Кіріспе

Қантсыз, жасанды тәттілендірілген газдалған сусын.

Diet Pepsi – PepsiCo компаниясының 1964 жылы қант қосылмаған Pepsi нұсқасы ретінде шығарған диеталық газдалған кола сусындары. Алғаш рет 1963 жылы Patio Diet Cola деген атпен сынақтан өткізілді, келесі жылы Diet Pepsi деп қайта аталды, бұл АҚШ-та ұлттық деңгейде таралған алғашқы диеталық кола болды. 1960 және 1970 жылдары оның басты бәсекелесі Coca-Cola компаниясының кейіннен өндірілімі тоқтатылған Tab сусындары болды. АҚШ Diet Pepsi үшін ең ірі нарық болып табылады.

Тарих

Diet Pepsi бастапқыда 1963 жылы АҚШ-та Patio деген атпен сынақтан өтті. Балалардың диеталық әдеттерінің өзгеруіне және олардың талғамдарына байланысты жағымды қабылданудан кейін, келесі жылы ол Diet Pepsi ретінде ұлттық деңгейде сатыла бастады. Бұл АҚШ-та ұлттық масштабта таралған алғашқы диеталық кола болды. 1983 жылы тарату Ұлыбританияға дейін кеңейтілді, онда ол Pepsi Diet деп те аталады. Содан бері тарату әлемнің басқа елдеріне де тарады, бірақ кейбір елдерде басқа атаулар қолданылады. Италияда, Чехияда, Польшада, Аргентинада, Испанияда, Грецияда, Түркияда, Ресейде, Украинада және Бразилияда бұл сусын Pepsi Light деп белгілі. Diet Pepsi 1960 және 1970 жылдары негізінен The Coca-Cola Company-ның Tab өнімімен бәсекелесті, бірақ 1982 жылы The Coca-Cola Company Diet Coke-ті ұсынды, ол Diet Pepsi-ге басты бәсекелес өнімге айналды. 2010 жылы Diet Pepsi АҚШ-тағы барлық газдалған сусындар сатылымының 5,3 пайызын құрады және көлем бойынша 7-ші сусын бренді ретінде танылды. Сол жылы Diet Coke-тың нарықтағы үлесі 9,9 пайызды құрады. 2012 жылдың желтоқсан айында AP агенттігі Diet Pepsi 2013 жылдың қаңтарында жаңа өнімді ұсынуға дайын тұрғанда, тәттілендіргішін сукралозаға ауыстыратынын хабарлады. 2015 жылы Facebook және Twitter желілеріндегі бірқатар пайдаланушылар жаңа формулаға наразылық білдірді. Оған жауап ретінде Pepsi 2016 жылдың қыркүйегінде АҚШ нарығы үшін "Diet Pepsi Classic Sweetener Blend" деген атпен аспартамды формуласын қайта жаңартып, жаңа формуламен бірге сатты. Кейін PepsiCo Diet Pepsi тәттілендіргішін сукралозадан аспартамға қайтару жоспарларын жариялады. Жаңа формула 2018 жылдың 25 ақпанында бүкіл нарыққа ұсынылды.

Дәмнің әртүрлілігі

Diet Pepsi-нің қосымша түрлері жылдар бойы ұсынылып келді, онда колага басқа да дәмдер (мысалы, жабайы шие, ваниль, лимон және лайм) қосылған. Diet Pepsi-нің кофеинсіз нұсқасы да өндіріледі. Австралияда бұл түр Pepsi Light Caffeine Free деп аталады және оның қаптамасы алтын түсті. Ол тек 1,25 литрлік бөтелкелерде ғана қолжетімді, ал құрамында газдалған су, карамельді бояу, фосфор қышқылы, аспартам, натрий бензоаты, ацесульфам калий, табиғи дәм және лимон қышқылы көрсетілген. Diet Pepsi дәмдерінің түрлері елдерге қарай өзгеше болуы мүмкін. Diet Pepsi-ден өзге, PepsiCo сондай-ақ елге байланысты Pepsi Max және Pepsi Zero Sugar сияқты аз калориялы колаларды да шығарады.

Құрамы

АҚШ-та Diet Pepsi нөлдік калориялы деп сатылады, себебі FDA ережелерінде бір порцияда бес калориядан аз болатын өнімдер «нөлдік калориялы» деп белгіленеді. Diet Pepsi әлем жүзінде аз калориялы немесе калориясыз сусын ретінде танымал болғанымен, оның құрамына кіретін ингредиенттер кейбір елдерде өндіріс орнына байланысты өзгеше болуы мүмкін. АҚШ-та оның құрамында «карбонатталған су, карамельді бояу, аспартам, фосфор қышқылы, калий бензоаты (жаңартуды сақтайды), кофеин, лимон қышқылы, табиғи хош иіс, ацесульфам калий; фенилкетонуриясы барларға ескерту: фенилаланин қамтиды» деп көрсетілген. Канадада ингредиенттер тізімі мынадай: «карбонатталған су, карамельді бояу, фосфор қышқылы, аспартам (124 мг/355 мл, фенилаланин қамтиды), натрий бензоаты, кофеин, хош иіс, ацесульфам калий (32 мг/355 мл), лимон қышқылы, диметилполисилоксан». Ұлыбританияда Diet Pepsi құрамында «карбонатталған су, бояғыш (карамель E150d), хош иіс заттары (кофеин қоса), фосфор қышқылы, тәттілендіргіштер (аспартам, ацесульфам K), қышқылдықты реттегіш (натрий цитраты), консервант (натрий бензоаты), лимон қышқылы, фенилаланиннің көзі бар» деп тізілген. 1970 жылдары сахаринге қатысты алаңдаушылықтар туындады, бұл 1983 жылы NutraSweet таңбасымен сатылатын аспартамға көшуге себеп болды. Аспартам көптеген пікірталас тудырды, әсіресе 1996 жылы 60 Minutes бағдарламасында аспартамның адамдарда ми ісігінің пайда болуымен байланысты болуы мүмкін деген хабар тарады. Аспартамды сынаушылар оның тұтынуымен байланысты көптеген денсаулық қатері бар екеніне алаңдаушылық білдірді; алайда, рецензияланған жан-жақты шолу мақалалары және үкіметтік реттеуші органдардың тәуелсіз сараптамалары аспартамның қауіпсіздігі туралы жарияланған зерттеулерді талдап, оны қазіргі деңгейде тұтынуға қауіпсіз деп бағалады. Аспартамды өз елдерінің реттеуші органдары, Еуропалық тамақ қауіпсіздігі агенттігі (EFSA) және Health Canada адамдарға қолдануға қауіпсіз деп таныды.

Қаптама және логотип

1964 жылы алғаш рет ұсынылған кезде Diet Pepsi шыны бөтелкелерге құйылған, сондай-ақ банкалармен де қолжетімді болды. 1994 жылы Diet Pepsi әрбір банка мен бөтелкеде «жаңартылу күнін» көрсеткен алғашқы өнім болды, бұл практика кейіннен тамақ және сусын өнеркәсібінде кең таралған стандартқа айналды. 2020 жылға қарай өнім пластикалық бөтелкелерде, банкаларда және шыны бөтелкелерде, сондай-ақ мейрамханалар мен дүкендердегі автоматтар арқылы таратылуда. Diet Pepsi қаптамасы мен жарнамасында қолданылатын логотип бастапқы нұсқасынан бері бірнеше рет өзгерді. 2008 жылдың қазан айында PepsiCo компаниясы өз логотипін жаңартпақ және Diet Pepsi-ді қоса, көптеген өнімдерінің брендін жаңартатынын хабарлады. Осы кезде Pepsi Globe логотипінің көк және қызыл түстері өнімге байланысты әртүрлі бұрыштарда иілген орталық ақ жолақпен «күлімдеулер» сериясына айналды. Diet Pepsi логотипі шағын «күлімдеуден» тұрды. 2010 жылдың ортасынан бастап барлық Pepsi нұсқалары, классикалық және диеталық, бастапқы «күлімдеу» логотипін пайдалана бастады. «Классикалық тәтті қоспасы» 2003-2006 жылдардағы логотипімен және «күлімдеу» логотипімен, сондай-ақ қазіргі формуланымен салыстырғанда ашық көк түсті таңба фонымен ерекшеленді. 2017 жылдың ортасына қарай «Classic Sweetener Blend» қаптамалары 2003 жылғы логотипін алып тастап, жаңартылған логотипті қолдана бастады. Аспартамды негізгі тәттілендіргіш ретінде қайта енгізгеннен кейін, баламалы таңба жойылды және қаптамаларда «Classic Diet Pepsi Taste» деген жазу пайда болды, бұл 1985 жылдан 2009 жылға дейін қолданылған «Coca Cola Classic» деген жазуды еске салады, сол кезде New Coke-қа қарсылық болған.

Жарнама және жарнама

Алғашында Pepsi-мен бірге жарнамаланған Diet Pepsi, 1960-шы жылдардың соңында дербес жарнамалана бастады. Diet Pepsi-ді жеке өнім ретінде көрсеткен алғашқы теледидарлық жарнама – «Girlwatchers» болды, ол сусынның эстетикалық жақтарына назар аударды. Осы жарнамадағы музыкалық әуен кеңінен танылып, мәдениетке әсер етті, тіпті радиода ойнатылып, кейіннен Top 40 хиттерінің қатарына енді. Diet Pepsi-ді насихаттауда музыканттар, кәсіби спортшылар, актерлер мен актрисалар белсенді қатысты. 1985 жылы XIX Супер Боулдан кейін, ойынның екі квотербегі – Джо Монтана («Сан-Франциско 49ers») және Дэн Марино («Майами Дельфинс») футбол стадионы сияқты көрінетін ғимараттың дәлізінде кездесті. Жеңіске жеткен «49ers» командасының ойыншысы Монтана, Мариного Diet Pepsi-мен қамтамасыз етті, ал Марино келесі жолы өзі сусын сатып алатынын уәделеді. Сол жылы Diet Pepsi жарнамасында АҚШ-та вице-президенттікке кандидат болған алғашқы әйел Джеральдин Ферраро түсті. 1987 жылы «Top Gun» көркем фильмі үйдегі бейнекассетада шыққанда, Pepsi арқылы теледидарлық жарнамалармен насихатталды. Бұл жарнамада «Top Gun» ұшқышы Diet Pepsi бөтелкесін ұстап, аударылып ұшуы көрсетілді. Қарсылық ретінде, «Paramount Pictures» студиясы барлық «Top Gun» VHS таспаларына 60 секундтық Diet Pepsi жарнамасын қосты. Бұл өзара жарнамалаудың алғашқы мысалы болды және рекордтық сатылымдардан кейін «Los Angeles Times» газеті оны «жаңа үрдістің бастауы» деп сипаттады. 1980-шы жылдардың соңында Майкл Дж. Фокс Diet Pepsi жарнамаларында пайда болды, оның ішінде өзінің робот көшірмесін жасап жатқан есте қаларлық ролігі бар еді. Осы жарнамада Фокс қарындасы (Лори Лоуглин сомдаған) пайда болып, есікпен Фоксқа тиіп, оның жертөледегі шұңқырға құлауына себепкер болады. Қарындасы робот көшірмесімен кездесуге кетеді, ал нағыз Фокс тұтқындалып қалады. 1990-шы жылдардың басында R&B әншісі Рей Чарльз Diet Pepsi жарнамаларында «Дұрысын таңдадың, жаным!» деген сөздермен көзге түсті. Осы кезеңде супермодель Синди Кроуфорд Diet Pepsi брендінің тұрақты жарнамашысы болды, ол 1991 жылы ыстық жазғы күні автоматтан сусын сатып алатын теледидарлық роликпен басталады. Синди Кроуфорд 2002 жылы Diet Pepsi-дің жаңа дизайнын таныстыру үшін және 2005 жылы Super Bowl XXXIX кезінде «Жеңіл, тартымды, сергітетін» жаңа ұранын насихаттау үшін қайтадан түсті. 2005 және 2006 жылдары әнші Гвен Стефани Diet Pepsi бөтелкелерінің астындағы кодтарды Apple iTunes Store-дан музыка жүктеу үшін пайдалануға болатын науқанға қатысқан жарнамаларда пайда болды.