Кіріспе

Үндістан мен Шри-Ланка арасындағы Үнді мұхитының шығанағы – Маннар шығанағы (/m//ə/'/n//ɑːr/ məNAR) (тамил: மண்ணார் வளைகுடா) – Үнді мұхитындағы Лаккадив теңізінің бір бөлігін құрайтын, орташа тереңдігі шамамен 2,5 метр болатын кең, беткей шығанақ. Ол Үндістанның оңтүстік-шығыс ұшы мен Шри-Ланканың батыс жағалауы арасында, Коромадель жағалауы аймағында орналасқан. Адам көпірі немесе Рама Сету (Раманың көпірі) деп аталатын төменгі аралдар мен рифтер тізбегі, Маннар аралын қамтиды, Маннар шығанағын Үндістан мен Шри-Ланканың солтүстігінде жатқан Палк шығанағынан бөліп тұрады. Оңтүстік Үндістанның Тамирабарани және Вайппар өзендерінің сағалары, сондай-ақ Шри-Ланканың Малвату Оясы (Малвату өзені) осы шығанаққа құяды. Онда дугонг (теңіз сиыры) мекендейді.

Теңіз қорығы

Субконтиненттің оңтүстік-шығыс шетінде орналасқан Маннар шығанағы 3600-ден астам флора мен фауна түрлеріне пана болып, оны Азиядағы ең бай жағалау аймақтарының біріне айналдырады. Маннар шығанағында 117 түрлі қатты маржан тіркелген. Теңіз тасбақалары, акулалар, дугонгтар және дельфиндер бұл шығанаққа жиі келеді. Дегенмен, 50 мыңға жуық халқы бар 47 ауылдың бірлескен әсерінен теңіз түрлерін шамадан тыс аулау мәселесі туындады. Балық популяциясының төмендеуімен бірге перлі острица, горгония кораллдары және жүн құрттарының саны да азайды. Жергілікті балықшылар отбасыларын асырау үшін рифке тәуелді, бірақ зиянды балық аулау әдістері, ластану және коралл өндірудің салдарынан жағалаудағы және теңіздегі балық аулау көлемі азайды. Құрып бара жатқан түрлерге дельфиндер, дугонгтар, киттер және теңіз қияндары жатады. 2019 жылдың мамыр айында Үндістанның Жер ғылымдары министрлігіне қарасты Ұлттық жағалау зерттеу орталығы, Маннар шығанағы аймағында зерттеу станциясы бар, Мандапам, Килакарай және Палк шығанағындағы рифтерде алармды ағару үлгісін анықтады. Зерттеушілер температура 32 °C-тан 36 °C-қа дейін көтерілгенде кораллдардың ағаратынын байқады.

Теңіз қызметі

Маннар шығанағы кем дегенде 2000 жылдан бері Pinctada radiata және Pinctada fucata інжулерімен белгілі. Плиний Үлкен (б.з. 23–79 ж.) шығанақтың інжу-маржан аулауын әлемдегі ең өнімділерінің бірі деп бағалаған. Көптеген елдерде табиғи інжу-маржанды өндіру тым қымбат саналғанымен, ол әлі де осы шығанақта жалғастырылуда. Маннар шығанағындағы маңызды теңіз порттары – Тамил Надудағы Тхутхуди (Тутикорин) және Шри-Ланкадағы Коломбо. Бұл порттар терең су айдынындағы кемелерді қабылдаса, Palk бұғазы тек қана шағын кемелерге арналған. 2005 жылдың шілдесінде Үндістан үкіметі Маннар шығанағын Бенгал шығанағымен байланыстыратын терең канал құратын Сетусамудрам кеме жолы жобасын іске асыру үшін бастапқы қадамдар жасады. Жобаны қолдаушылар Үндістанның шығыс және батыс жағалауларын Шри-Ланканы айналып өтусіз тікелей кеме қатынасымен байланыстырудың артықшылықтарын атап көрсетсе, қоршаған ортаны қорғаушылар мұндай жобаның Palk бұғазы мен шығанақтың теңіз жануарлары мен балық шаруашылығына ауыр зиян келтіруі мүмкін екенін ескертті.