Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Палестиналық ұлтшыл әскери қайраткер (1941–1979)
Militant Palestinian nationalist (1941–1979)
Әли Хасан Саламах (علي حسن سلامة, 1 сәуір 1941 – 22 қаңтар 1979) – «Қара қыркүйек» ұйымының операциялар жетекшісі (кодтық аты – Әбу Хасан) және «17-ші күш» ұйымын құрған палестиналық әскери қайраткер. 1979 жылғы қаңтарда Моссадтың ұйымдастырған қастандықтар сериясының аясында қаза тауыпты.
Ali Hassan Salameh (علي حسن سلامة, ; 1 April 1941 – 22 January 1979) was a Palestinian militant who was the chief of operations (code name Abu Hassan) for Black September and founder of Force 17. He was assassinated in January 1979 as part of an assassination campaign by Mossad.
Өмірбаян
Саламе 1941 жылғы 1 сәуірде Яффа қаласына жақын, Палестинаның Кула қаласында бай отбасында дүниеге келді. Ол 1948 жылғы Палестина соғысы кезінде Лидда маңында Израиль армиясымен қаза тапқан шейх Хасан Саламенің ұлы еді. Әли Саламе Германияда білім алған, ал әскери дайындығын Каир мен Мәскеуде өткен деп саналады. 1972 жылғы Мюнхен Олимпиадасындағы трагедиядан кейін, оны Израильдің Моссад қызметі қастандық науқаны барысында іздестірді. 1973 жылы Моссад агенттері Норвегиядағы Лильхаммер ісінде, Саламе деп жаңылысып, бейкүнә марокколық официант Ахмед Бучикині өлтірді, бұл оқиға бірнеше Израиль агенттерінің тұтқындалуына әкелді. Лильхаммердегі сәтсіздік пен оның ЦРУ-мен қорғалғаны туралы ақпараттар Саламеге салыстырмалы түрде қауіпсіздік сезімін сыйлады. Орта Шығыс пен Еуропаның әртүрлі аймақтарында жасырын өмір сүрген ол 1978 жылы ливандық әйгілі актриса Георгина Ризкке үйленді, ол 1971 жылы «Мисс Әлем» титулын жеңген еді. Жас жұбайлар бал айын Гавайиде өткізіп, содан кейін Калифорниядағы Диснейлендте болды. Ұлы Әли Саламе Канадада білім алып, саяси ғылымдар мамандығын бітірген. Бұрынғы некесінен ол Мұхаммед Әмин әл-Хусейнидің немересі болды. Алғашқы некесінен Ум Хасанмен екі ұлы болды. Саламе 1970 жылдан Роберт Эймс ЦРУ агенті ретінде тағайындалғаннан бастап, өмірінің соңына дейін Палестина Азат ету Ұйымы (ПАҰ) мен Орталық Барлау Қызметі (ЦРУ) арасындағы маңызды байланыс көпірі қызметін атқарды. АҚШ тарапынан сұралған ПАҰ, АҚШ елшілігінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қадамдар жасады, Саламе оған ПАҰ күзет бөлімшесін орналастыру арқылы жауап берді. Кейіннен байланыс кеңейіп, ПАҰ аймақтық мәселелер бойынша барлау ақпаратын ұсынды. АҚШ Израильмен ПАҰ-мен байланыс жасамау туралы келісімге келгенімен, Генри Киссинджердің кеңесімен Джеральд Форд басшылығындағы АҚШ қауіпсіздік мүдделері үшін ресми емес қарым-қатынасты сақтап қалды. Израиль бұл туралы білген кезде наразылық білдірді. АҚШ шенеуніктері ізраилдік тараптың сұрауына жауап ретінде бұл қарым-қатынасты жоққа шығарды. АҚШ пен ПАҰ арасындағы байланысты бұзу ниеті оның қастандыққа ұшырауының бір себебі болды. Операцияға Моссадтың он төрт агенті қатысты деп хабарланды. Олардың арасында деп күдіктелгендердің бірі Эрика Чемберс еді, ол 1978 жылдың қазанында Бейрутке палестиналық жетімдерге көмектесуді мақсат еткен ҮЕҰ қызметкері ретінде келді. Ол Саламенің пәтерінен көрінетін пәтерді жалға алды. Операцияға қатысқан тағы екі агент, Питер Скривер және Роланд Колберг, британдық және канадалық паспорттармен Ливанға кірді. Чемберс балконында сурет салғанда, төмендегі Rue Verdun көшесінде (Бейруттегі сәнді коммерциялық және тұрғын үй көшесі) Volkswagen тұрған. Саламенің кортежі сағат 15:35-те Volkswagen-тің жанынан өтіп, Rue Madame Curie көшесіне бұрылғанда, Моссад агенті көлікке орнатылған 100 кг жарылғыш затты қашықтан жарылды. Жарылыста Саламенің төрт күзетшісі де қаза тапты. Сонымен қатар, төрт жаяу жүргіш қаза тапты. Одан астам 16 адам жарақат алды.
Salameh was born in the Palestinian town of Qula, near the city of Jaffa, to a wealthy family on 1 April 1941. He was the son of Shaykh Hassan Salameh, who was killed in action by the Israeli army during the 1948 Palestine war near Lydda. Ali Salameh was educated in Germany and is thought to have received his military training in Cairo and Moscow. After the Munich massacre during the 1972 Olympic Games, he was hunted by the Israeli Mossad during its assassination campaign. In 1973, Mossad agents killed an innocent Moroccan waiter, Ahmed Bouchiki, in what became known as the Lillehammer affair in Norway, mistaking Bouchiki for Salameh, and resulting in the arrest of some of the Israeli agents. As a result of the failure in Lillehammer and his alleged CIA protection, Salameh felt relatively safe. Having lived under cover in various parts of the Middle East and Europe, in 1978 he married Georgina Rizk, a Lebanese celebrity who had been Miss Universe seven years earlier in 1971. The couple spent their honeymoon in Hawaii and then stayed at Disneyland in California. Their son Ali Salameh is a political science graduate who studied in Canada. By a prior marriage he was a grandson in law of Mohammad Amin al Husayni. He had two sons from his first marriage to Um Hassan. Salameh served as the key bridge between the Palestine Liberation Organisation (PLO) and the Central Intelligence Agency (CIA) from 1970 until his death after being recruited as a CIA asset by Robert Ames. The PLO, at the request of the US, had undertaken steps to help ensure the security of both the US Embassy—Salameh responded by posting a PLO guard unit there—and, more generally, American citizens resident in Lebanon. The contacts later developed more extensively as the PLO offered its intelligence assistance in regard to larger regional issues. The US had undertaken with Israel to avoid contacts with the PLO, but US security interests under Gerald Ford, on the advice of Henry Kissinger, enabled an unofficial relationship which, when discovered by Israel, deeply disturbed Israeli officials. When asked by the Israelis, US officials denied the relationship. The desire to disrupt the channels between the US and the PLO was one of the motivations behind his assassination. As many as fourteen Mossad agents were involved in the operation. One of the agents believed to be involved was Erika Chambers, who arrived in Beirut in October 1978 posing as an NGO staffer wishing to assist Palestinian orphans. She rented a flat overlooking Salameh's apartment. Two other agents involved in the operation using the aliases Peter Scriver and Roland Kolberg entered Lebanon on British and Canadian passports respectively. Chambers was on her balcony painting, with the Volkswagen parked below on Rue Verdun (an upscale commercial and residential street in Beirut). As Salameh's convoy passed the Volkswagen at 3:35 pm and turned onto Rue Madame Curie, 100 kg of explosive attached to the car by a fellow Mossad agent was remotely exploded, Salameh's four bodyguards were also killed in the explosion. Four bystanders were also killed. In addition, at least 16 people were injured in the blast.
Танымал мәдениетте
Али Хасан Салама Стивен Спилбергтің "Мюнхен" фильмінің сюжетіне қастандық құрбаны ретінде енгізілген. Ол екі рет Мехди Нэббу сомдаған рөлде көрсетілген, бірақ фильмдегі оқиғалардан кейін ғана өлтірілді. Ол Дэвид Игнатиустың "Кінәсіздік агенттері" шпиондық романында Джамал Рамлауи атты кейіпкер ретінде бейнеленеді, бұл ЦРУ-ға тартылуы туралы жасырын баяндама. Ол Роберт Лудлумның "Джансон директивасы" романында қысқаша айтылады, онда оның ЦРУ-мен байланысы бар деген мәлімдеме АҚШ-тың күмәнді келісімдерінің мысалы ретінде келтіріледі. Даниэль Сильва 2005 жылы шыққан "От патшасы" атты көркем шпиондық романының тұғырнамасын құру үшін Али Хасан Салама мен оның туыстарының оқиғаларын пайдаланды. Әли Хасан Салама Виктор Островскийдің "Алдау арқылы" кітабында Моссад офицері болу үшін өзінің қабылдануы мен оқуы туралы еске алуда бірнеше рет есімдері аталады.
Ali Hassan Salameh was featured in the plot of the Steven Spielberg film Munich as one of the assassination targets. He is seen twice portrayed by Mehdi Nebbou, but was not assassinated until after the events of the film. He appears as the character named Jamal Ramlawi in the spy novel Agents of Innocence by David Ignatius, a thinly disguised account of his recruitment by the CIA. He is briefly mentioned in the Robert Ludlum novel The Janson Directive, where his alleged links to the CIA are cited as an example of shady deals the United States makes. Daniel Silva borrowed from the exploits of Ali Hassan Salameh and his relatives to create the background for his fictional spy novel Prince of Fire, 2005. Ali Hassan Salameh is repeatedly referenced in the book By Way of Deception by Victor Ostrovsky in his account of his own recruitment and training to become an officer in Mossad.