Кіріспе

Херстмонсекс қамалы – Англияның Шығыс Сассекс аймағындағы Херстмонсекс қаласының жанында орналасқан, 15 ғасырда салынған кірпіштен тұрғызылған қамал. Бұл Англиядағы ең көне маңызды кірпіш ғимараттардың бірі. Қамал Англияда осы материалды қолданған алғашқы ғимараттардың бірі ретінде танымал болды және Фландриядан келген шеберлер жергілікті сазбалшықтан жасалған кірпіштерді пайдаланып салған. Ол 1441 жылы салынды. Құрылыс сол кездегі иесі сэр Роджер Файннс бастады, ал 1449 жылы оның қайтысынан кейін оның ұлы лорд Декр жалғастырды. Херстмонсекс қамалы мен оның аумағындағы саябақтар мен бақшалар тарихи саябақтар мен бақшалар тізілімінде II* санатқа енгізілген, сондай-ақ Херстмонсекс ғылыми орталығының II* санатқа жататын телескоптары мен шеберханалары да тізімде бар.

Ерте тарих

Герст елді мекенінің бар екендігі туралы алғашқы жазба дәлел 1086 жылы Жеңімпаз Уильямның «Domesday Book» кітабында кездеседі, онда Уильямның ең жақын қолдаушыларының бірі Герсттегі усадьбаның жалға алу құқығын «Уилберт» деген адамға бергені айтылады. 1541 жылы сэр Томас Файнс, лорд Дэйкр, корольдің аңшысын өлтіргені және аң аулауда тонағаны үшін сотталды, себебі оның көршілес иеліктегі браконьерлік әрекеті аңшының өліміне әкелді. Ол сотталып, қарапайым адам ретінде дарға асылды, ал Герстмонс есімді үй уақытша Англияның Генрих VIII-і тәркіледі, бірақ Генрихтің балаларының бірі билікке келген кезде Файнс отбасына қайтадан берілді. Фиенс отбасының мұрагері, 15-ші барон Дэйкрдің ысырапшылдығы, оны 1708 жылы Лондондағы Линкольн мейрамханасының заңгері Джордж Нейлорға мүлікті сатуға мәжбүр етті. Бетаия Нейлор, ағасының жалғыз қызы қайтыс болғаннан кейін Герстмонс мұрагері болды, Фрэнсис Харге үйленді және олардың ұлы Фрэнсис дүниеге келді, ол өз кезегінде анасының мүлкін мұралады. Қала соңында Роберт Хейр Нейлордың иелігіне өтті, ол екінші әйелі Генриетта Хенкеллдің талабы бойынша сәулетші Сэмюэл Уайттың кеңесімен қаланың ішкі бөлігін бұзып, оны көрнекті қираған күйге жеткізді. Томас Леннард, 17-ші барон Дэйкр, ғимаратты жазу үшін 1776 жылы Льюестен Джеймс Ламбертке тапсырыс берді. 1777 жылы қала бұзылды, сыртқы қабырғалары сақталды және 20 ғасырдың басына дейін қираған күйінде тұрды.

ХХ ғасырдағы қалпына келтіру

1913 жылы полковник Клод Лоутер қираған ғимаратты тұрғын үйге айналдыру үшін масштабты қалпына келтіру жұмыстарын жүргізді. Бұл жұмыс архитектор Уолтер Годфридің жобасы негізінде Сер Пол Латем тарапынан 1933 жылы аяқталды. Қазіргі интерьерлер көбінесе сол кезеңге жатады және Англия мен Франциядан әкелінген сәулеттік ескерткіштерді қамтиды. Жоспарлаудағы маңызды өзгеріс – төрт ішкі ауланың біріктіріліп, бір үлкен аулаға айналуы болды. Годфридің сәулет өнеріндегі ең үлкен жетістігі саналған қалпына келтіру жұмыстарын сыншы сэр Николаус Певснер «үлгілі түрде орындалған» деп бағалаған.

Гринвичтегі Патшалық обсерваториясы

Корольдік обсерваторияны 1675 жылы король Чарльз II Гринвичте құрды. Лондонның қалалық кеңістігінің өсуінен кейін Гринвичтегі бақылау жағдайлары нашарлап, 20-ғасырдың басында обсерваторияны ашық, қараңғы аспаны бар ауылдық жерге көшіру жоспарлары жасалды. Герстмонс замкісі мен оның жерлері жеке меншік иелерімен сатылымға қойылды және 1946 жылы Британ үкіметі атынан Корольдік обсерваторияны басқарған Адмиралтействоға сатылды. Обсерваторияны көшіру он жылға жуық уақыт алды және 1957 жылы аяқталды. Замкі аумағында бірнеше жаңа ғимараттар салынды. Герстмонс замкісіндегі мекеме 1988 жылға дейін, обсерватория Кембриджге көшірілгенге дейін, Гринвичтегі Корольдік обсерватория деп аталды. Бірнеше телескоптар қалды, бірақ ең ірі телескоп, 100 дюймдік (254 см) линзалы Исаак Ньютон телескопы 1970 жылдары Канар аралдарындағы Ла Пальмаға көшірілді. Жерде экваторлық телескоптар орналасқан ғимараттар бар, олар мектеп оқушылары үшін интерактивті ғылым орталығы ретінде пайдаланылады. Ньютон телескопының бос күмбезі осы жерде сақталды және алыстан көрінетін маңызды нысан болып табылады.

Университет оқу орталығы

1992 жылы Квинс университетінің түлегі Альфред Бадер қамалдың бос екенін біліп, оны әйелі үшін сатып алуды ұсынды; ол «тазалауға тым көп бөлме» болатынын әзілдеп айтты. Бірақ 1994 жылы кең ауқымды жөндеуден кейін «Queen’s International Study Centre» ашылды. Онда негізінен Канада университетінің шетелде оқу бағдарламасы (CUSAP) арқылы өнер, ғылым немесе экономика мамандықтарын оқып жатқан студенттер, сондай-ақ Халықаралық қоғамдық құқық немесе Халықаралық бизнес құқығын оқып жатқан аспиранттар білім алады. Мамыр-маусым айларындағы арнайы жазғы бағдарламалар, оның ішінде инженерлік (жаһандық жобаларды басқару), археология, халықаралық денсаулық сақтау және құқық салалары соңғы жылдары Квинс университетінің және басқа университеттердің студенттері арасында кең танымал болды. 2009 жылдың қаңтар айының соңында ISC «Бадер халықаралық оқу орталығы» деп қайта аталды. 25 жылдық мерейтойына орай кампуста жаңа ғылым және инновациялық зертханалар ашылды, бұл бірінші курс ғылым бағытындағы студенттердің қатысу мүмкіндігін арттырды. 2022 жылы Бадер халықаралық оқу орталығы Бадер колледжі деп қайта аталды. 2023 жылдың 13 қарашасында инженерлік сараптамалар нәтижесі бойынша университет Бадер колледжіндегі жұмысты тоқтатты және құрылымдық жөндеу жұмыстары аяқталғанша Бадер колледжінің бағдарламаларына түсуді қабылдамайтын болды. Бұл жұмыстардың көлемі әлі анықталып жатқандықтан, олардың кемінде 18 айға созылуы күтілуде.

Тарихи оқиғалар

Герстмонс замогы садақшылар, рыцарьдар және бүркітшілер сияқты тарихи қайта жаңғырту тобымен байланысты, олар құстарын аумақ үстінен ұшырады. Сондай-ақ, ол тойлар мен демалыс күндері шаралар өткізу үшін жалдануда.

Танымал мәдениетте

Қала 1990 жылы BBC түсірген «Күміс орындық» фильмінің бір бөлігін түсіру үшін пайдаланылды (С.С. Льюис жазған «Нарния жылнамалары» кітабының адаптациясы). Комедия актерлары Ривз бен Мортимер қаланы және бақтарды өздерінің «Муллиган және О’Харь» эскиздерінің бірі үшін қолданды. 2002 жылдың тамызында The Coca Cola Company қаланы Гарри Поттер тақырыбындағы лотереяның жүлдесінің бір бөлігі ретінде жалға алды – қала лотерея жеңімпаздары үшін Гарри Поттерге байланысты шаралар күні «Хогвартс» рөлін атқарды. Қаланың «суреті» АҚШ телешоуы «Charmed»-тің 2.3 эпизоды «Суреттелген әлемде» сиқырлы қарғыс салған зат ретінде пайдаланылды.