Кіріспе

Француз кинорежиссері (1958 жылы туған)

Эужан Палси (ø. zan pal. si; Мартиникада туған) – француз кинорежиссері, сценарист және продюсер. Оның фильмдері нәсіл, гендер және саясат тақырыптарын зерттейді, колониализмнің жалғасқан әсерлеріне ерекше назар аударады. Палсидің алғашқы толық метражды фильмі «Қант қамысы аллеясы» (La Rue Cases Nègres, 1983) көптеген сыйлықтарға ие болды, оның ішінде «Ең үздік алғашқы толық метражды фильм» үшін «Сезар» сыйлығы да бар. «Құрғақ ақ маусым» (1989) фильмімен ол Голливудтың ірі студиясы MGM арқылы түсірілген алғашқы қара терілі әйел режиссер атанды. Палси сонымен қатар тәуелсіз фильм «Симеонды» (1992) да режиссерлік етті. Кейін ол деректі фильмдер мен телеарна жобаларын режиссерлік етуге көшті, мысалы, «Эме Сезер: Тарих үшін дауыс» (1994). Одан кейін ол «Руби Бриджес» (1998) және «Қырғын алаңы» (2001) телефильмдерін, сондай-ақ «Диссиденттердің саяхаты» (2005) деректі фильмін және «Бурбон аралының күйеулері» (2007) мини-сериалын түсірді.

Ерте өмір және білім

Евжан Палси Францияның теңіз арты департаменті және аймағы – Мартиникада дүниеге келді. Ол Фриц Ланг, Альфред Хичкок, Билли Уайлдер және Орсон Уэллс фильмдерін көріп өсті. 10 жасында фильмдер түсіруші болуға шешім қабылдады, себебі фильмдер мен телеарналарда қара нәсілді адамдардың дұрыс емес бейнеленуіне қынжырды және олардың шынайырақ бейнесін көрсетуді қалады. Ол былай деді: «Мен араласқан қанды адаммын, менде африкалық, еуропалық, азиялық қан бар, бірақ ең қымбаттайтын африкалық қаным, себебі ол экранда және өмірдің барлық саласында ең кемсіз, ең қорланған. Мен ерте түсіндім, тамырларды қайта жаңғырту және тарихтың жараларын жазып, өмірге қайтару үшін камераны қолдануым керек». Палси Мартиникадағы колледжге оқуға түсіп, кейін жергілікті телеарнада жұмыс істеді. Ол жасөспірім кезінде ақын және әнші ретінде танылып, жергілікті телеарнада апталық поэзия бағдарламасын жүргізуге шақырылды. Сол жерде ол «La Messagère» атты қысқаметражды фильмнің сценарийін жазып, режиссерлік жасап, өзінің киножолын бастады. Қыз бен әжесінің қарым-қатынасын көрсететін және банан плантациясындағы жұмысшылардың өмірін зерттейтін бұл драма Мартиникада түсірілген алғашқы Батыс Үндістан туындысы болды. 1975 жылы Палси Парижге француз әдебиеті, театры бойынша магистр дәрежесін алу үшін, сондай-ақ Сорбоннада өнер және археология бойынша DEA, ал Луи Люмиер колледжінде кино (кинографияға маманданған) білімін алу үшін кетті. Палси көп ұзамай Джозеф Зобельдің 1950 жылғы «La Rue Cases Nègres» (сонымен қатар «Black Shack Alley» деп аударылған) романының бейімделуі – «Sugar Cane Alley» фильмін түсіре бастады. Бұл роман, нәсілдік қатынастардың өзгеруімен бірге, өзгерістерге ұмтылысты көрсетеді. Палси былай деді: «Мен бұл романды он төрт жасымда таптым. Бұл менің қара нәсілді адамның жазған романын алғаш рет оқығаным еді. Ол менің елдегі қара нәсілді, кедейлер туралы айтатын адам еді». Француз кино қауымдастығының өкілдерімен танысқанда Палси Жаңа толқын режиссері Франсуа Трюффо мен оның серігі Сюзанна Шиффманнан қолдау алды.