габриэль «Mercy Street», «Red Rain» және «In Your Eyes» әндерінде өңделіп жасалғандай сезіледі, тек «We Do What We're Told» ғана батыл өткенді еске салады». «Uncut» журналына 8/10 баға берген Джон Льюис де альбомды сынға алды. Ол оның заманауи өндірісін бөліп көрсетті, «Big Time» және «Sledgehammer» әндерін ерекше тректер ретінде атады, бірақ басқа жерлерде ол кедергі келтірді, мысалы, «That Voice Again» әніндегі Fairlight CMI синтезаторы және «Mercy Street» әніндегі айналадағы ырғақ.