Идрисса Уэдраого: Буркина Фасолық кино режиссердің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Идрисса Уэдраого (21 қаңтар 1954 – 18 ақпан 2018) – Буркина-Фасо кинорежиссері. Оның туындылары көбінесе туған Буркина-Фасосы мен Африканың басқа аймақтарындағы ауылдық және қалалық өмір, дәстүр мен қазіргі заман арасындағы қайшылықты зерттейді. Ол ең белгілі "Тилай" көркем фильмімен танымал, ол 1990 жылғы Канн кинофестивалінде Гран-при жүлдесін жеңіп алды, ал "Самба Траоре" (1993) фильмі 43-ші Берлин халықаралық кинофестивалінде "Күміс аю" сыйлығына ие болды.

Ерте өмір және білім

Идрисса Уедраого 1954 жылы Жоғарғы Вольтаның Банфора қаласында (қазіргі Буркина-Фасо) дүниеге келген. Ол туған жерінің солтүстік аймағындағы Оуахигуя қаласында өсті және 1976 жылы бакалавр дәрежесін алды. Жақсы өмірді қамтамасыз ету үшін оның шаруа ата-анасы оны Уагадугуға білімін жалғастыру үшін жіберді, онда ол Африка кино зерттеулер институтында (Institut Africain d’Etudes Cinématographiques) оқыды және 1981 жылы магистрлік диплом алды. КСРО-да Киевте оқығаннан кейін ол Парижге көшті, онда 1985 жылы Сорбоннадан DEA алған күйі Institut des hautes études cinématographiques (IDHEC) институтын бітірді.

Ерте мансап

1981 жылы IAFEC-ті бітіргеннен кейін Уэдраого өзінің "The Future of Films" атты тәуелсіз кинокомпаниясын құрды, ол кейін "Les Films de la Plaine" деп аталды. Оның соңғы қысқаметражды фильмі – "Тенга" (1985), онда қалаға көшіп кеткен ауыл тұрғыны туған жеріне оралып келеді. Осы қысқаметражды фильмдерде Уэдраого болашақ көркем фильмдерінде қайта оралатын тақырыптар мен кинотехникаларды зерттейді. Бұл фильм Море мәдениетіндегі өзгеристерге ортақтас, онда жанұя балаларының өмірі қарқынды түрленетін заманауи әлемде дәстүрге адал болудың нәтижесінде қиын жағдайға түседі. "Yam Daabo" және "Tilaï" фильмдерінің сәттілігі Уэдраогоға тағы бір халықаралық деңгейдегі жетістікке қол жеткізу үшін қысым жасады, ал оның келесі фильмі "Карим және Сала" Уагадугуде өткен 12-ші Панафрикалық кино және теледидар фестивалінде (FESPACO) көрсетілуі үшін асығыс түсірілді, бірақ жақсы қабылдамады және таралуы нашар болды. Уэдраого "Самба Траоре" фильмінен кейін "Жүректің зарлы үні" (Le Cri du cœur; 1994), "Кини және Адамс" (1997), "Құдайлардың ашуы" (La Colère des dieux; 2003) және "Като Като" (2006) фильмдерін түсірді. Уэдраогоның туындылары Африка мен Батыс аудиториясын баурап алуға тым көп көңіл бөлгені үшін сынға ұшырады. Пфаффтың пікірінше, Уэдраогоның туындылары африкалық емес көрермендерге бағытталған және африкалық көрермендерді шеттетуі мүмкін. 2015 жылғы наурыз айында "Le Monde" газетіне берген сұхбатында Уэдраого Буркина-Фасо киноиндустриясы алдында тұрған үш мәселеге тоқталды. Олардың бірі – кинематография саласындағы білім мен кәсібиліктің жетіспеушілігі. Қаржы тапшылығы және талапты жергілікті нарықтың болмауы – ол атап көрсеткен тағы екі мәселе. Соңғы жылдары Уэдраогоның туыстары қазіргі африкалық кинодағы талант пен өндіріс құралдарының жетіспеушілігіне байланысты оның көңілінің тоңғанын байқады. 2018 жылдың 18 ақпанында, шамамен сағат 05:30-да (GMT) Уэдраого Уагадугудағы Боис клиникасында 64 жасында белгісіз "аурудан" көз жұмды, деп хабарлады БҰК (Буркина-Фасо кинорежиссерлерінің ұлттық одағы). Оның қазасынан кейін Буркина-Фасо президенті Рох Марк Кристиан Каборе елдің "өте талантты режиссерден айырылғанын" мәлімдеді.

On graduating from IAFEC in 1981, Ouédraogo set up his own independent film company, "The Future of Films", which became "Les Films de la Plaine". His last short was Tenga (1985), which explores a villager who after moving to the city, returns to his hometown. In these shorts Ouédraogo explores themes and film techniques that he would return to in his future feature films. Centered around a moment of change in the Mòoré culture, where the lives of the children of a family are torn apart by the unwavering adherence to tradition in a rapidly transforming modern world. The success of both Yam Daabo and Tilaï placed pressure on Ouédraogo to produce another international success, and his next film Karim and Sala was rushed to be shown at the 12th Panafrican Film and Television Festival of Ouagadougou (FESPACO) and was not well received and suffered from poor distribution. Ouédraogo followed Samba Traoré with The Heart's Cry (Le Cri du cœur; 1994), Kini and Adams (1997), Anger of the Gods (La Colère des dieux; 2003) and Kato Kato (2006). Ouédraogo's output has been criticised as being too focused on appealing to audiences in Africa and the West. Pfaff's view is that Ouédraogo's work is too focused on non African audiences and alienates African viewers. During a March 2015 interview with Le Monde, Ouédraogo underlined what he believed to be three issues facing the film industry of Burkina Faso. Among those issues are the lack of sufficient knowledge and professionalism when it comes to cinematography. Funding shortages and the absence of a demanding local market are the two other problems he mentioned. During his last few years, Ouédraogo's relatives noted his disappointment in modern African cinema due to what he considered to be deficiency in talent and in means of production. At around 5:30 a. m. GMT on 18 February 2018, Ouédraogo died at the Bois clinic in Ouagadougou at the age of 64 as a result of an unspecified "illness", according to a statement by the UNCB (Union nationale des cinéastes du Burkina). Shortly after his death, Burkinabé president Roch Marc Christian Kaboré said that his country "had lost a filmmaker of immense talent".