Жарқылған бас жарақаты – мидың қауіпті жарақаттануы. Оқ, пышақ немесе сүйек сынықтарынан туындауы мүмкін. Жедел көмек қажет! Мүмкін мүгедектік немесе өлім.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тесіп өткен бас жарақаты немесе ашық бас жарақаты – бұл бас жарақаты, онда қатты қабық, ми қабығының сыртқы қабаты зақымдалады. Тесіп өткен жарақатты жоғары жылдамдықты снарядтар немесе пышақ сияқты төмен жылдамдықты заттар, сондай-ақ бас сүйегінің сынығынан пайда болған сүйек сынықтары миға енуі мүмкін. Тесіп өткен жарақаттан туындаған бас жарақаттары – жедел медициналық көмек қажетті жағдай және мүгедектікке немесе өлімге әкелуі мүмкін.
A penetrating head injury, or open head injury, is a head injury in which the dura mater, the outer layer of the meninges, is breached. Penetrating injury can be caused by high velocity projectiles or objects of lower velocity such as knives, or bone fragments from a skull fracture that are driven into the brain. Head injuries caused by penetrating trauma are serious medical emergencies and may cause permanent disability or death.
Себеп
Жоғары жылдамдықты снарядтардан туындаған тесіп кіретін жарақаттарда, зақымданулар тек бастапқы жарықтар мен ми тіндерін ұрып-соғудан ғана емес, сонымен қатар кейінгі кавитациядан да пайда болуы мүмкін. Жоғары жылдамдықты объектілер айналу тудырып, соққы толқыны жасап, созу зақымдануына әкелуі мүмкін, нәтижесінде снарядтың диаметрінен 3-4 есе үлкен қуыс пайда болады.
In penetrating injury from high velocity missiles, injuries may occur not only from initial laceration and crushing of brain tissue by the projectile, but also from the subsequent cavitation. High velocity objects create rotations and can create a shock wave that cause stretch injuries, forming a cavity that is three to four times greater in diameter than the missile itself.
Патофизиология
Инфекцияға ұшырату мүмкіндігі жоғары болса да, тесіп кіретін жарақаттар мидың сызануы немесе бас сүйегі ішіндегі қан кету сияқты жабық бас жарақаттарына ұқсас. Жабық бас жарақаттарындағыдай, ісіну немесе қан кету салдарынан бас сүйегі ішіндегі қысымның артуы мүмкін, бұл нәзік ми тіндерін қысып тастауы ықтимал. Тесіп кіретін жарақаттан болатын өлімнің көп бөлігі қан тамырларының зақымдануынан туындайды, бұл бас сүйегі ішіндегі гематомалар мен ишемияға алып келуі мүмкін, ал одан кейін – ишемиялық каскад деп аталатын биохимиялық тізбек тікелей басталады. Тесіп кіретін ми жарақаттарының зақымдануы көбінесе ошақтық болады (яғни, тіндің белгілі бір бөлігіне әсер етеді). Басқа соққы салдарынан қан кетуден шок пайда болу қаупі болмаса, тесіп кіретін бас жарақаттарында шок пайда болуы мүмкін.
Though it is more likely to cause infection, penetrating trauma is similar to closed head injury such as cerebral contusion or intracranial hemorrhage. As in closed head injury, intracranial pressure is likely to increase due to swelling or bleeding, potentially crushing delicate brain tissue. Most deaths from penetrating trauma are caused by damage to blood vessels, which can lead to intracranial hematomas and ischemia, which can in turn lead to a biochemical cascade called the ischemic cascade. The injury in penetrating brain trauma is mostly focal (that is, it affects a specific area of tissue). While blunt trauma to the head does not present a risk of shock due to hemorrhage, penetrating head trauma does.
Диагностика және емдеу
Басына тесіп кіретін жарақат алған адамды рентген, КТ немесе МРТ арқылы қарап тексеруге болады (МРТ тек тесіп кіретін зат магниттік емес болған жағдайда ғана қолданылуы мүмкін, себебі МРТ магниттік күшті пайдаланады және сол затты жылжытып, қосымша зақым келтіруі мүмкін). 1991 жылы жарияланған зерттеуде, оқ жарақатынан бас сүйегіне тесік түскен 314 адамның жағдайы жазылған. Олардың 73%-ы оқиға орнында, ал тағы 19%-ы кейіннен қайтыс болды, яғни жалпы өлім-жітім көрсеткіші 92% құрады. Миына тесік түскен жарақат алған пациенттердің 50%-ға дейін кейінірек посттравматикалық эпилепсияға шалдығуы мүмкін.
A person with a penetrating head injury may be evaluated using X ray, CT scan, or MRI (MRI can only be used when the penetrating object would not be magnetic, because MRI uses magnetism and could move the object, causing further injury). A study published in 1991, which documented 314 individuals who had had penetrating cranial injuries caused by gunshot wounds, found that 73% died from their injuries at the scene of the incident, and a further 19% ultimately died later, thus indicating a total mortality rate of 92%. Up to 50% of patients with penetrating brain injuries get late onset post traumatic epilepsy.