4-4-0 локомотивтердің дөңгелек орналасуы

Кіріспе

Локомотивтің дөңгелектер тізбегі

Уайт нотациясында 4 4 0 – екі осьте төрт жетекші дөңгелегі (әдетте жетекші күтімде), екі осьте төрт қуатты және байланысты қозғалатын дөңгелегі, сондай-ақ артқы дөңгелері жоқ бу локомотивін көрсетеді. Алғаш рет 1830 жылдары салынған, осы дөңгелектер тізбегіне ие локомотивтер «стандартты» немесе «сегіз дөңгелекті» түрі деп белгіленді. 19 ғасырдың бірінші жартысында Солтүстік Америкадағы дерлік барлық ірі теміржолдар осы типтегі локомотивтерге ие болды және олардың көпшілігі өз локомотивтерін 4 4 0 түріне қайта жарақтап алды. 1872 жылдың сәуір айында Railroad Gazette бұл типтің атауы ретінде «Америкалық» деген атауды қолданды. Бұл тип кейіннен Ұлыбританияда да танымал болды, онда олар көптеп өндірілді. 4 4 0 локомотивтерінің көп бөлігі тендерлермен жабдықталған, бірақ кейбір танк локомотивтері де салынды.

Америка дамуы

1831 жылы АҚШ-тағы Вест-Пойнт құю зауытында «Чарльстонның ең жақсы досы» локомотивімен жаңа локомотивтер құрылысы басталғаннан кейін бес жыл өткен соң, алғашқы 4-4-0 локомотивін Генри Р. Кэмпбелл жобалады, ол кезде Филадельфия, Германтаун және Норристоун темір жолының бас инженері болған. Кэмпбелл 1836 жылдың ақпанында бұл жобаға патент алды және көп ұзамай алғашқы 4-4-0 локомотивін жасау жұмысына кірісті. Соңғы жылдары ойын-сауық парктері үшін ерте үлгілерге ұқсас, арнайы салынған бірнеше локомотивтер пайда болды.

Ұлыбритания дамуы

Алғашқы британдық локомотивтер, осы дөңгелек орналастыруын қолданған, 1849 жылдан бастап пайда болған 7ft0.25in кең табанды 4-4-0 танк локомотивтері болды. Бірінші британдық тендерлік локомотив класы, нәтижесі шектеулі болғанымен, 1855 жылы Дэниел Гуч жобалаған және Роберт Стивенсон мен компаниясы құрастырған Ұлы Батыс темір жолының кең табанды Waverley класы еді. 4 фут 8,5 дюймдік рельсте жүретін, алғашқы американдық үлгідегі 4-4-0 тендерлік локомотиві 1860 жылы Уильям Бух Стоктон және Дарлингтон темір жолы үшін жобалаған, ол екі сыртқы цилиндрмен американдық тәжірибені ұстанды. 4-4-0 дөңгелек орналастыруын дамытуға Ұлыбританияның маңызды үлесі – ішкі цилиндрлі нұсқасы болды, оның арқасында жылдамдық кезінде дірілдеуге бейімделмейтін, тұрақты локомотивтер жасалды. Бұл типті 1871 жылы Солтүстік Британ темір жолының Томас Уитли Шотландияға енгізді.

Австралия

Алғашқысы 1859 жылы Оңтүстік Австралияда пайда болды. Осы бастапқы екі локомотивке жасалған тапсырыстан кейін, осы дөңгелек орналасымының саны артып, ақырында Австралияның көптеген колонияларында кездесті. Тендерлік, танктік және атқыштарлық танкілік түрлері, шағын локомотивтерден бастап 6 фут (2 метрлік) жетекші дөңгелектері бар экспресс жолаушылар локомотивтеріне дейін әртүрлі өлшемде, Виктория, Жаңа Оңтүстік Уэльс, Батыс Австралия және Тасманияда 3 фут 6 дюймдік, 4 фут 8,5 дюймдік және 5 фут 3 дюймдік рельс енінде жұмыс істеді. Локомотивтер бастапқыда Дюбс және Компания, Бейер, Пикок және Компания сияқты британдық өндірушілерден алынса, 1870-жылдардың соңынан 1880-жылдарға дейін теміржолдар американдық өндірушілерден, көбінесе Болдуиннен локомотивтер сатып алды, сондай-ақ Нью-Джерсидегі Роджерс Локомотив және Машиналар зауытынан да бірнеше үлгілер сатып алынды. 1880-жылдардан бастап Оңтүстік Австралияның Гаулер қаласындағы Джеймс Мартин және Ко., Викторияның Балларат қаласындағы Феникс құю зауыты сияқты жергілікті фирмалар да осындай локомотивтерді жасады. Жаңа Оңтүстік Уэльс және Викторияда 4 4 0 локомотивтері 1900 жылдардың басына дейін басты магистральдық жолаушылар тасымалында басымдылықты құрады. Батыс Австралияда кейбіреулері кейіннен s. түрге айналдырылды.

Финляндия

Финляндияда 4 4 0 локомотивтері A1, A2, A3, A4, A5, A6 және A7 сыныптарымен ұсырылған. A4 сыныбы – 1872 және 1873 жылдары Ханко-Хивинка темір жолында пайдалану үшін Baldwin локомотивтер зауытында салынған тоғыз локомотивтен тұратын сынып. Финляндиялық A5 пар локомотивтерінің сыныбы – 1874 және 1875 жылдары Хельсинкидегі Фин мемлекеттік темір жолының шеберханаларында салынған, бар болғаны екі локомотивтен құралған. Олардың біреуі Фин теміржол мұражайында сақталған.

Индонезия

4-4-0 екі цилиндрлі құрамады тендерлік локомотивтер 1900 жылдардың басында Яваға келді. Staatsspoorwegen (SS) үш түрлі өндірушіден – Hanomag, Sächsische Maschinenfabrik (Hartmann) және Werkspoor – 44 локомотивке тапсырыс берді, олар 1900–1910 жылдары импортталды. Яваға келгеннен кейін, олар SS 600 класы ретінде жіктелді. Олардың 1503 мм жүргізу дөңгелектері сол кездегі SS локомотивтерінен әлдеқайда үлкен болды және экспресс пойыздар үшін негізгі күш ретінде пайдаланылды. SS 600 локомотивтерін Танах Абанг–Ранкасбитунг–Мерак/Лабуан, Мадиун–Кертосоно–Блитар және Бабат–Жомбанг бағыттарындағы жергілікті пойыздарда кездестіруге болады. Олар Маос–Кроя–Кутоаржо және Сурабая–Пасуруан бағыттарында да жұмыс істеді. Содан кейін SS теміржол көлігінің қажеттілігі артып кеткендіктен, Оңтүстік Суматраға бес SS 600 локомотивін жіберді. 1929–1934 жылдардағы Ұлы депрессия кезінде олардың күрделі механизмдері бар цилиндрлік құрама технологиясының салдарынан қызметтен уақытша алынды. СС бюджетін үнемдеу үшін оларды сақтап қалды, бірақ оларға толыққанды күтім жасалды, сондықтан оларды әлі де пайдалануға болады. 1942 жылы Жапон оккупациясы кезінде Голландтік Оңтүстік Үндістанның (қазіргі Индонезия) барлық жеке және мемлекеттік теміржол компаниялары жапондық жүйе бойынша қайта нөмірленді, SS 600 класы да B51 болып өзгертілді. Олар Индонезия тәуелсіздігінен кейін де Djawatan Kereta Api (DKA) немесе Индонезия Республикасының теміржол департаментімен қолданылып келеді. B51 локомотивтерінің бірі Батыс Суматраға Муаро–Пеканбару бағытында көмір тасымалына жөнелтілді, аталған бағыт 1945 жылдың қыркүйегінде жабылды. 44 локомотивтің ішінде Hanomag өндірісіндегі B51 12 (бұрынғы SS 612) ғана сақталған. Бұрын B51 12 Божонегоро теміржол стансасының маневрлік локомотиві болған. B51 12 бір кезде Амбарава теміржол мұражайында 30 жылдан астам тұрақты экспонат ретінде қойылды, содан кейін 2012 жылы толыққанды қалпына келтіріліп, Амбарава–Тунтанг бағытында экскурсиялық пойыздарды тартуға қолданыла бастады. Бұл бағытта Esslingen B25 02 және 03 локомотивтері де пайдаланылды, олар Ямбу–Бедоно арасындағы тік баулы учаскеде жұмыс істеді.

The 4 4 0 two cylinder compound tender locomotives began to set its step on Java in 1900s. The Staatsspoorwegen (SS) ordered 44 of these from 3 different manufacturers, they were from Hanomag, Sächsische Maschinenfabrik (Hartmann) and Werkspoor and they were imported in 1900–1910. After they had already arrived in Java, they were classified as SS Class 600 with 1,503 mm driving wheels which way much bigger than any operational SS locomotives at the time and used as the main workhorse for express trains. The SS 600s could be found hauling local trains in Tanah Abang–Rangkasbitung–Merak/Labuan, Madiun–Kertosono–Blitar and Babat–Jombang lines. Some of them were also found in Maos–Kroya–Kutoarjo and Surabaya–Pasuruan lines. Then, the SS sent their five SS 600s to South Sumatra due to the increasing needs of railway transport in there. These locomotives were withdrawn from active service momentarily in 1929 1934 during great depression because of their cylinder compound technology which has a complicated mechanism system so the SS had to save its budget by preserving these locomotives, but they received extensive maintenance so they still could be used normally. During Japanese occupation in 1942, all of private/state railway companies of the Dutch East Indies (now Indonesia) were renumbered based on Japanese numberings, without exception to SS Class 600s were renumbered to B51 and it still used after Indonesian Independence with their Djawatan Kereta Api (DKA) or Department of Railways of the Republic of Indonesia up to now. One unit of B51 was sent out again to West Sumatra to serve coal train transport in Muaro–Pekanbaru line till it closed in September, 1945. From 44 locomotives, only B51 12 (ex SS 612) of Hanomag is preserved. Previously, B51 12 was a yard shunter of Bojonegoro railway station. The B51 12 was once a static display for more than 30 years at Ambarawa Railway Museum, before finally fully restored in 2012 to haul the Ambarawa excursion train for Ambarawa–Tuntang line beside the Esslingen B25 02 and 03 which were used on rack line between Jambu–Bedono.

Мозамбик

1895 және 1898 жылдар аралығында Pauling & Company компаниясы 42 Falcon F2 және F4 4 4 0 тендерлік локомотивтерін Мозамбиктегі Бейра темір жолы үшін салынып жатқан 2 футтық тар теміржолға қосып жұмысын бастады. Олар Англиядағы Falcon Engine & Car Works және Шотландиядағы Глазго теміржол инженерлік компаниясынан алты партиямен жеткізілді. Қызметте бұл локомотивтер Бейра темір жолының құрылыс субподрядшысының атына орай "Лоулис" деп аталды. Он F4 локомотивінің соңғы партиясын Falcon Шотландиядағы Глазго теміржол инженерлік компаниясына тапсырды, нәтижесінде олар көбінесе "Drummond F4" деп аталды. Falcon F4 бұрынғы F2-ге қарағанда ірі және ауыр болды, тартым күші F2-дегі көрсеткіштен 75% қазандық қысымына дейін артты. Ол F2-нің көтере алатын деңгеймен салыстырғанда, басты еңістерде көбірек жүк тарта алатын болды.

Кептің өлшемі

Жеті жақты танк локомотивтері 1875 жылы Роберт Стивенсон & Компаниясымен Кейп үкіметтік темір жолдары (CGR) үшін салынған. Олардың жылдам және сенімді қозғалтқыштар екені анықталғандықтан, 1880 жылы Neilson & Company компаниясы тағы төрт машинаны жеткізді, олар бұрынғы жеті машинаға дерлік ұқсас, бірақ кішкентай, қосымша төрт дөңгелекті су цистерналарымен жабдықталған. CGR локомотивтерді жіктеу жүйесін енгізген кезде олардың барлығы 1-сыныпқа жатқызылды. 1879 жылы Кейп үкіметтік темір жолдары Avonside Engine Company компаниясы салған төрт 1-сыныпты тендерлік локомотивтерді пайдалануға берді. Олар Кэп-Батыс және Кэп-Шығыс жүйелерінде жолаушыларды жылдам тасымалдауға арналған, ал 1880 жылы Neilson & Company компаниясынан тағы он бір локомотив жеткізілді. Уильям Адамс 1863 және 1876 жылдар аралығында Солтүстік Лондон темір жолы үшін стандартты калибрлі 4-4-0T кластарын құрды. Одан кейін 1879 жылы Лондон және Оңтүстік-Батыс темір жолы үшін LSWR 46 класын салды. Ұлыбританиядағы басқа 4-4-0T типтеріне 1864 жылдан бастап Beyer, Peacock & Company компаниясы салған Метрополитен темір жолының А класы, 1878 жылғы Хайленд темір жолының О класы және 1893–94 жылдардағы P класы жатты. Сондай-ақ 1864 жылы Каледония темір жолының Джон Лэмби 12 класс 1 4-4-0T локомотивін жасады.

Ішкі цилиндрлі тендерлік локомотивтер

1876 және 1903 жылдар аралығында Midland Railway компаниясының Самуэль Джонсон әртүрлі конструкциялар бойынша 350 ішкі цилиндрлі тендерлік локомотивтер салды, оның ішінде Midland Railway 483 класы ерекше атақты болды. Бұл типті Каледония темір жолының Джон Ф. Макинтош 1896-1898 жылдар аралығындағы Дуналастаир және Бредалбайн кластары арқылы ерекше жетілдірді. Сонымен қатар, Солтүстік-Шығыс темір жолының Уилсон Ворсделл 1896 мен 1909 жылдар аралығында алты класс жобалады. Басқа да маңызды классқа 1899 жылғы Лондон және Оңтүстік-Батыс темір жолының T9 класы және 1904 жылғы Лондон және Солтүстік-Батыс темір жолының Precursor класы кірді.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-тағы алғашқы локомотивтер Ұлыбританиядан импортталғандықтан, британдық 4ft8.5in өлшемі алғашқы АҚШ теміржолдарында да қабылданды. 1831 жылы АҚШ-та локомотивтер құрылысы басталғанда, кейбір жаңа теміржолдар басқа өлшемді таңдады, нәтижесінде теміржолдар біріктіріле бастағанда өлшемдердің үйлесімсіздігі туды. Жүк тиеу мәселесінен басқа, тағы бір салдары – кейбір теміржолдарға арналған жаңа локомотивтер платформа вагондарында (flatcars) жеткізілуі керек болды. 4-4-0 локомотивтері АҚШ-та теміржол көлігінің дамуында маңызды рөл атқарды. АҚШ теміржолдарында қызмет еткен белгілі 4-4-0 локомотивтерінің кейбіреулері: Филадельфия және Рединг теміржол компаниясының No. 3 локомотиві, 1842 жылы Филадельфиядағы Eastwick & Harrison компаниясымен салынған, 4-4-0 дөңгелек конфигурациясының ең көне сақталған локомотивтерінің бірі және Рединг компаниясының жалғыз тірі қалған 4-4-0 локомотиві. 1855 жылы Нью-Джерси штатының Патерсон қаласында Rogers, Ketchum & Grosvenor компаниясы салған "The General" локомотиві, Америка Азаматтық соғысының Ұлы локомотивтер қууы кезінде қашып кеткен локомотив болды. 1856 жылы Нью-Джерси штатының Патерсон қаласында Danforth, Cooke & Company компаниясы салған "The Texas" локомотиві, Ұлы локомотивтер қууы кезінде қуып жететін локомотив болды. "Jupiter", Central Pacific Railroad компаниясының No. 60 локомотиві, 1868 жылдың қыркүйегінде Нью-Йорктегі Schenectady Locomotive Works зауытында салынған, 1869 жылдың 10 мамырында алғашқы америкалық транс-континенталдық теміржолдың аяқталуымен Алтын қазық салтанатында кездесетін екі локомотивтің бірі болды. Union Pacific No. 119 локомотиві, 1868 жылы Нью-Джерси штатының Патерсон қаласында Rogers Locomotive & Machine Works зауытымен салынған, 1869 жылдың 10 мамырында Промонтори Саммитте болған екінші локомотив болды. Virginia & Truckee Railroad компаниясының Dayton локомотиві, 1873 жылы Central Pacific Railroad компаниясымен салынған, 1906 жылы Невада штатындағы Карсон-Сити мен Минден қалалары арасындағы тармақ желісін ашу құрметіне ие болды. Нью-Йорк орталық және Гудзон өзені теміржолының No. 999 локомотиві, 1893 жылы теміржолдың "Empire State Express" пойзын тарту үшін салынған, АҚШ-та сағатына одан да жоғары жылдамдыққа жеткен алғашқы локомотив болды деп саналады. Walt Disney World Railroad No. 4 Roy O. Disney локомотиві, 1916 жылдың ақпанында Baldwin Locomotive Works зауытында No. 66 (кейінірек 1960 жылдары No. 251) ретінде Мексикадағы United Railways of Yucatán үшін салынған. Қазір ол Флорида штатының Орландо қаласындағы Сиқырлы патшалықты айналып өтетін теміржолда жұмыс істейді. 2024 жылдың қаңтарынан бастап бұл локомотив күрделі жөндеуге Strasburg Rail Road теміржолына жіберілді. 1910 жылға қарай 4-4-0 локомотивтері ескірген деп есептелді, олардың орнына "Mikado", "Pacific" және басқа да үлкен локомотивтер енгізілді, бірақ олар 1950 жылдарға дейін белгілі бір деңгейде қызмет етуді жалғастырды. Соңғы 4-4-0 локомотиві 1945 жылы Ferrocarriles Unidos de Yucatán үшін салынған шағын Baldwin өнімі болды. АҚШ-та қырық 4-4-0 локомотивінен аз сақталған, көшірмелері есепке алынбаған. Төменде кем дегенде бір жұмыс істейтін үлгісі бар орындар мен оны жүргізуге болатын жолдар тізімі берілген.

Since the first locomotives in the United States were imported from the United Kingdom, the British 4ft8.5in was also adopted by the first United States railroads. When new locomotive construction began in the United States in 1831, some new railroads opted for a different gauge, resulting in breaks of gauge as railroads began to be joined. Apart from freight reloading issues, another result was that new locomotives for some of these railroads had to be delivered on flatcars. The 4 4 0 played a major role in the development of rail transport in the United States. Some of the notable 4 4 0 locomotives that saw service on United States railroads are:

Philadelphia and Reading Railway Company No. 3, built in 1842 by Eastwick & Harrison in Philadelphia, Pennsylvania, is one of the oldest surviving locomotives of the 4 4 0 wheel arrangement, and the sole surviving 4 4 0 of the Reading Company. The General, built in 1855 by Rogers, Ketchum & Grosvenor in Paterson, New Jersey, was the fleeing locomotive during the Great Locomotive Chase of the American Civil War. The Texas, built in 1856 by Danforth, Cooke & Company in Paterson, New Jersey, was the pursuing locomotive during much of the Great Locomotive Chase. The Jupiter, Central Pacific Railroad’s No. 60, built by Schenectady Locomotive Works of New York in September 1868, was one of the two locomotives to meet at Promontory Summit during the Golden Spike ceremony upon the completion of the First American Transcontinental Railroad on May 10, 1869. Union Pacific No. 119, built by Rogers Locomotive & Machine Works of Paterson, New Jersey in 1868, was the other locomotive at Promontory Summit on May 10, 1869. The Virginia & Truckee Railroad’s Dayton, built in 1873 by the Central Pacific Railroad, had the honor of opening the branch line between Carson City and Minden in Nevada in 1906. The New York Central and Hudson River Railroad no. 999, built in 1893 to haul the railroad's Empire State Express, is believed to have been the first in the United States to travel at a speed of more than Walt Disney World Railroad No. 4 Roy O. Disney, which was built in February 1916 by the Baldwin Locomotive Works as No. 66 (later No. 251 in the 1960s) for the United Railways of Yucatán in Mexico. It now operates on the railroad circling the Magic Kingdom in Orlando, Florida. Since January 2024, this locomotive has been shipped to the Strasburg Rail Road for an extensive overhaul. By 1910, the 4 4 0 was considered obsolete being replaced by Mikados, Pacifics and other larger engines, although they continued to serve to an extent into the 1950s. The last 4 4 0 to be built was a diminutive Baldwin product for the Ferrocarriles Unidos de Yucatán in 1945. Fewer than forty 4 4 0s survive in preservation in the United States, reproductions excluded. The following is a list of locations with at least one working example and tracks on which to run it. LocationAddressRoad number(s)/Name(s)Track gaugeNumber of 4 4 0sYear(s) builtNotesDan Markoff private residenceLas Vegas, Nevada, US4 Eureka3ft11875It retains its original boiler. Nevada State Railroad MuseumCarson City, Nevada, US22 Inyo4ft8.5in11875Appeared in over twenty Hollywood WesternsPrairie Dog Central RailwayWinnipeg, Manitoba, Canada34ft8.5in11882South Simcoe RailwayTottenham, Ontario, Canada1364ft8.5in11883Walt Disney World Railroad (Magic Kingdom)Bay Lake, Florida, US4 Roy O. Disney3ft11916Significantly altered from its original appearance to resemble steam locomotives from the 1880s. Weiser Railroad (Greenfield Village)Dearborn, Michigan, US1 Edison, 74ft8.5in21870; 1897The steam locomotive built in 1870 was originally an ; it was rebuilt as a 4 4 0 in 1932 by the Ford Motor Company. Wilmington & Western RailroadMarshallton, Delaware, US984ft8.5in11909