Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1711–15 жылдар аралығында Еуропалық қоныс салушылар мен Солтүстік Каролинадағы жергілікті халықтар арасындағы қақтығыс.
1711–15 conflict between European settlers and indigenous people in colonial North Carolina
Тускарора соғысы 1711 жылдың 10 қыркүйегінен 1715 жылдың 11 ақпанына дейін Солтүстік Каролинада Тускарора халқы мен олардың одақтастарының бір жағынан, ал еуропалық америкалық қоныс салушылардың, Ямасилердің және басқа одақтастарының екінші жағынан өтті. Бұл Солтүстік Каролинадағы ең қанды отарлық соғыс саналды. Тускароралар 1718 жылы отарлық шенеуніктермен келісімге келді және Солтүстік Каролина штатының Берти округіндегі арнайы жерге қоныстанды. Соғыс Тускарора тарапынан одан әрі қақтығыстарға себеп болды және Солтүстік және Оңтүстік Каролинаның құл саудасында өзгерістерге әкелді. Солтүстік Каролинадағы алғашқы ағылшын қонысы 1653 жылы басталды. Тускароралар 50 жылдан астам уақыт бойы қоныс салушылармен бейбіт түрде өмір сүрді, ал Америкадағы басқа колониялардың көпшілігі американдықтармен қандай да бір қақтығысқа қатысты. 18 ғасырдың басындағы соғыстан кейін, Тускароралардың көп бөлігі солтүстікке, Нью-Йоркке көшті. Олар Хауденосауне Конфедерациясының бес тайпасына қосылды, барлығы ирокез тілді халықтар, алтыншы тайпа ретінде.
The Tuscarora War was fought in North Carolina from September 10, 1711, until February 11, 1715, between the Tuscarora people and their allies on one side and European American settlers, the Yamasee, and other allies on the other. This was considered the bloodiest colonial war in North Carolina. The Tuscarora signed a treaty with colonial officials in 1718 and settled on a reserved tract of land in Bertie County, North Carolina. The war incited further conflict on the part of the Tuscarora and led to changes in the slave trade of North and South Carolina. The first successful English settlement of North Carolina had begun in 1653. The Tuscarora lived in peace with the settlers for more than 50 years, while nearly every other colony in America was involved in some conflict with Native Americans. After the early 18th century war, most of the Tuscarora migrated north to New York. They joined the Five Nations of the Haudenosaunee Confederacy, all Iroquoian speaking peoples, as the sixth nation.
Тарих
Тускарора – бұл ирокез тілінде сөйлейтін халық, олар еуропалықтар келгенге дейін бірнеше ғасыр бұрын Ұлы көлдер аймағынан Пиемонт аймағына қоныс аударған деп саналады. Басқа ирокез тілінде сөйлейтін халықтар көбінесе Нью-Йорк және Пенсильвания штаттарында қоныстанған.
The Tuscarora are an Iroquoian people who are believed to have migrated from the Great Lakes area into the Piedmont centuries before European colonization. The other Iroqoian speaking peoples were based largely in what became New York and Pennsylvania.
Кернеулі жағдайлар
Ағылшындар Каролинаға қоныс тепкен кезде, тускарора тайпасы отарлаушылармен сауда жасаудан пайда тапты. Ағылшындардан қару-жарақ және металл заттарын алғаннан кейін, олар аймақтағы басқа тайпаларға қарағанда саудада басымдыққа ие болды. Бұл мүмкіндіктерді солтүстік тускароралар оңтүстік тускароралардан гөрі көбірек сезінді, себебі еуропалық қоныс аударушылардың санының артуымен солтүстік тускароралар өркендеген аймақтан оқшауланып қалды. Уақыт өте келе, отарлаушылар тускароралардың жерлеріне еніп жатты. Қоныс аударушылар тускарораларға жақындаған сайын және олардың араласуы жиілеген сайын, ресурстар үшін бәсекелестік, ортақ аң ауру жерлері және мәдени ерекшеліктерге байланысты қақтығыстар туды. Қоныс аударушылар Солтүстік Каролинаның шығыс бөлігін батпақты және шаруашылық жүргізуге қолайсыз деп тапқандықтан, құнарлы жазықтарға тартылып, батысқа қарай жылжыды. Қоныстану кеңейген сайын, жұмыс күшіне деген қажеттілік аймақтағы үнді құл саудасына деген сұранысты арттырды. Осы факторлардың бәрі тускарора тайпасы мен ағылшын отарлаушылары арасындағы шиеленіске әкелді.
As the English settled Carolina, the Tuscarora benefited from trade with the colonists. By acquiring weapons and metal goods from the English, they were able to develop commercial dominance over other tribes in the region. These benefits were experienced to a greater degree by Northern Tuscarora than their Southern counterparts, who became cut off from the prosperous Northern Tuscarora by increasing numbers of European settlers. Over time colonists continued to push into territory held by the Tuscarora. As the settlers moved closer to the Tuscarora and the two began interacting more frequently, conflict arose over competition for resources, shared hunting grounds and cultural differences. Settlers found eastern North Carolina to be swampy and difficult to farm, so they pushed westward, attracted by the more fertile uplands. As settlement expanded, their demand for workers increased demand for the Indian slave trade in the region. These factors all led to tension between the Tuscarora and the growing population of Anglo colonists.
Соғыс басталды
Солтүстік Каролинада 18-ғасырдың басында Тускарора тайпасының екі тобы болды: солтүстік топты бас шейх Том Блоунт, ал оңтүстік топты бас шейх Хэнкок басқарды. Блоунт Роанок өзенінің жанындағы Берти округінің аймағын басып алды, ал Хэнкок Нью-Бернге жақын, Памлико өзенінің оңтүстігіндегі аймақта орналасты. Блоунт Берти аймағындағы ықпалды Блоунт отбасымен жақын қарым-қатынас орнатты, бірақ Хэнкоктың тайпасы құл саудагерлерінің шабуылдары мен адамдарды ұрлауына ұшырады. Хэнкоктың тайпасы қоныс аударушыларға шабуыл жасады, бірақ Блоунттың тайпасы осы кезде соғысқа қатыспады. Ричард Уайт және Ребекка Симан сияқты кейбір тарихшылар соғыстың колонистер мен Тускарора тайпасы арасындағы түсініспеушіліктерден туындағанын айтты. Хэнкок басқарған Оңтүстік Тускарора тайпасы Bear River тайпасымен, Coree, Cothechney, Machapunga, Mattamuskeet, Neuse, Pamlico, Senequa және Weetock тайпаларымен бірігіп, қысқа мерзім ішінде қоныс аударушыларға қарсы кең ауқымды шабуылдар жасады. Олар 1711 жылдың 22 қыркүйегінде Роанок, Неуз және Трент өзендері бойындағы және Бат қаласындағы үйлерге шабуыл жасап, жүздеген қоныс аударушыларды өлтірді, соның ішінде Бат қаласының Джон Лоусон сияқты бірнеше маңызды саяси тұлғаларын өлтірді, ал қалғандарын қуып шықты. Бернберг бароны шабуыл кезінде Тускарора тайпасының тұтқыны болды және ол әйелдердің тік қадаға ілінгенін, 80-нен астам нәресте өлтірілгенін және Жаңа Берн қонысында 130-дан астам қоныс аударушының қаза тапқанын айтты.
There were two groups of Tuscarora in North Carolina in the early 18th century, a northern group led by Chief Tom Blount and a southern group was led by Chief Hancock. Blount occupied the area around Bertie County on the Roanoke River; Hancock was closer to New Bern, occupying the area south of the Pamlico River. Blount became close friends with the influential Blount family of the Bertie region, but Hancock's people had suffered raids and kidnappings by slave traders. Hancock's tribe began to attack the settlers, but Blount's tribe did not become involved in the war at this point. Some historians including Richard White and Rebecca Seaman have suggested that the war grew out of misunderstandings between the colonists and the Tuscaroras. The Southern Tuscaroras led by Hancock allied with the Bear River tribe, Coree, Cothechney, Machapunga, Mattamuskeet, Neuse, Pamlico, Senequa, and Weetock to attack the settlers in a wide range within a short time period. They attacked homesteads along the Roanoke, Neuse, and Trent rivers and in the city of Bath beginning on September 22, 1711, and killed hundreds of settlers, including several key colonial political figures, such as John Lawson of Bath, while driving off others. The Baron of Bernberg was a prisoner of the Tuscarora during the raids, and he recounted stories of women impaled on stakes, more than 80 infants slaughtered, and more than 130 settlers killed in the New Bern settlement.
Барнуэллдің экспедициясы
1711 жылы Солтүстік Каролина колониясы Каридің көтерілісінен әлсіреп, губернатор Эдвард Хайд Оңтүстік Каролинадан көмек сұрады. Оңтүстік Каролина полковник Джон Барнвеллді 30 ақ офицер және Ямаси, Уотери, Конгари, Вашо, Пи Ди және Апалачи тайпаларынан 500-ге жуық американдықтармен бірге жіберді. Барнвеллдің экспедициясы 300 мильден астам жол жүріп, 1712 жылдың қаңтарында келді. Олар Грин округындағы Неогерока бекінісіне шегінген Тускарора тайпасына шабуыл жасады, ал күшін 50 жергілікті милициямен күшейтті. Тускароралар бітімге келісіп, тұтқындарын босатты. Бірақ Барнвеллдің экспедициясы соғысты жеңіп алған жоқ. Барнвелл Оңтүстік Каролинаға қайтты, бұл Тускарораны толығымен жеңуді қалаған Солтүстік Каролинаның қоныс аударушыларын ренжітті. Оңтүстік Каролиналықтар өздеріне көмектескені үшін ақы төленбегеніне наразы болды. Сонымен қатар, Оңтүстік Каролинаның кейбір офицерлері Тускарораларды құл ретінде сатуға ұстады, бұл Тускарора тайпасын жаңадан шабуылдар жасауға итермеледі. Бұл шабуылдар Солтүстік Каролина колониясын әлсіреткен сары қызылша індеті кезінде болды, ал осының салдарынан көптеген қоныс аударушылар қашуға мәжбүр болды. Губернатор Томас Поллак Оңтүстік Каролинадан қайтадан көмек сұрады. Неогерока сол кездегі Тускарора бекіністерінің бірі болды, ал басқалары Торхунта, Инненниц және Катечна есімдерімен белгілі болды. Бұл бекіністердің барлығы Солтүстік Каролина отаршыларымен Тускарора соғысы кезінде қиратылды. Неогерока бекінісінің археологиялық зерттеуі Тускарораның Солтүстік Америкадағы заманауи соғыс тактикасына, әсіресе отты қарулардың, жарылғыш заттардың және артиллерияның пайда болуына бейімделгенін көрсетті. Нәтижесінде, Тускарораның Неогерокадағы жеңілісіне олардың қорғаныс мүмкіндіктерінің жеткіліксіздігі емес, керісінше, сол дәуірдегі салыстырмалы еуропалық-американдық шекаралық бекіністермен "тең немесе тіпті олардан жоғары" болды. Алайда, Тускарораның арсеналында қарсыластары қолданған күрделі артиллерия мен жарылғыш заттар жеткіліксіз болды.
In 1711, the North Carolina colony had been weakened by Cary's Rebellion, and Governor Edward Hyde asked South Carolina for assistance. South Carolina sent Colonel John Barnwell with a force of 30 white officers and about 500 Native Americans from South Carolina, including Yamasee, Wateree, Congaree, Waxhaw, Pee Dee, and Apalachee. Barnwell's expedition traveled over 300 miles and arrived in January 1712. There the force was supplemented by 50 local militiamen and attacked the Tuscarora, who retreated to Fort Neoheroka in Greene County. The Tuscarora negotiated a truce and released their prisoners. Barnwell's expedition did not win the war. Barnwell left for South Carolina, displeasing the North Carolina settlers who wished for a total victory over the Tuscarora. The South Carolinians were unhappy that there was no payment for their help. Additionally, some South Carolina officers retained Tuscarora to sell as slaves, which incited the Tuscarora into a new wave of attacks. These attacks came amid a yellow fever outbreak that weakened the North Carolina colony; the combined pressure caused many settlers to flee. Governor Thomas Pollack requested the aid of South Carolina. Neoheroka was one of several Tuscarora forts of that time. Others include Torhunta, Innennits, and Catechna. These forts were all destroyed during the Tuscarora War by North Carolina colonists. An archaeological analysis of Fort Neoheroka indicates that the Tuscarora were adapting to modern methods of warfare in North America, specifically the advent of firearms, explosives and artillery. Ultimately, it was not the defensive limitations of the Tuscarora that cost them at Fort Neoheroka, which was in fact " equal to, if not superior to, comparable Euro American frontier fortifications of the same era." However, the Tuscarora's arsenal lacked a large supply of the sophisticated artillery and explosives employed by their opponents.
Салдары
Шешімшіл жеңілістен кейін көптеген тускароралар Нью-Йоркке көшіп бара бастады. Олар сол жерде Хауденосауне Конфедерациясының Бес Ұлтына қосылып, 1722 жылы Алтыншы Ұлт ретінде қабылданды. Кейбір тускарора топтары бірнеше онжылдықтар бойы Блоунтпен Солтүстік Каролинада қалды, соңғысы 1802 жылы Нью-Йоркке кетті. Ямаси және Оңтүстік Каролинадағы басқа тайпалар Тускарора соғысынан колониялық қоныстанушылардың Америка тума халқының құл саудасына қатты инвестиция салғанын білді. Бұдан әрі, Тускарора соғысы аймақта құлға айналдырылатын тума халқының санын күрт азайтты. Осыны ескере отырып, Оңтүстік Каролина тайпалары алдын ала шабуыл жасауға шешім қабылдады. Бір тарихшы айтқандай, "[и]ндейлер ретінде бірігіп тұрып, колония күшейгенше оған шабуыл жасап, саудагерлерді өлтіріп, плантацияларды жойып, Чарльз Таунын өртеп, құл сатушыларға соңғы нүкте қою керек". Ямаси соғысы кезінде полковник Джеймс Мурдың інісі полковник Морис Мур Ямасиге қарсы шайқаста полкке жетекшілік етті. Оның полкінде Тускарора соғысында олармен соғысқан Ямаси тайпасына қарсы күресуге құштар болған жетпістен астам тускарора жауынгерлері болды. Ямаси соғысынан кейін Оңтүстік Каролина шенеуніктері осы тускароралардан Оңтүстік Каролинада олардың одақтастары ретінде қалып, колонияны Испания және оның тума халқы одақтастарынан қорғауды сұрады. Келісім бойынша Оңтүстік Каролина Тускарора соғысында алынған әрбір тускарораның қаза болғаны үшін және тұтқынға алынған әрбір тума халық өкілі үшін бір құлды қайтаратын болды. Осы кезеңде тускароралар Оңтүстік Каролина үкіметі тарапынан осыншалықты құрметке ие болды, оларға колонияда жер берілді. Ямаси соғысы және қалған тускароралар мен аймақтағы басқа тума халықтар арасындағы басқа да қақтығыстар – Тускарора соғысының оңтүстік тума халқы арасындағы қарым-қатынасты тұрақсыздандырғанының мысалы.
Following the decisive defeat, many Tuscarora began a migration to New York. There they joined the Five Nations of the Haudenosaunee Confederacy and were accepted as the Sixth Nation in 1722. Some Tuscarora bands remained in North Carolina with Blount for decades, with the last leaving for New York in 1802. The Yamasee and other tribes in South Carolina learned from the Tuscarora War that colonial settlers were heavily invested in the slave trade of Native Americans. Furthermore, the Tuscarora War had drastically cut down the number of Native Americans in the area who could be enslaved. With this in mind, the tribes of South Carolina decided on a preemptive attack. As one historian put it, "[b]etter to stand together as Indians, hit the colony now before it became any stronger, kill the traders, destroy the plantations, burn Charles Town, and put an end to the slave buyers." During the Yamasee War, Col. Maurice Moore, the brother of Colonel James Moore, led a regiment in the battle against the Yamasee. Among his regiment were some seventy Tuscarora warriors who were keen to fight against the Yamasee, a tribe who had fought against them during the Tuscarora War. Following the Yamasee War, these Tuscarora were asked by South Carolina officials to remain in South Carolina as their allies and to protect the colony from Spain and its Native American allies. As part of the arrangement, South Carolina would return to the Tuscarora one slave taken during the Tuscarora War for each Tuscarora killed in the line of duty and for each enemy Native American they captured. During this time, the Tuscarora came to be so well respected by the South Carolina government that they were given land in the colony. The Yamasee War and other conflicts between the remaining Tuscarora and other Native American groups in the region are examples of how the Tuscarora War destabilized relationships among southern Native Americans.
Құлшылыққа әсері
Тускарора соғысы мен Ямаси соғысы Каролинадағы құл саудасында шешуші кезең болды. 1717 жылға қарай Оңтүстік Каролина құл саудасын реттеуді бастады. Бұған қоса, отарлаушылар мен жергілікті американдықтар арасындағы екі соғыстан кейін құлдыққа түсірілетін жергілікті американдықтардың саны күрт азайды. Осы кезеңде жергілікті американдықтардың ең бағалы рөлі құл емес, одақтасқа айналды, себебі Солтүстік Американы бақылау үшін француз бен ағылшындар арасындағы күрес жалғасып жатты. Отарлаушылар жергілікті американдықтармен одақтасуға тырысқандықтан, афроамерикандықтарды құлдыққа түсіру кеңінен тарала бастады.
The Tuscarora War and the Yamasee War were turning points in the Carolinas' slave trade. By 1717, South Carolina began to regulate its slave trade. Additionally, after two wars between colonists and Native Americans, the number of Native Americans available to be enslaved had fallen considerably. The most valuable role of Native Americans also shifted during this time from slave to ally because of the ongoing power struggle between the French and English to control North America. Because colonists sought to ally themselves with Native Americans, the enslavement of Black Americans began to proliferate.
Мұра
Тускарора тайпасы Неогерока фортында жеңілгеннен кейін шамамен 300 жыл өткен соң, форт 2009 жылдың 17 шілдесінде Ұлттық тарихи орындар тізіміне қосылды. 2013 жылдың наурыз айында онда ескерткіш салынды және салтанатты түрде ашылды. Салтанатқа Тускарора тайпасының ұрпақтары қатысты, олардың бір бөлігі Нью-Йорк штатынан, ал қалғаны Солтүстік Каролина штатынан келді.
Nearly 300 years after the Tuscarora were defeated at Fort Neoheroka, the fort was added to the National Register of Historic Places on July 17, 2009. A monument was constructed and commemorated there in March 2013. The ceremony was attended by Tuscarora descendants, some from New York and others from North Carolina.