Кіріспе

Америкалық актер (1916–1986)

Фрэнсис Ксавьер Алойсиус Джеймс Еремия Кинан Уинн (27 шілде 1916 – 14 қазан 1986) – американдық сипатты актер. Оның сөйлеуге толы бет-әлпеті – оның басты қаруы еді; бас рөлдерді жиі орындамаса да, ол көптеген фильмдер мен телешоулардағы есімдер тізімінде маңызды орын алды.

Ерте өмір

Уинн 1916 жылғы 27 шілдеде Нью-Йорк қаласында, водевиль комедиясымен аты шыққан Эд Уинннің және оның әйелі, бұрынғы Хилда Кинанның ұлы ретінде дүниеге келді. Ол сахналық есімін анасының әкесі Франк Кинаннан алды, ол Голливудта түскен алғашқы Бродвей актерлерінің бірі болған. Оның әкесі еврей, ал анасы ирландтық католик отбасынан шыққан. Эд Уинн ұлын актер болуға және 1937 жылы "The Lambs Club" клубына мүше болуға ынталандырды.

Театр және радио

Уинн өзінің мансабын сахналық актер ретінде бастады. Ол Бродвейдегі бірнеше пьесаларда ойнады, соның ішінде "Күнді еске ал" (1935), "Қара жесір" (1936), "Вагонды байла" (1937), "Жұлдызды вагон" (1938), "Бір ақшаға" (1939), "Шоу үшін екі" (1940) және "Көп болған соң көңіл көтеріледі" (1941). Уинн 1941 жылдың 7 сәуірінен 30 маусымына дейін Mutual Broadcasting System радиосында "The Amazing Mr. Smith" радиошоуында бас рөлде ойнады. Ол "көптеген қиындықтарға тап болып, қаламаған детективке айналған бейкүнде жас адам" рөлін сомдады.

Кино және теледидар

Винн 1934-1986 жылдар аралығында жүздеген фильмдер мен телесериалдарда ойнады. 1940-1950 жылдары Metro Goldwyn Mayer кинокомпаниясының келісімшарт актері болды. Ол соғыс уақытындағы романтикалық фильм «Сағат» (1945) фильмінде өршіл, жаны ашылмайтын мас ретінде шағын рөл ойнады. Оның ең жарқын рөлі Кларк Гейблдің «Хакстерлер» (1948) фильміндегі кішігірім рөлі болды. Соғыстан кейінгі алғашқы жұмыстары: «Үш мушкетер» (1948) – Д’Артаньянның қызметшісі; «Анни, сәйкес келің» (1950); «Рояльдық той» (1951); «Маған сүй, Кейт» (1953); «Сұр фланель костюмді адам» (1956); «Абайсыз профессор» (1961); «Эмилидің америкалық сипатқа ие болуы» (1964) және «Доктор Странжлав» (1964). Винндер, әкесі мен ұлы, екеуі де 1956 жылы Род Серлингтің «Requiem for a Heavyweight» романының Playhouse 90 теледидарлық қойылымында ойнады. Ұлы жақсылықты қайтарды: радио тарихшысы Элизабет МакЛеодтың айтуынша, Кинан әкесіне кәсіби құлдыраудан, ауыр ажырасудан және он жыл бұрын жұмысына оралуға көмектескен жүйкелік аурудан арылуға көмектескен, ал енді Серлинг пен продюсер Мартин Манулиске ақсақал Виннді мұңды жаттықтырушы рөлін ойнауға көндіруге көмектесті. Ол да, әкесі де «Күлкілі костюмдегі адам» (1960) теледрамасында ойнап, осы сериалда жұмыс істеген кезде кездескен қиындықтарын көрсетті. Онда Винндер, Серлинг және актерлік құрамның көптеген мүшелері өздерінің рөлдерін сомдады. Кинан сонымен қатар Род Серлингтің тағы бір туындысында, «Твайлайт Зона» эпизодында «Өзінің әлемі» (1960) атты драматург Грегори Уэст рөлінде ойнады, ол сериалдың авторы Род Серлингтің жоғалуына себепкер болды. 1959 жылдың 18 қаңтарында Винн NBC телеарнасының беделді жексенбі күнгі түстен кейінгі антологиялық сериясы «Омнибус» арқылы көрсетілген С.Ж. Перлеманның Голливуд сатирасы «Зұлымдық ғажайыптар елінде» рөліне түсті. Винн Ли Марвинмен бірге «Point Blank» (1967) қылмыстық драмасында Йост рөлін ойнады. Ол үшінші «Бикини Бич» (1964) фильмінде жергілікті жастарды қуғысы келетін газет баспашысы рөлінде басты рөлді ойнады. Кейін ол «Ұлы жарыс» (1965) комедиялық фильмінде Хезакия рөлін ойнады. Ол «Санта Клаус қалаға келеді» (1970) фильмінде Қысқы сиқыршының даусын берді және бірнеше Дисней фильмдерінде ойнады, соның ішінде «Қар шары экспресі» (1972), «Герби қайтадан саяхаттайды» (1974) және «Шалғай Д.А.» (1976) (Уилбур Дэниелстің құпиясын біліп, оған қарсы пайдаланатын жаман адам рөлінде). Ол Диснейдің үш фильмінде қарақшы бизнесмен Алонзо Хок рөлінде ойнады – «Абайсыз профессор», «Flubber-дің ұлы» және «Герби қайтадан саяхаттайды». Ол Фрэнсис Форд Копполаның «Финианның жаңбырлы қайысы» (1968) мюзиклінде, Серджио Леоненің «Бір кезде Батыста» эпикалық вестернінде (1968) және Роберт Альтманның «Нэшвилл» (1975) фильмінде ойнады. Осы кезеңде ол «Alias Smith and Jones» (1971–1972), «Emergency!» (1975), «Movin’ On» (1975) және «Бионикалық әйел» (1978) телесериалдарында эпизодтық рөлдерде ойнады. Винн 1979–1980 жылдар маусымында «Даллас» телесериалының он эпизодында Юинг отбасының бұрынғы серіктесі, жау Диггер Барнстың рөлін ойнады. Винннің досы Дэвид Уэйн 1978 жылы Диггер Барнстың рөлін ойнаған, бірақ Уэйн Роджерс ойнаған CBS телесериалы «House Calls» рөліне байланысты оны жалғастыра алмады. Винн 1977 жылдың сәуір айында «Супермен» (1978) фильмінде Перри Уайт (Кларк Кент пен Лоис Лейннің «Daily Planet» газетіндегі бастығы) рөліне таңдалды. Маусым айында (өндіріс Англиядағы Пайнвуд студиясына көшірілді) Винн шаршаудан құлап, ауруханаға жеткізілді. Оның орнына Джеки Купер келді. Ол 1982 жылдың 18 желтоқсанында эфирге шыққан «The Love Boat» S6 E11 «Рождестволық сыйлық» эпизодында Чарльз Пикер Доббсты ойнады. 1983 жылы ол «Taxi» және «Quincy, M.E.» телесериалдарының соңғы эпизодтарының бірінде қонақ ретінде ойнады. 1984 жылы ол «Call to Glory» телефильмінде ойнады, кейін ол апталық телесериалға айналды.

Жеке өмірі мен соңғы жылдары

Уинн 1947 жылы ажырасуға дейін бұрынғы сахна актрисасы Ив Линн Эбботтқа (1914-2004) үйленген. Ажырасқаннан кейін Эбботт оның ең жақын достарының бірі, актер Ван Джонсонға тұрмысқа шықты. Эбботт Уиннмен некеде болғандарын бақытты деп есептеген, бірақ оның ажырасуы мен қайта үйленуіне MGM студиясының басшысы Луис Б. Майердің қатысы бар екенін айтты. Майер Уинннің келісімшартын жаңартпауға ниеттенген, егер Эбботт одан ажырасып, гомосексуалды екені туралы әңгімелер тараған Джонсонға үйленбесе. Оның бір ұлы, актер және жазушы Нед Уинн (шын аты Эдмонд Кинан Уинн) "Біз Беверли-Хиллсте мәңгі өмір сүреміз" деген автобиографиялық мемуарын жазды. Оның тағы бір ұлы, Трейси Кинан Уинн – сценарийші, ол "The Longest Yard" және "The Autobiography of Miss Jane Pittman" (екеуі де 1974) фильмдеріне сценарий жазған. Оның қызы Хилда Пол Уильямсқа үйленді. Ол Хадсон ағайындыларының туысы болды. Оның немересі актриса Джессика Кинан Уинн. Өмірінің соңғы жылдарында Уинн көптеген қайырымдалық жобалармен айналысып, бірнеше қайырымдылық ұйымды қолдады. Ол Батыс Лос-Анджелестегі Вествуд Сертома сервистік клубының белсенді мүшесі болды.

Өлім

Өмірінің соңғы жылдарында Уинн қабыну безінің қатерлі ісігінен зардап шекті, осының салдарынан 1986 жылғы 14 қазанда қайтыс болды. Оның күлі Глендейлдегі Forest Lawn Memorial Park-тың Ұлы Мавзолейінің, Даффидл дәлізіндегі, Таң Колумбарийінің нишасында, әкесі Эд Уинн, қызы Эмили (13 ақпан 1960 – 27 қараша 1980) – ол қызыл жегіден қайтыс болды, және оның тәтесімен бірге сақталған.