Кіріспе

Ковитирангидегі қырғын Стенли Грэм жасаған

Эрик Стэнли Джордж Грэм (12 қараша 1900 – 21 қазан 1941) – жеті адамды өлтірген жаңазеландиялық қаніпез.

Ерте өмір

Грэхам Жаңа Зеландияның Кокатахи қаласында туып өскен. Бала кезінде 1902 жылы салынған, Хокитикадан он шақырым қашықтықта орналасқан Лонгфорд қонақ үйінде жұмыс істеген, ол қонақ үйдің иесі – оның әкесі Джон Грэхам болған. Грэхам әйелі Дороти МакКоймен 1920-жылдардың соңында Ракайядан қонақ үйде жұмыс істеуге келген кезде танысқан. Олар 1930 жылдың 22 желтоқсанында Крайстчерчте үйленіп, алты ай сол жерде тұрғаннан кейін Батыс жағалаудағы Ковхитирангиде шағын сүт фермасын басқаруға көшкен. Олардың ұл мен қызы болды. 1930-жылдардың аяғында Грэхам көршілерімен жақсы қарым-қатынаста болды. Бірақ оның мінез-құлқы нашарлай бастады, ол өтетін көршілерді қорқытып, зорлық көрсетуге көшті. Грэхам мен оның әйелі түнгі уақытта үйінің арт жағынан нысанаға атумен шұғылданды. Грэхам шебер мерген болған және түрлі қару-жарақтары болған. 1941 жылдың басында Грэхам полициямен дауласты, олар оның .303 мылтығын соғысқа пайдалануды қалаған. Ол ақыры 15 шілдеде тапсырылды, бірақ Грэхам мен оның әйелі әлі де бір соғыс мылтығы мен екі Винчестер мылтығын, .22 және .405 калибрлі мылтықтарды сақтап қалды. 11 қыркүйекте Крайстчерч қаласының орталығындағы Хай-стриттегі Эшби Берг дүкенінде миссис Грэм күйеуінің тапсырмасымен 7 мм-лік Маузер мылтығы мен оқ-дәрі сатып алды. Осы қаруды Грэхам құрбандарын ату үшін пайдаланды.

Қауіпсіздік күні

1941 жылы 4 қазанда Грэмнің көршісі Анкер Мэдсен, жақын маңдағы Каниерде орналасқан констебль Эдвард Бестке, Грэм оны малын улауда айыптап отырғанын шағымданады. Бест Грэмнің басынып қалғанын күту үшін дереу жауап бермеуге шешім қабылдады. 8 қазанда Грэм мылтықпен қаруланып Мадсенге қарсы шықты. Сол күні таңертең Бест Грэмпен мәселені талқылауға тырысты, бірақ Грэм терезенің артынан оған екі мылтық нұсқап көрсеткен соң, ол кері шегінді. Бест Хокитикаға қайтып, 43 жастағы сержант Уильям Купер, 26 жастағы Фредерик Джордан және 35 жастағы Перси Туллохпен бірге шаруашылыққа оралды. Үй ішіндегі қысқа сөйлесуден кейін Грэм сержант Куперді және констебль Бестті атып жарақаттады. Сержант Купер қаруын алып тастауға тырысқаннан кейін болған оқиғада. Одан кейін ол үйге жүгіріп кірген Джордан мен Туллохқа оқ атты, олар екеуі де бірден қаза тапты. Ауыр жарақат алған Купер көмекке жету үшін шығуға тырысқанда, Грэм оны үйдің алдындағы жолда атып өлтірді. Бестке де оқ тиді, өтініш білдіруге тырысқаннан кейін, үш күннен соң қайтыс болды. Сонымен қатар, Грэм Кантербери білім беру кеңесінің далалық оқытушысы Джордж Ридлиді де жарақаттады, ол жарақат алғандарға көмектесу үшін Грэмнің жеріне кірген болатын, сондай-ақ қарулы жергілікті тұрғынды қорқытып, қаруын алып қойды. Ол Хокитика зиратында жерленді. Констебль Квирк Грэм сол түні өзін ұстап беруді ниеттенгенін айтты. Сол айдың соңында Грэмнің үйі толығымен өртеніп кетті, ал миссис Грэм балаларымен бірге сол аймақты тастап кетті.

Танымал мәдениетте

Трагедия орын алғаннан бері оның өмірі мен жасаған қырқындары туралы бірнеше өмірбаяндық еңбектер жарық көрді. 1968 жылы Австралияның "Homicide" драмалық сериалы "Dead or Alive" атты 180-ші эпизодын осы оқиғаға негіздей келіп, Грэм рөлін Брайан Венцель сомдады. Нақты өмірден өзгеше, Грэм кейіпкері тірі ұсталады, ал детективтер эпизодтың соңында оның ақыл-есі дұрыс па, әлде өлім жазасына кесіле ме деп ойланады. 1974 жылы Nightwood Films компаниясы адамды ұстау операциясы туралы 26 минуттық деректі фильм жасады. Бұл фильм қатысушылардың көптеген естеліктерін аудиовизуалды түрде сақтаған жалғыз туынды. Сонымен қатар, күзетші Дейв Стивенсонның адамды ұстау кезінде түсірген көптеген суреттері алғаш рет жарияланды. 1981 жылы Ұлыбритания мен Жаңа Зеландияның бірлестігінде түсірілген "Жаман қан" ("Bad Blood") фильмі Стэнли Грэм мен оның жасаған қылмыстары, сондай-ақ оқиғаның тарихи контексі мен әлеуметтік теңсіздік мәселелеріне арналды. Грэм рөлін австралиялық актер Джек Томпсон ойнады.