Кіріспе
Эдж Хилл теміржол станциясы – Англияның Ливерпуль қаласындағы Эдж Хилл ауданына қызмет ететін теміржол станциясы және әлемдегі ең көне теміржол станцияларының бірі. Осы атпен екі станция болған. Алғашқысы қазіргі станциядан оңтүстік-батысқа қарай шамалы қашықтықта орналасқан, оның қалдықтары әлі де көрініп тұр, бірақ ол жерге қоғамдық кіруге рұқсат жоқ. Эдж Хилл станциядан шыққаннан кейін алғашқы станция болып табылады, және оған қызмет көрсететін барлық пойыздар Northern Trains компаниясымен жүзеге асырылады. Avanti West Coast, East Midlands Railway, TransPennine Express және West Midlands Trains пойыздары станция арқылы өтеді, бірақ тоқталмайды.
Edge Hill railway station is a railway station that serves the district of Edge Hill, Liverpool, England and is one of the oldest railway stations in the world. There have been two stations of that name. The first stood a short distance south west of the present station and its remains are still visible, although the site is not open to the public. Edge Hill is the first station after departure from The station, and all trains serving it, are operated by Northern Trains. Avanti West Coast, East Midlands Railway, TransPennine Express and West Midlands Trains services pass through the station, although, they are non stop.
Ерте тарих
Бірінші бекет 1830 жылдың 15 қыркүйегінде Ливерпуль мен Манчестер темір жолының бір бөлігі ретінде ашылды. Ол 40 фут (12 метр) тереңдігі бар, кең және ұзын құмтас қазбасында орналасқан, батыс жағында үш туннель болған. Ортадағы ең ірі бұрғылау – Ваппинг туннелі, ол Ваппинг докқа және әлемдегі алғашқы метрополия астынан салынған туннельге алып кететін ұзын төмен қарай еңіс болды. Жүк вагондары гравитация күшімен төмен түсірілді, ал тұрақты бу машинасымен жоғары көтерілді. 1829 жылдың жазында, туннель қозғалысқа ашылғанға дейін, ол танымал жер асты серуендеу жолына айналды. Ол әктелген және аралықта газ шамдарымен жарықтандырылған. Тек 1 тамызда ғана шамамен үш мың адам оның бойымен жүріп өтті. Орталық бұрғылаудың солтүстігіндегі туннель әлдеқайда қысқа және жоғары қарай еңкейген, ол Крон-стриттегі жолаушылар терминалына және көмір қоймасына алып келетін. Пойыздар гравитация күшімен Эдж Хилл станциясына түсіп, содан кейін Краун-стритке көтерілді. Оңтүстік туннель бастапқыда ешқайда жететін қысқа бөлік болды және қойма ретінде пайдаланылды: оның басты мақсаты симметриялық көрініс жасау еді. 1832 жылы ол тазартылып, қыста қозғалтқыштар сарайы ретінде пайдаланылды; кейін 1845 немесе 1846 жылға дейін вагон жөндеу шегі болды, ол ұзартылып, кеңейтіліп, Крон-стрит көмір қоймасына екі қосымша жол салынды. Арка екі тік бұрышты мұнаралармен және Ливерпульге әсерлі кіреберіс құрайтын әшекейлі таспен безендірілген. Бірақ арка сонымен қатар функционалды болды және терең қазбадан екі қозғалтқыштар үйін байланыстыратын көпір ретінде қызмет етті. Станция аумағының екі жағында тау жынысына қазылған қозғалтқыштар мен шехтер орналасқан, ал басқалары жолаушылар күту бөлмелері мен кеңселер ретінде жабдықталған, себебі қазбада қарапайым ғимараттарға орын болмады. 1832 жылы буды қосатын құбыр орнатылды, бұл кез келген қазандықтың кез келген қозғалтқышқа пайдаланылуына мүмкіндік берді, сонымен қатар жаяу өтетін жер асты жолы салынды, бұл персонал теміржол бойымен өтудің қажеті болмай, қозғалтқыштар үйлері арасында жүре алатындығын қамтамасыз етті. Станция аумағы негізінен пойыздарды жинауға және локомотивтерді қосу мен ажыратуға пайдаланылды, бірақ бірінші сыныпты жолаушылар да осы жерде пойыздарға міне алатын, олар қала орталығындағы Дейл көшесінен ат арбаларымен жеткізілді. 2022 жылы Historic England бұл жерді ескерткіш ретінде тіркеді.
Жаңа станция
1831 жылдың мамыр айында директорлар Крон-стрит станциясының Ливерпуль қаласының ортасынан тым алыс екенін анықтады, сондықтан теміржолды қалаға жеткізу жолын табу үшін зерттеу жүргізуді тапсырды. Джордж Стивенсон 1831 жылдың маусым айында Эдж-Хиллден Хеймаркеттегі мал базарына, негізінен туннель арқылы өтетін желі құру жоспарын жасады. Ливерпуль қалалық кеңесі жоспарды жолаушыларға ғана арналған болуы шартымен мақұлдады және 1831 жылдың қазан айында Парламентке ұсынылатын жоспарлар дайындалды. Заң жобасына 1832 жылдың 23 мамырында патшалық келісім берілді, тендерлер жарияланды және 1833 жылы жұмыс басталды. Парламент локомотивтердің туннельдер арқылы жүруіне тыйым салды, сондықтан теміржол Лайм-стриттен жоғары көтерілетін еңістің үстінде тұрақты қозғалтқыштарды орнатуға мәжбүр болды. Пойыздар Лайм-стритке ашық тежегіш вагонында отырған екі тежегіштің бақылауымен гравитация күшімен түсірілді, ал Эдж-Хиллге дейін орамалы қозғалтқышпен тартылды. Бұл жүйені Джон Грантхэм басшылығымен Матер, Диксон және компания құрды, ол 1870 жылы тоқтатылды. Жаңа Эдж-Хилл станциясы 1836 жылы ашылды және содан бері үздіксіз пайдаланылып келеді. Станцияның солтүстігіндегі қосымша жолдар (кейде көрме залына апаратын көрменің жанындағы көшесімен байланысты болғандықтан «Көрмелер жолы» деп аталды) 1886 жылғы «Көмежайлар» және 1887 жылғы Корольдік мерейтойлық көрмелерге саяхат жасаушылар үшін аялдама ретінде қызмет етті. Эдж-Лейндегі алаңның оңтүстігінде де қосымша жолдар болды, оның ішінде ғимаратқа кіру, көрмелерді жеткізу және алаң жабылған кезде материалдарды шығару мүмкіндігі қарастырылған.
Орналасу
Батысқа қарай екі туннель көрінеді. Ең солтүстік туннель – Ватерлоо туннелі, ал оңтүстік туннель стансаға алып барады. Станиця екі аралдық платформадан тұрады, әрқайсысы 1836 жылға дейін салынған ерекше ғимараттармен жабдықталған. Бұл оны әлемдегі ең көне жолаушылар теміржол станцияларының біріне айналдырады. Станция Манчестер бағытындағы маңызды түйіспе болып табылады, онда Merseytravel City желілері екіге бөлінеді: біреуі (оңтүстік Ливерпуль-Манчестер желісі мен Батыс жағалау магистральдық желісіне қызмет етеді), екіншісі (Виган және Манчестер Виктория желілеріне қызмет етеді). Канада док тармағы станса арқылы Бутл Ориел жолына қарай өтеді. Сонымен қатар, Мосли Хилл бағытындағы желідегі түйіскен жерге жақын, шығысқа қарай вагондарды күтіп-жөндеу депосы орналасқан, оны Alstom Virgin West Coast теміржол операторының Pendolino паркін күту үшін пайдаланады. Станция ғимараттары II санатқа жатады. Network Rail 2016 жылдың қараша айында мүгедектер үшін қолжетімділікті арттыру мақсатында билет кассасын жаңартуға рұқсат сұрады. Билет кеңсесі (солтүстік аралдық платформада) күні бойы жұмыс істейді (05:30–00:10, дүйсенбі–сенбі). Электрондық билет автоматтары бар, бірақ 2021 жылдың қаңтар айында төрт платформаның барлығында (олар метромен байланысқан) пойыз қозғалысы туралы ақпараттық экрандар орнатылып, іске қосылды. 3 және 4 платформалардағы ғимараттар енді теміржолмен пайдаланылмайды, оларды Metal Culture for Art студиясы пайдаланады. Баспалдақсыз кіру тек 1 және 2 платформаларға ғана мүмкін, себебі қалған платформаларға метро арқылы түсу үшін баспалдақтар бар.
Қызметтер
Эдж Хилл Ливерпуль Лайм-стриттен Манчестер бағытына қарайтын екі жолдың бойында орналасқан. Дүйсенбіден сенбіге дейін солтүстік тармақ бойынша сағат сайынғы, ал оңтүстік тармақ бойынша Уоррингтон Орталық арқылы Манчестер Оксфорд Роудқа сағат сайынғы қызмет көрсетіледі. Сент-Хеленс Орталық арқылы Виган Солтүстік-Батысқа сағат сайын жартылай қызмет, яғни сағатына 4 пойыз батысқа қарай жүреді. Жексенбі күні қызмет тоқтатылады.
Қызықты орындар
Эдж Хилл – теміржол әуесқойларының ыстық мекені. Мұнда EWS компаниясы басқаратын үлкен жүк ауласы бар, онда көбінесе 60-шы сыныпты локомотивтер кездеседі, бұл сол компанияның кең таралған 66-шы сыныпты локомотивтерінен ерекшеленеді. Аудандарда сонымен қатар теміржол жолдарын күтуге арналған бірнеше бөлімшелер орналасқан, олардың кейбіреулері екі он жылдан бері жылжытылмаған. 2009 жылы Metal атты өнер ұйымы Кенсингтон жаңарту, Merseytravel, Northern Rail, Railway Heritage Trust және Network Rail компанияларынан капиталдық қаржыны сәтті тартқаннан кейін, Эдж Хилл станциясындағы мотор үйін, қазандық бөлмесін және аккумулятор мұнарасын күрделі жөндеуді аяқтады. Бұл жұмысқа Al және Al атты авторлардың "XXX: Get Off At Edge Hill" атты туындысы кірді.
Авариялар мен оқиғалар
8 наурыз 1906 жылы, маневрлік жылқышы Джон Шорт, аттарға тіркелген вагондардың ажырап қалғаннан кейін жарақат алды, оны аттар мен вагондардың арасына іліктірді.