Кіріспе
Папа Виталиан (Vitalianus; 27 қаңтар 672 жылы қайтыс болды) – 30 шілде 657 жылдан өліміне дейін Рим епископы болды. Оның паптығы монотелитизм мәселесі бойынша Римнің айыптауымен папалық пен Константинопольдегі императорлық үкімет арасындағы даумен ерекшеленді. Виталиан бұл дауды шешуге тырысты және Римге келген және оған сыйлықтар берген император Констанс II-мен келісімді қарым-қатынас орнатты. Виталианның паптығы кезінде Равенна архиепископтығы папалық биліктен тәуелсіздік алды.
Pope Vitalian (Vitalianus; died 27 January 672) was the bishop of Rome from 30 July 657 to his death. His pontificate was marked by the dispute between the papacy and the imperial government in Constantinople over Monothelitism, which Rome condemned. Vitalian tried to resolve the dispute and had a conciliatory relationship with Emperor Constans II, who visited him in Rome and gave him gifts. Vitalian's pontificate also saw the secession of the Archbishopric of Ravenna from the papal authority.
Сайлау
Виталиан Лационың Сегни қаласында Анастасийдің ұлы болып дүниеге келген. 657 жылдың 2 немесе 3 маусымында Евгений I қайтыс болғаннан кейін, оның орнын басуға Виталиан сайланды. 30 шілдеде ол папа болып киеленді, бірақ крещение алғандағы есімін сақтап қалды. Кейбір адамдар Виталианның есімін диптихке енгізуді ереске қатысты тым кешірімділік деп қарады, бірақ бұл айыптама негізсіз болды. Виталиан, Констанс Ломбардтарға қарсы жорықпен Римге он екі күнге келген кезде оған құрмет көрсетті. 5 шілдеде Рим папасы мен Рим шіркеуінің қызметкерлері императорды алтыншы шақырымда күтіп алып, онымен бірге Санкт-Петр базиликасына барды, онда император сыйлықтар сыйлады. Келесі жексенбіде Констанс киелі Петр шіркеуіне салтанатты түрде барып, алтынмен әшекейленген паллий ұсынды және папаның басқаруымен өткен қасиетті миссаға қатысты. Император келесі сенбіде папамен бірге тамақтанды, жексенбіде Санкт-Петрде тағы да миссаға қатысты, ал миссадан кейін папамен қоштасты. Констанс кетіп бара жатқанда көптеген қоладан жасалған өнер туындыларын, соның ішінде христиандыққа арналған Пантеон төбесіндегі қола плиткаларды алып кетті. Виталиан латын және грек тілдерін жақсы білетін Теодор Тарсскийді Кантербери архиепископы қызметіне жіберді. Равенна архиепископтығы тікелей Римге бағынышты болды. Архиепископ Мавр (644–71) осы тәуелділікті жоюға және өз шіркеуін автокефальды етуге тырысты. Рим папасы Виталиан одан діни көзқарастарын түсіндіруді сұрағанда, Мавр мойынсұнудан бас тартып, Римнен тәуелсіздігін жариялады, соның салдарынан жарылыс туды. Папа Маврды қауымнан шығарды, бірақ Мавр мойынсұнбады және Виталианды да қауымнан шығарды. Шіркеу органдарының музыкасының пайда болуы дәстүрлі түрде Виталианның паптық кезеңімен байланыстырылады.