Кіріспе

Жаңа төраға Лорд Стокс 10 жыл бұрынғы Mini-ге құрмет көрсету үшін хэтчбэк атауын Maxi деп өзгертуге шешім қабылдады. Барлық Maxi көліктері Оксфордтағы Каули зауытында өндірілді, бірақ E сериялы қозғалтқыштар Лонгбридж қаласындағы Кофтон Хакеттегі жаңа зауытта жасалды. Maxi 1969 жылдың 24 сәуірінде Португалияның Порту қаласында кең насихатпен таныстырылды; ол 1977 жылы дебют жасаған BBC-дің жаңа автомобиль бағдарламасы Wheelbase-де пайда болған алғашқы автомобильдердің бірі болды, бұл Top Gear бағдарламасының алдағысы еді. Бұл әлемде және Ұлыбританияда өндірілген алғашқы хэтчбек модельдерінің бірі болды; бес есікті хэтчбек француздық Renault 16-ны еске түсірді, ол 1965 жылы іске қосылғаннан кейін «Еуропаның жыл көлігі» атанды. Бұл типтегі автомобильдер 1970-ші жылдары жылдам танымал болды және 1980-ші жылдары Еуропаның көптеген нарықтарында ең танымал автомобиль түріне айналды. Maxi-дің практикалық және кең кузовының астында жаңа алдыңғы жетек шассисы орналасқан, ол бес жылдамдықты инновациялық қолмен басқарылатын беріліспен үйлесімді болды; бесінші беріліс 1969 жылы отбасылық автомобильдерде сирек кездесетін және көптеген өндірушілер он жылдан астам уақыт бойы қабылдамаған жаңалық еді. Басқарушы байланыстағы ақаулар, әсіресе ерте модельдерде, кабельдік жүйеде кабельдің созылуына және басқа да проблемаларға бейімділігі жиі кездесетін. Автотестерлер, мысалы, Today's Driver журналындағы (1969) Vicar былай жазды: «Бұл, мүмкін, жақсы идея, бірақ оны әлі жұмыс істеу керек». Бұл сын автомобиль ресми түрде сатылымға түсуге екі ай қалғандағы жол сынағының нәтижесінде туындады. Кейінгі штангалық байланыс азырақ мәселелі болды. Барлық модельдер «қораптағы тісті дөңгелектер» орналасуынан туындаған проблемаларға бейім болды, онда беріліс қорабы мен қозғалтқыш бірдей маймен жабдықталды. Бульбаның майынан да ақаулар кездеседі. Күшін E сериялы бензиндік қозғалтқыштан алды, ол кейіннен басқа Британдық Leyland өнімдерінде, мысалы, Austin Allegro-да қолданылды. 1971 жылы ассортиментке қосылған 1750 және екі карбюраторлы 1750 HL модельдері сол дәуірдің стандарттары бойынша жақсы өнімділік көрсетті, ең жоғары жылдамдығы 180 км/сағ болды, ал кіші қозғалтқыш нұсқасы одан да жоғары жылдамдыққа жете алды. Жаңа платформаға қарамастан, Maxi стилі Аустин 1800 «Landcrab» көлігінен есік панельдерін қайта пайдалану шешімінен зардап шекті, бұл құрал-саймандарды үнемдеу мақсатымен жасалды, нәтижесінде Maxi-дің ұзындығына қатысты ерекше ұзын дөңгелек аралығы болды, сонымен қатар алынған есіктер Maxi-ді 1800-нің кішірейтілген нұсқасына (және сол есіктерді қолданған Austin 3 Litre көлігіне) ұқсатты. Бұл дизайн бес жыл бұрынғы болды, ал сол кезде американдық «кока-кола бөтелкесі» стиліндегі (Ford Cortina Mk III және Hillman Avenger сияқты замандастарымен сипатталған) икемді стиль өте танымал болды, бұл Maxi-дің 1960-жылдардың ортасындағы көрінісіне қарама-қайшы келді. Автомобильдің тағы бір стильдік мақсаты Ford Cortina-мен тікелей бәсекелесу үшін төрт есікті седан нұсқасын жасау болды. Морис деп аталатын прототип жасалды, бірақ ол өндіріске енгірілмеді, өйткені кеңейтілген кузов Maxi-ді 1800 модельімен шамалы ғана ерекшелендірді, ол 1975 жылдың наурыз айында 18 22 сериялы модельдермен ауыстырылды (жарияланғаннан кейін көп ұзамай Princess деп қайта аталды). Сондай-ақ, Maxi 1971 және 1972 жылдары ең аз ұрланған автомобиль деп танылды. Австралияда, жақында жергілікті құрастыру тарифтерінің өсуі Maxi-ді жасауды экономикалық жағынан тиімсіз еткендіктен, Leyland Motor Corporation of Australia Ұлыбританияда Morris Nomad-ты әзірледі, ол Maxi-дің E сериялы қозғалтқышы/берілісі мен артқы терезесін пайдаланатын гибрид, ол сол елде жиналатын Morris 1100 кузовына орнатылды. Біраз уақытқа Nomad (Austin атауымен) Жаңа Зеландияға экспортталып, жергілікті жиналған Maxi-мен бірге ұсынылды. Maxi кең ішкі кеңістігімен, жолаушыларға арналған жайлылығымен, бәсекеге қабілетті бағасымен және тиімді пайдалану шығындарымен ерекшеленді. Ол 1970 жылдары Austin Allegro және Morris Marina сияқты өзінің кемшіліктерімен танымал болмағанына қарамастан, көңіліне тимеген интерьерімен және нашар құрылыс сапасымен көзге түсті. 1970 жылдары Maxi бірнеше бәсекелестерге ие болды, соның ішінде Volkswagen Passat (1973) және Chrysler Alpine (1975), бірақ Ford және Vauxhall компанияларының ең көп сатылған бәсекелестері 1980 жылдардың басына дейін хэтчбек шығармады. Бұл автомобильдің ерекшелігі - артқы орындықтың арқалықтарын, әдеттегі хэтчбектердегідей алға бүктеуден басқа, артқа да бүктеуге болатындығы. Алдыңғы орындықтарды толық еңкейте беру арқылы, ыңғайлы, бірақ қарапайым ұйықтауға болатын жағдай жасалды. Maxi-дің өмірінің соңына таман, 1980 жылы, сәл жаңартылған модель «Maxi 2» деп сатылды, бірақ қазір сату төмендеп, Allegro және Maxi-ді алмастыруға арналған жаңа автомобиль әзірленуде болды. Оның шығарылымы Austin Metro-ны әзірлеуге қажет қосымша инвестицияларға байланысты кешіктірілді, ол 1980 жылдың қазан айында таныстырылды.

Өндірістің аяқталуы

1981 жылдың 8 шілдесінде Austin Maxi-дің 12 жылдық өндірісі аяқталды. Оның орнын бастан кешірген, сонымен қатар кішірек Allegro-ның орнын да бастан кешірген Austin Maestro 1983 жылы наурыз айында таныстырылды. Maxi-дің өндірісі тоқтатылғаннан кейін көп ұзамай, BL үлкен отбасылық хэтчбектерге деген сұранысты қанағаттандыру үшін Princess-ті жаңартып, оны Austin Ambassador деп атады. Бірақ бұл модель ұзаққа соқпады және 1984 жылға дейін ғана өндірілді, содан кейін Austin Montego ұсынылды. Бұл BL-дің қайта құрылуын аяқтады, себебі енді оның осы нарық сегментінде тек бір ғана моделі болды, ал Maxi Ford Cortina бастылық еткен нарық сегментінде бәсекелес үш модельдің бірі болған. Cowley-дегі Maxi өндіріс желілерін 1981 жылдың қазан айында таныстырылған Triumph Acclaim өндірісі иеленді. Практикалық дизайны мен орынды тиімді пайдалануына қарамастан (ол алтыншы буын Ford Fiesta-дан қысқа, тар және төмен), Maxi жоспарланған сату көлеміне жақындамады. BL басшылығының Maxi-ге қатысты қабылдаған шешімдері автомобильдердің қалған бөлігіне елеулі әсер етті. BL маркетингі Maxi-дің модельдер қатарында хэтчбекпен жабдықталған жалғыз автомобиль болуы керек деп шешті. Осы позиция Allegro және Princess модельдерінің хэтчбектерді алуына кедергі келтірді, олардың дизайны оларды қабылдауға мүмкіндік берсе де. Бұл саясат 1976 жылы Rover SD1 пайда болғаннан кейін тоқтатылды, ал 1970-ші және 1980-ші жылдарда хэтчбектердің танымалдылығы артып, British Leyland көптеген жаңа хэтчбек модельдерін ұсынды. 1980 жылы таныстырылған Austin Metro тек хэтчбек нұсқасында ғана, сондай-ақ 1983 жылғы Austin Maestro да хэтчбек болып шықты.

Танымал мәдениет

1969 жылдың 1 шілдесінде Джон Леннон Шотландияның таулы аймағындағы Лох Эриболлға жақын жердегі A838 жолында ақ түсті Maxi көлігімен апатқа ұшырады. Ол өзінің інісі Йоко Оно, ұлы Джулиан және Йоконың қызы Кёкомен бірге Дурнесске бара жатқан еді. Алдымен олар Аскотқа жақын жердегі Tittenhurst Park-тен Mini Cooper көлігімен жолға шықты, бірақ Шотландияға дейін осы көлікпен бару өте қиын екені тез байқалды, сондықтан олар түнде Ливерпульдегі туыстарының үйінде қалды. Ол жерден Apple Records компаниясына қоңырау шалып, "қызметкерлерге" арналған көлікті әкелу үшін жүргізушіні шақырды; жақында сатып алынған Snowberry White Austin Maxi, тіркелген нөмірі RLA 888G. Көліктің толық ұзындығында ақ webasto шатыры және алдыңғы панелінің радио динамигінің үстіне орнатылған күміс алмасы болды. Келесі күні таңертең Оно мен Леннон барлық жүктерін Maxi-ге ауыстырды, ал жүргізуші Mini Cooper-ді Tittenhurst-ке қайтарды, содан кейін төртеуі Солтүстік Шотландияға қарай жолға шықты; Уиндермир мен Эдинбургте қысқа тоқтады. А838 жолымен келе жатқанда, Леннон қарсыдан келе жатқан көлікті көргенде қорқып, Maxi-ді тікелей арыққа түсіріп жіберді. Балалар салыстырмалы түрде жеңіл жарақат алған, ал Леннон маңдайына жарақат алды, ал Оно арқасын жарақаттады, нәтижесінде ол Гольспидегі Лоусон мемориалдық ауруханасында бес күн жатты, оны доктор Майкл Симпсон емдеді. Лондонға оралғаннан кейін Леннон Maxi-ді Tittenhurst үйінің алдындағы тұғырға қойып, олардың сәттілігіне құрмет көрсетті, ол бірнеше жыл бойы сонда тұрды. Осы уақыт ішінде Джулиан күміс алманы алып, естелік ретінде сақтады, бірақ көлік көп жылдан кейін аукционға шығарылды. Леннон сонымен қатар рульді алып тастап, үйдегі бильярд залына іліп қойды. Леннон мен Оно Ұлыбританиядан АҚШ-қа кеткенде, Леннон Tittenhurst-ті досы және бұрынғы топтасы Ринго Старрға сатты, ол Maxi-ді жарамсыз деп таныды. 2016 жылдың қазан айында Practical Classics журналының редакторының орынбасары Джеймс Уолш Леннонның 1969 жылғы Maxi-дегі саяхатын қайта жасады. Бұл материал 2017 жылғы Бауэр сыйлығында «Ең үздік материал» аталымын жеңіп алды. 1972 жылы бір күйеу-әйел жұбы Берлиндегі Кеңес кварталынан «Чарли» бақылау-өткізу бекетінен Maxi көлігімен қашып шықты. Батыс секторға өткеннен кейін, британдық Корольдік әскери полициясы мен Батыс Германия полициясы екі адамның Maxi-дің багаж бөліміне сыйып қалай келе алатынына таң қалды, содан кейін оны Батыс Германиядағы Leyland компаниясы алып, Батыс Германия, Швейцария және Австрияда көрсетілген телеарнада жарнама үшін қайта жасады. 1972 жылы Earl's Court Motor Show-да The Daily Telegraph, Британдық коуч жасаушылар мен мотор өндірушілер институты (кейін Мотор өндірушілер мен саудагерлер қоғамына біріктірілген) Maxi негізінде болашақ концепт-көлікті жобалау бойынша байқау ұйымдастырды. Жеңімпаз жас дизайнер Крис Филд болды, ал жүлде оның қағаздағы жобасын шындыққа айналдыру болды. «Акуила» Woodhall Nicolson компаниясымен Галифакста Lucas, Smiths (Motor Accessory Division & Radiomobile) және Triplex компанияларының көмегімен құрылды. Нәтижесінде шыққан автомобиль 1973 жылғы көрмеде көрсетілді, содан кейін Филдке берілді. 1975 жылдан 1980 жылға дейін British Leyland Лаун Теннис Ассоциациясын жыл сайын ресми «Уимблдон» Maxi көліктерімен қамтамасыз етті. Бұл стандартты бір карбюраторлы 1750 модельдері болды, бірақ HL велюрлі орындықтармен және қосымша дыбыс оқшаулаумен жабдықталған. Кейін олар жергілікті Суррей дилерлері арқылы демонстрациялық машиналар ретінде сатылды. 1991 жылы панк-музыканың жандану тобы Fabulous Maxi-ді «Fab Mobile» ретінде қолданды, оны панк-суреттерімен безендірді. Ол сондай-ақ The Farm тобының The Human League-тің «Don't You Want Me» әнінің кавер-нұсқасының бейнеклипінде пайда болды. 1750 модельді көлік FRK 315T тіркелген, ал DVLA веб-сайтының мәліметінше, соңғы рет 1993 жылдың сәуірінде салық төленген. AC/DC әншісі Брайан Джонсон айтқандай, «Maxi» – стероидтерге толы спичка қорабы сияқты. Оның машина екенін рулі болғандықтан ғана білдіңіз. Бұл – көліктің ең қарапайым түрі! Бірақ одан да жаман болуы мүмкін еді. Менің көршімде «Лада» бар еді».

Уақыт шкаласы

1969 жылдың мамыр айы: Austin Maxi 1500 5 есікті хэтчбек, көлденең орнатылған 1485 см³ E сериялы қозғалтқышпен және алдыңғы доңғалақтарды жетектейтін 5 жылдамдықты қолмен басқарылатын қоробкамен, гидроэластикалық серіппелермен тәуелсіз аспамен (жиі "кабельді ауыстыру" модельдері деп аталады) таныстырылды. 1970 жылдың қазанында: өзгерістер енгізілді: орталық эмблемасы бар алдыңғы тордың жаңа дизайны, кузов жағындағы жолақтар, беріліс ауыстыру таяқшалары (кабельдердің орнына), жақсартылған дыбыс оқшаулау, жаңа орындықтар, толығымен жаңа фанераланған ағаш панель дизайны және кішірек руль. Austin Maxi 1750, 1748 см³ үлкен қозғалтқышымен және Maxi 1500-ге ұқсас өзгерістермен таныстырылды. 1970 жылы Югославияда IMV жинауын бастады. 1971: Ұлыбританиядағы барлық модельдерге генератор орнатылды, бағыт көрсеткіш схемасы жаңартылды, матовый ағаш панель, кремді емес, қара пластмассадан жасалған қозғалтқыш қорғанысы. 1750 енді алтын/сары түсті тор белгісіне ие. 1972: 1748 см³ қозғалтқыштың екі SU HS6 карбюраторлы нұсқасы бар Austin Maxi 1750 HL ұсынылды, ол 5250 айналымда жоғары қуаттылықты қамтамасыз етті. HL үшін қосымша мүмкіндіктер: 165 x 13 радиалды қабатты шиналар, хромдалған жоғарғы және төменгі жолақтары бар қара тор, қызыл "HL" мотиві, қызыл тор белгісі, алдыңғы бампердің астындағы тіреулер, хромдалған түтікше, қара жиекті дөңгелек қақпақтары, кузов түсіндегі қалыптаулар, жел әйнегін жуғыш, былғары жиегі бар үш спиральді металл руль, төселген винил панель, артқа қарау айнасының баяулатылатын функциясы, жолаушының күннен қорғаныш айнасы, алдыңғы есік қалталары, ағаштан жасалған тұтқа және щеткаланған нейлон төсем. 1973: Ұлыбритания модельдерінде авариялық шамдар енгізілді. Austin/Morris 1800 сияқты, Maxi корпусына енгізілген өзгерістер өндірісті жеңілдетіп, шығындарды төмендетті (A тіректері енді қорғасынмен толтырылмайды). 1974: 1750 және (1979 жылдың мамырынан бастап) 1750 HL үшін 4 жылдамдықты автоматты беріліс опциясы қолжетімді болды. 1975: Жаққыш кеңейтілді, артқы орындықтарды бейімдеу мүмкіндігі жаңартылды. Барлық модельдерде стандартты түрде темекі тұтатқыш және қыздырылатын артқы терезе орнатылды. 1976: Барлық экспорттық сол жақтан рульдік модельдер енді UK 1750 HL сияқты ерекшеліктері бар "Maxi HL" деп аталды, бірақ екі карбюраторсыз немесе үш спиральді қорытпа рульсіз. 1977: Райдер есебі бойынша ұсынылғандай, BL Austin атауын ресми түрде жойды. Модель енді ресми түрде "Maxi" деп аталды. Көзге түсетін жалғыз айырмашылық – артқы есіктің белгісі және нұсқаулықтар болды, сондықтан көпшілік және дилерлер оны бұрынғыдай атады. Ұлыбританиядағы машиналар енді екі контурлы тежегіш жүйесімен жабдықталды. 1978: Барлық модельдерде енді Hydrolastic жүйесінің орнына Hydragas серіппесі орнатылды, бұл алдыңғы шассиді жаңартуды талап етті, сондай-ақ барлық модельдерде электрлі жел әйнегін жуғыш жүйесі болды. HL үш спиральді рульді жоғалтты және жаңғақтан жасалған панель оның төселген панелін алмастырды. 1979 жылдың мамыр айы: бұрын тек HL үшін ғана қолжетімді болған жаңғақтан жасалған панельмен және екі карбюраторлы қозғалтқышпен жабдықталған Maxi 1750 HLS ұсынылды (HL енді бір карбюраторлы және ағаштан жасалған панельмен). Барлық модельдерде енді мыс түсті алдыңғы тор белгісі, қара сүрту және есік айналары, артқы есіктің белгісі енді жиек сызығының астында, сондай-ақ жаңартылған шамдар, темекі тұтатқыш және жаңартылған жел әйнегін сүрту басқару құралдары болды. 1500/1750 енді бұрынғы ПВХ "баскетвей" былғарыдан жасалған теріден жасалған орындықтардың орнына "Marle" матадан жасалған орындықтарға ие. Барлық модельдерде енді бір артқы тұманды шам орнатылды. 1979 жылдың желтоқсаны: Maxi 1500 өндірісі тоқтатылды. 1980 жылдың тамызы: 1750 L, 1750 HL және 1750 HLS нұсқаларындағы Maxi 2 ұсынылды. Барлық модельдерде жаңа бамперлер, индикаторлары бар (алдыңғы) және кері шамдары бар (артқы), жаңа жақтық қайталағыштар, толық жабылатын пластикалық дөңгелек қақпақтары және кеңейтілген жақтық қалыптаулар бар. Приборлар панелі енді қара түсті, коммутаторлар жаңартылды, фаралардың қосқышы енді руль бағанасында орналасқан және тұншығу туралы ескерту шамдары бар. L бұрынғы Base моделін алмастырды және LM/MW басқыш радиосын, нейлон жиектерін, есік қалталарын, ламинатталған жел әйнекті және жаңғақтан жасалған панельді қосты. HL үнемі жел әйнекті сүрту, бетон орындықтар, тоналған шыны және жақсартылған дыбыс оқшаулау жүйесіне ие болды. HLS жаңғақтан жасалған панельге ие болды. Алайда, LHD экспорттық Maxi 2 машиналары сату материалдарында әлі де "Austin" Maxis деп аталды, тек бір нұсқасы ғана болды, бір карбюраторлы HL, бірақ Ұлыбританиядағы машиналар сияқты стандартты радиосы болмады. 1981: Хромдалған бамперлер қара матовыйқа ауыстырылды. 1981 жылдың шілдесі: Соңғы Maxi 2 өндіріс желісінен түсті, оның Cowley-дегі орнын Triumph Acclaim басты. Соңғы Maxi, шампан L моделі, қазір British Motor Museum, Gaydon-ға тиесілі.