Кіріспе

Квинсленд аймағы, Австралия

Дарлинг Даунс – Австралияның оңтүстік Квинсленд штатындағы Ұлы Бөлу жотасының батыс беткейіндегі егіншілік аймақ. Даунс Квинслендтің Оңтүстік-Шығысының батысында орналасқан және Квинслендтің маңызды аймақтарының бірі болып табылады. Атау бастапқыда Кондамин қалашығынан жоғары орналасқан Кондамин өзенінің су жиналатын алабына жуық аумаққа қолданылған, бірақ қазір Оңтүстік Даунс, Батыс Даунс, Тувумба және Гундивинди жергілікті басқару органдарының аумақтарын қамтитын кеңірек аймаққа қолданылады. Дарлинг Даунс деген атты 1827 жылы осы аймаққа жеткен алғашқы еуропалық саяхатшы Аллан Каннингэм берді, бұл Жаңа Оңтүстік Уэльстің сол кездегі губернаторы Ральф Дарлингті құрметтеу мақсатында жасалған. Аймақ, негізінен қара топырақтар, орташадан жоғары құнарлылығы және су сыйымдылығы бар кең алқаптардың болуына байланысты, дамыған және әртүрлі ауыл шаруашылығы өнеркәсібіне ие. Өндіріс және кен өнеркәсібі, әсіресе көмір өндіру де маңызды, ал 2016 жылға дейінгі он жылдық ішінде көмір қабаттарынан газ өндіру айтарлықтай өсті. Ландшафттың басым бөлігін түрлі өсімдіктер, көкөністер, соя мен нут сияқты бұршақтар, сондай-ақ мақта, бидай, арпа және сорго сияқты басқа да дақылдар өсірілетін жайылымдар құрайды. Егістік алқаптары арасында ұзын созылған қиылысатын жолдар, бұталы төбелер, иректейтін арналар мен малдың кең жайылымдары бар. Мұнда ірі қара мал, шошқа, қой және қошақтар өсіріледі. Басқа да ерекшеліктеріне суару жүйелері, Ұлы Артезиан алабынан су алуға арналған жел диірмендері, егістіктерді шаңдауға арналған жеңіл ұшақтар, тотыққан ескі қой шаруашылықтары және ертедегі зерттеулер мен қоныстану дәуірінен қалған шашыраңқы іздер жатады. Аймақ Квинслендтің Q150 иконалары тізімінде мәдени икона ретінде танылған.

География

Дарлинг Даунс аймағының ең ірі қаласы және сауда орталығы – Брисбеннің батысында орналасқан Туумба қаласы. Қазіргі уақытта Даунс деп аталатын аймақта Далби, Уорвик, Стэнторп, Валлангарра, Гундивинди, Окей, Майлз, Питтсворт, Аллора, Клифтон, Сесил Плейнс, Дрейтон, Миллмерран, Нобби және Чинчилла қалалары да орналасқан. Жаңа Англия тас жолы, Гор тас жолы және Уоррего тас жолы осы аймақтан өтеді. Ауыр көліктер Туумба қаласынан өтуден аулақ болуы үшін Тоуомба екінші жолақ арқылы өту жолы салынды. Кульмунда су тоғаны, Лесли су тоғаны, Куби су тоғаны, Персеверанс су тоғаны, Крессбрук су тоғаны, Шторм Кинг су тоғаны және Гленлион су тоғаны – бұл аймақтағы ірі су қоймаларының бірнешесі. Туумбаның батысында Туумба Веллкамп әуежайы орналасқан. Дарлинг Даунс Кондамин және Мараноа өзендерінің, сондай-ақ олардың салаларының су жиналатын алаптарында жатыр. Кондамин өзенінің тасқын алабы базальттық аллювийден пайда болған құнарлы топырақтарымен белгілі. Даунстың солтүстік шекарасында Буня таулары мен Буня таулары ұлттық паркі орналасқан. Солтүстікке қарай Оңтүстік Бернетт аймағы, ал батысқа қарай Мараноа аймағы жатыр. Батыс төбелерінің бір бөлігі Сурат алабының көмір кен орындарының үстінде орналасқан. Жағалауға қарай, Сценикалық жиек таулары батысқа қарай ағатын Кондамин өзенінің бастауын құрайды.

Климат

Дарлинг Даунс аймағының көп бөлігі ылғалды субтропикалық климатқа ие, бірақ кейбір аудандарда жартылай шөлейтті немесе субтропикалық таулық климат кездеседі. Жазғы максималды температуралар аралығында, ал қысқы максималды температуралар аралығында өзгереді. Жылдық жауын-шашын мөлшері аймақтың батыс бөлігінде ең аз, аралығында, ал шығысында аралығында болады. Дарлинг Даунстың оңтүстік-шығысында қысқы температуралар нөлден төмен түсіп, қатты аяз және кейде қар жаууы мүмкін, ал солтүстік-батыста жазғы температуралар өте жоғары болады. Құрғақ жылдары орман өрттерінің қаупі бар, сондай-ақ кейде күшті дауылдар мен су тасқындары болады.

Оңтүстік Даунс

Дарлинг Даунс аймағының бір бөлігі, оған Аллора, Клифтон, Уорик, Килларни қалалары және оңтүстіктегі гранит белдеуі деп аталатын тасты аудан кіреді, Оңтүстік Даунс деп аталады. Бұл атау саяси шекараларды белгілеуде де, аймақта туризмді ілгерілетуде де қолданылады. Осы аймақтың артериялары Думареск және Макинтайр өзендері болып табылады. (Бұл Австралияның IBRA аймақтық биогеографиялық жіктелуінің Оңтүстік Даунс деген басқаша субөңірінен өзгеше, ол Рома, Митчелл және Инджун қалалары маңында, батысқа қарай орналасқан).

Өнеркәсіп

Квинсленд газ құбыры мұнай құбыры және Австралияның алғашқы табиғи газ құбыры – Ромадан Брисбенге дейінгі құбыр, бұл аймақты батыстан шығысқа қарай кесіп өтеді. Мұнда үш көмір шахтасы бар: Жаңа Акленд, Коган Крик және Камеби Даунс. Сонымен қатар, Даунс аймағында Миллмерран электр станциясы, Окей электр станциясы, Дарлинг Даунс электр станциясы және Коган Крик электр станциясы сияқты бірнеше электр станциялары орналасқан. Таронг электр станциясы штаттағы ең ірі электр желісімен аккумуляторлық сақтау жобасын салуда. Дингго қоршауы Джимбур қаласынан басталып, бүкіл елді шарлап, Ұлы Австралия шығанағына дейін созылады. Кен байқауға рұқсаттар Дарлинг Даунс аймағының 90 пайызынан астам бөлігін қамтиды. Ауыл шаруашылығы және тау-кен өндірісінен кейін өндіріс ең маңызды сала болып табылады. Өндіріс азық-түлік және сусындарға, сондай-ақ машиналар, жабдықтар мен металл өнімдерін шығаруға бағытталған.

Ауыл шаруашылығы

Облыс мемлекеттік ауыл шаруашылығы өнімінің шамамен төрттен білін өндіреді. Суаруға қолданылатын су көбінесе аллювиалды су жинағыштардан алынатын жер асты суларынан түседі. Су, сондай-ақ өзендерден, өзен арнасынан тыс су қоймаларынан және шаруашылықтағы тоғандардан да алынады. Бамбаци деп те аталатын Panicum coloratum шөп түрі кеңінен егіледі және мал жаюға арналған жайылымдар үшін өте қолайлы, себебі ол аймақта кездесетін қатты жарылатын сазды топыраққа жақсы бейімделген. Шығыс Даунс әртүрлі топырақ түрлерімен ерекшеленеді. Фридрих Вильгельм Эрнст Зиземер және Теодор Мартин Петер Зиземер ағайындылары Дарлинг Даунс аймағында кең көлемде бидай өсіруді бастаушылардың ішінде маңызды рөл атқарды.

Ет

Бұл аймақта Австралиядағы ең көп шоғырланған мал азырату орындары орналасқан. 2010 жылы Дэдли Лейчке тиесілі Питтсворт және Килларнидегі екі мал сою орны жабылды. Аймақтағы бірнеше басқа да кәсіпорындар жабылып, Яньгандағы қалған ет өңдеушіге сұраныс арта түсті. 2012 жылдың соңына қарай, Crows Nest және Inglewood-тағы кішірек өңдеу нысандары ашылуымен сала қалпына келді. 2014 жылы Австралиядағы төртінші ірі ет өңдеу орны – Окей мал сою зауыты, қалдық су ағынынан жасыл энергия биогазын алуға бағытталған экологиялық жобаны іске қосты. Бұл – суды тазарту үшін жабық лагунаны қолданудың алғашқы тәжірибесі болды. Жайылған маңызды жаңалықтар ежелгі мегафауна түрлерінің жойылуына адамдардың қатысы болмаған деген теорияны нығайтты. Аймақтағы көптеген қазбалар плейстоцен кезеңіне жатады және Diprotodon optatum сияқты ең ірі сүтқоректілер де олардың арасында кездеседі. 2021 жылы жартылай бас сүйектің зерттелуі Дарлинг Даунс аймағында Tomistominae крокодилінің жаңа түрі табылып, Австралиядағы ең ірі жойылған крокодил түрі екенін көрсетті. Дарлинг Даунс гольф қауымдастығының Дарлинг Даунста 21 филиалдас гольф клубы бар.

Қоршаған орта

Еуропалықтар қоныстанғанға дейін Дарлинг Даунс аймағының көптеген жерлері құнарлы жабайы табиғатқа толы болған. Мысалы, Ма Ма өзені маңындағы бай, батпақты ылғалды жерлер қазіргі Дарлинг Даунста кездеспейтін көптеген жануарларға пана болған. Дарлинг Даунс секіргіш егесі мен жұмақ тотығы мал шаруашылығы басталғаннан бері жойылып кетті. Окейдің солтүстігіндегі Жаңа Акленд кенішінің кеңейтілуі Австралия тарихындағы ең ірі экологиялық маңызы бар қоғамдық сот процесінің нәтижесінде кешіктірілді.

Марапаттар

2009 жылы Q150 мерекелері аясында Дарлинг Даунс өңірі "мекенжай" ретіндегі рөлі үшін Квинслендтің Q150 икондарының бірі деп жарияланды.

Көркем шығармаларда

Стил Радд (Артур Дэвис) ауыл өмірі туралы комик романдар сериясын жазды, бастапқысы – «On Our Selection» (1899) романы, ол Снейк Галлидегі әке, ана және Дейв Раддтар туралы. Руддтардың Дарлинг Даунстағы қой шаруашылығына жапсарлас төрт (немесе алты) акр жері болды. Осы әңгімелер фильмдерге түсіріліп, радиода көрсетілді.