Кіріспе

St Leonards on Sea (көбінесе St Leonards деп аталады) – Англияның Шығыс Сассекс графтығындағы Гастингс ауданындағы қала және теңіз жағалауындағы курорт. Ол 19 ғасырдың соңынан бері ауданның құрамына кіреді және орталық Гастингстің батысында жатыр. Елді мекеннің түпкілікті бөлігі 19 ғасырдың басында жаңа қала ретінде жоспарланған: жақсы жағдайдағы адамдарға арналған әсем үйлер, сондай-ақ орталық қоғамдық бақ, қонақ үй, садақ ату алаңы, мәжіліс залдары және шіркеу салынды. Қазіргі Сент-Леонардс бастапқы жоспардан әлдеқайда кеңейді, бірақ бастапқы қала оның ішінде сақталған.

Тарих

Қазіргі Сент-Леонардс жері бұрын Леветттер отбасына, нормандық текті ежелгі Сассекс ақсүйектеріне тиесілі болған. Олар Холлингтонның көршілес усадьбасына ие болды, ал кейіннен олардың ұрпақтары – Эверсфилдтер, Тюдор дәуірінде темір қорыту зауыттары мен кең аумақты мүліктері арқасында танымал болды. Эверсфилдтер 16-17 ғасырларда Суррей және Сассекс шерифтері қызметін атқарды, содан кейін отбасы жойылғанға дейін барондық атақ алды. Сәтті Лондон мүлік дамытқысы Джеймс Бертон, Блумсберидің үлкен бөлігін және Регент паркі маңындағы үйлерді дамытқаннан кейін, өзінің теңіз жағалауындағы курорт тұжырымын іске асыру үшін Эверсфилдтердің иелігінен жер сатып алды. Бұл жер Генсинг фермасының бөлігі болды және теңізге қарай төмен түсетін ағаштармен жасылданған шағын аңғарды қамтыды. Жоспар бойынша жұмыстар 1826 жылдың басында басталды. Оған өзі үшін үй (Батыс вилласы, қазір 57 Марина) кірді. Дүкендер мен кір жуу (Меркатория және Лаватория) сияқты қызмет көрсету аймақтары, сондай-ақ ойын-сауық үшін арналған қоғамдық ғимараттар және орталық бақтың орманды беткейлері мен сулары арасында виллаларды орналастыру үшін жазылымдық төлемдер қарастырылды. Бертон, сонымен қатар, Сент-Леонардсқа апаратын жолды жобаға қосу үшін Turnpike комиссарларын көндірді және Сильверхилл арқылы жол салуды ұйымдастырды. 1837 жылы қайтыс болғанға дейін Сент-Леонардс (Рояль Виктория) қонақ үйі, Оңтүстік колоннадасы, Гастингспен қала шекарасын белгілейтін арка және теңіз жағасындағы биік үйлер (71 Маринаға дейін) аяқталды. Оның қабірі шіркеу ауласында пирамидамен белгіленген. 1850 жылы оның ұлы Децимус (1800–1881) құрылыстың екінші кезеңін бастады, көбірек жер сатып алып, дамуды батысқа қарай кеңейтті. Ол өмірінің соңына дейін қалада тұрды. Децимус Бертон 1833 жылы жаңа қаланың комиссары болды. Ол Меркатория, Сент-Джон шіркеуі, Мейз-Хилл және Кенилворт жолымен шектелген үшбұрышты жерді жалға алды. Мұнда ол The Cottage (қазіргі Сент-Леонардс лоджасы), Мейз-Хилл үйі (бұрынғысы), The Mount (13 үй), The Uplands (6), The Lawn (10) және кейін мектепке айналған алты жартылай жеке тұрғын үй салды (кейін колледждің бөлігі болды, бірақ қазір қайта құру үшін жабық). Кейіннен ол Жоғарғы Мейз-Хиллде Бастон лоджасы, Тауэр Хаусы және Клон Хаусын (қазіргі Хили Хаусы) салды. Ол Меркаториядағы жерді Ұлттық мектеп үшін берді және 72-82 Маринаны салып, әкесінің теңіз жағалауындағы террасасын аяқтады. Қазіргі заманғы (2006) суреттер осы дамудың мәнін береді. Сент-Леонардс сәнді теңіз жағалауына айналды. Глостер ханшайымы София 1831 жылы Карри-Хиллдегі Глостер лоджасында болды. Бұл ғимарат бұрын Кастеллалы вилла деп аталған, бірақ оның құрметіне Глостер лоджасы деп өзгертілді. Принцесса Виктория және оның анасы Кент герцогинясы 1834–1835 жылдардың қысында қалада тұрып, кейін Виктория үйі деп аталған резиденцияны иеленді. 1837 жылы королева Аделаида қысты сол жерде өткізді. Алайда, Сент-Леонардстың танымалдылығы Гастингс қаласына да әсер етті. Ол батысқа қарай, Пелхэм Плейс және Веллингтон сквері арқылы кеңейе бастады, және одан әрі құрылыс басталды. Бертондардан жер сатып алған Эверсфилдтердің иелігі де әлеуетті көріп, Парламент актісі арқылы Бертон шекарасынан тыс спекулятивтік құрылысшыларға жол ашып, көбірек жерді сата бастады. Нәтижесінде екі қала арасындағы аумақ үйлермен тола бастады. 1875 жылы екі қала Гастингс округіне бірікті, ал сол кезде жағалаудың жалпы ұзындығы шамамен жетті. Содан кейін Қарушы алаңы мен Жоғарғы Сент-Леонардс аудандары дамытыла бастады. Осы кезде теміржол келді: Лондон, Брайтон және Оңтүстік жағалау теміржолы 1845 жылы Батыс Маринаға жетті, бірақ 1852 жылға дейін станса, кейін Сент-Леонардс Уорриор Сквер деп аталды, Оңтүстік-Шығыс теміржолымен ашылды. Кеменің құрылысы 1888 жылдың наурыз айында басталды және 1891 жылдың 28 қазанында Лорд және леди Брэйсилер ашты. Royal Victoria қонақ үйінің қасында орналасқан, жағалауға жақын павильонның кіреберісінде күрделі темірден жасалған павильон салынды, бұл келушілерге ауа райынан қорғанып, тікелей есікке дейін келуге мүмкіндік берді. Кіреберістің сол жағында 1899 жылдың 12 ақпанында дауылдан қираған алым үйі де болды. Кеменің шеткі жағында билеуге арналған ғимарат, кейіннен роллер хоккей алаңына айналды. 1920 жылдары кемежай жаңғыртылды және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде басып кіруден қорғану үшін екіге бөлінді. Қалдықтары 1951 жылы алынды. Теңіз жағасында "Марин Корт" деп аталатын, кеме пішіндес арт-деко ғимары тұр, ол 1937 жылы аяқталған кезде Ұлыбританиядағы ең биік тұрғын үй кешені болды, онда шамамен 153 пәтер және 3 мейрамхана бар. Осы атаққа қарамастан, ғимаратқа ат қою конкурсына түскен жазбалар оның барлық тұрғындарға ұнамағанын көрсетеді. Қазіргі уақытта қорғалатын ғимарат, ол көп жылдық тозудан кейін тұрғындары сатып алып, толыққанды қайта жаңартудан өтуде. Сент-Леонардс гольф клубы, Гастингс (қазірде жойылған) 1902/3 жылы құрылды. Клуб 1960 жылы жабылды.

География

Сент-Леонардс қаласы бүгінде, біріншіден, Гастингстің батысына жақын, Сильверхилл мен Холлингтонға қарай тік көтерілетін жерді, екіншіден, батыстағы төмен жатқан аймақты алып жатыр. Қаланың Bulverhythe деп аталатын бөлігі Гастингс портының бастапқы орны деп есептеледі, бірақ ол жағалау ағысымен жылжыған қиыршық тастардың салдарынан бөлініп қалған. Биік жерлерде шағын аңғарлар бар, олардың ішінде Александра паркі арқылы өтетін Прайор ағысы ең ірісі болып табылады. 2023 жылдың қараша айында теңіз жағалауындағы Марина мен Батыс Хилл жолы арасындағы тік беткейлерде бірнеше жер көшкіні болды, осының салдарынан жергілікті тұрғындар эвакуацияланды.

Денсаулық сақтау

1840 жылы ауру, мұқтаж халыққа көмек көрсету үшін Корольдік Шығыс Сассекс ауруханасы ашылды, 1887 жылы оның аты Гастингс, Сент-Леонардс және Шығыс Сассекс ауруханасы болып өзгертілді. 1923 жылы Кембридж жолында қайта жаңартылып, Корольдік Шығыс Сассекс ауруханасы деп аталды. 1993 жылы Conquest ауруханасы ашылған кезде ол жабылды. Оны Шығыс Сассекс денсаулық сақтау NHS Трасты басқарады. 2021 жылы Батыс Сент-Леонардс қауымдық орталығының жанында екі жеке дәрігерлік практика және дәріхана бар жаңа медициналық орталық ашылды. Ол 20 мыңға дейін науқасқа қызмет ететін заманауи денсаулық сақтау орталығы болуы тиіс.

Көлік

Сент-Леонардс қаласындағы басты жолдар – A259 жағалау бағытының бір бөлігі болған теңіз жағалауы (Гранд Парад және Марина) және Лондон жолы. Теміржол станцияларының үшеуінің екеуі жұмыс істейді: Сент-Леонардс (Батыс Марина) станциясы 1967 жылы жабылды. Бүгінгі күні автобус және пойыз қызметтері қала тұрғындарына қоғамдық көлікті ұсынып тұр.

Медиа

Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC South East және ITV Meridian ұсынады. Телевизиялық сигналдар Хитфилд немесе Гастингс телевизиялық таратушыларынан қабылданады. Қаланың жергілікті радиостанциялары – BBC Radio Sussex (104.5 FM), Heart South (102.0 FM) және More Radio Hastings (107.8 FM). Жергілікті газеттер – «Гастингс және Сент-Леонардс Обсервер» және «Гастингс Тәуелсіз Баспасөз».

Парктер мен бақтар

Жауынгерлер алаңы бақтары – Бұл орын 1852 жылы абонементтік бақ ретінде ашылды. Кеңес ең оңтүстік бөлігіндегі жер учаскесін сатып алып, Виктория патшайымының мүсінін орнатты, ол 1902 жылдың 31 желтоқсанында ашылды. 1920 жылы Кеңес жоғарғы гүлзардан басқа барлық бөліктерін сатып алды, ал жоғарғы бақша 1930 жылы Кеңеске сыйға берілді. Жақында жасалған жақсартулардың ішінде 2001 жылы аяқталған кең ауқымды қайта жоспарлау және қабырғаларды қалпына келтіру жұмыстары бар. Төменгі бөлігі Southern Water компаниясының кең ауқымды қазба жұмыстарынан кейін толығымен қайта жабдықталды. Сент-Леонардс бақтары – Бастапқыда Бертон отбасының жеке бағы ретінде салынған Сент-Леонардс бақтарын қала 1879 жылы 9 000 фунт стерлингке сатып алды. Бақта екі көл және лабиринт болды, олар өте танымал болды және Maze Hill-ге оның атын берді. Орманды аңғардың айналасына готикалық стильдегі ғимараттар салынды. Сент-Леонардс бақтарына кіреберіс – Бертонның әсем ғимараты. Бақ 1880 жылы Кеңес тарапынан сатып алынып, халыққа ашылды; ол орталық көлмен бірге ағаштардан, бұталардан және шөптерден тұрады. Кеңес осы бақты қалпына келтіру үшін Мұра лотереясы грантына өтініш берді және жұмыс қазір аяқталды. Генсинг бақтары – Бақ 1872 жылы Кеңес тарапынан сатып алынып, сол кездегі қалалық жоспарлаушы, Уильям Эндрюс көріктендірді. Бұл жердің тарихы туралы көп мәлімет жоқ, алайда атауы алғашқы шаруашылықтан шыққан. Бақ соңғы 10 жылда көптеген жақсартуларға ұшырады және бұталар мен гүлзарлардан, ағаштардан, шөптерден және 14 жасқа дейінгі балаларға арналған жабдықталған ойын алаңынан тұрады. Ол басымдыққа ие ауданда орналасқан және оның маңындағы сирек және құнды ашық кеңістік болып табылады. Марквик бақтары – Бақтар 1860 жылдары негізінен 1830-40 жылдары салынған Марквик террасасының тұрғындарының пайдалануы мен ләззаты үшін құрылды. Сол кезде жер Эверсфилд қорына тиесілі болды, ол қазір жоқ, ал бақтар қазір жеке меншікте. (Марквик – Эверсфилд отбасының бір тармағының тегі.) Соғыстан кейін бақтарды жергілікті тұрғындардан құралған комитет басқарады, өйткені Estate енді басқаруға қатыспайды. Бақтарға кіру үшін Марквик бақтары қауымдастығының мүшесі болу қажет.

Атақты тұрғындар

Уильям IV-нің жұбайы Аделаида королева (1792–1849) жесір болып Сент-Леонардс қаласында тұрды. Томас Карлайл (1795–1881) 1864 жылдың жазында 117 Марина мекенжайында тұрды, себебі оның ауру әйелі Джейн Карлайл күтушілердің қамқорлығында болды. Елизавета Эйлоарт (1827–1898), романда жазатын автор, Сент-Леонардс қаласына зейнетке шықты, ал «Соломон патшаның кеніштері» романының авторы Генри Райдер Хаггард ескі Сент-Леонардс қаласының кіреберісіне қарап тұрған North Lodge, Maze Hill үйіне көшіп келді; ол 1923 жылға дейін сонда тұрды. «Жыртық шалбарлы қайырымдылық жасаушылар» кітабының авторы Роберт Тресселл 1907 жылдан бастап 241 London Road мекенжайында тұрды. Summerfields мектебінің түлегі – Монако князі Рейнир III. Джордж Бристоу Хейстингс Рартиз орнитологиялық алаялығының ортасындағы таксидермист болды; оның бизнес мекенжайы 15 Silchester Road болды. Фред Джадж FRPS жергілікті суреттерді басушы Judges Postcards компаниясын құрды. Шила Кей Смит өте көп роман жазған автор, оның романдары Хейстингс және Рай маңындағы Сассекс аймағында өтеді; ол Сент-Леонардс қаласында жергілікті дәрігердің қызы ретінде дүниеге келді және 1924 жылы үйленгенге дейін Dane Road көшесінде тұрды. Джордж Монгер 1857 жылы Лакхнау қамалы кезінде Виктория кресімен марапатталды, әскерден кеткеннен кейін ол Сент-Леонардстағы Tower Road көшесінде тұрды, онда 1887 жылы қайтыс болды. Тарихшы, профессор Рой Портер (1946–2002) Сент-Леонардс қаласына зейнетке шықты. Доктор Томас Дункан Гринлиз FRSE 1922 жылы зейнетке шығып, 1929 жылы осы қалада қайтыс болды. Арчибальд Белани (1888–1938), «Сұр құс» өмірінде табиғатты қорғаушы ретінде танымал болды, бірақ оның қайтыс болғаннан кейін тумағандығы және басқа да автобиографиялық қиянаттары оның беделіне зиян келтірді. Англияда туып, 20 ғасырдың басында Канадаға көшіп келген Белани белгілі автор, лектор және «жабайы табиғаттың ең белсенді жақтастарының» бірі ретінде танылды. Чичестер архидиаконы, құрметті Люк Ирвин Капел 2013 жылдан 2014 жылға дейін Christ Church шіркеуінің және Мәриям Магдалина, Петір және Пауыл шіркеулерінің діни қызметкері болды, содан кейін 2014 жылдан 2019 жылға дейін заңдық жағдай бойынша ректор болып тағайындалды, ал кейін архидиакон болып тағайындалды. X Ray Spex тобының Poly Styrene әйелі Сент-Леонардс-он-Си қаласындағы North Street көшесінде тұрды. 2018 жылғы PDC World Darts Championship турнирінің жеңімпазы және 2019 жылғы PDC World Matchplay чемпионы Роб Кросс Сент-Леонардс-он-Си қаласынан шыққан. Бастон Лодж, Upper Maze Hill үйі Алан Тьюрингтің балалық шағының үйі болды.