Кіріспе

Претория қаласы, Оңтүстік Африкадағы табиғи қорық

Вандербум табиғи қорығы – 1 км², 200 гектар жерді алып жатқан қорық. Бұл қорық Оңтүстік Африканың Претория қаласының солтүстік бөлігіндегі Магалиесберг тауларының бір бөлігін қамтиды. Оның басты тартымдылықтары – Лавендер көшесіндегі қорық кіреберісіне жақын орналасқан Вандербум (африкаанс тілінде "Ғажайып ағаш") және 19-ғасырдың соңында, Екінші Бур соғысы кезінде салынған Магалиесбергтің жотасындағы бұрынғы Форт-Вандербумпорт. Соңғысына пикник аймағынан шыңға дейін баратын тік, тас төселген жолмен жетуге болады. Форт қиратылысының маңынан қаланың әсем панорамалық көрінісі де ашылады, ал қалалық кеңес 1949 жылғы 28 желтоқсанда Вандербум және Апиес өзенінің екі жағалауындағы аумақты қорық деп жариялаған.

Wonderboom (Ұлылық шаңырақ)

Көпке танымал "Wonderboom" (африкаанс: "Ғажайып ағаш") – Ficus salicifolia түрінің аналық және қыз ағаштарынан тұратын тығыз тоғай, ол шамамен мың жылдық орталық сабақтан тараған. Ол Магалиесбергтің солтүстік жағында орналасқан, қазіргі уақытта екі дөңгелек жол оның сабағы мен тамырларын жаяу жүргіншілерден қорғайды. Өскен сайын, оның сыртқы бұтақтары аналық ағашқа тамыр жасайды. Бұл процесс қайталап, қазір аналық инжірдің айналасында үш қабаттан тұратын, он үш жеке сабақты, 50 м² (1,5 га) аумақты алып жатқан қыз инжір ағаштары қоршап тұр. Аналық сабақтың көлденеңі 4 метр, ал биіктігі 20 метр. Оның осы түрдің жабайы ағашы үшін ерекше биіктігінен басқа, көбею әдісі де сирек кездесетін табиғи құбылыс. Ағаш настолько ерекше болғандықтан, Магалиесбергтің алғашқы тұрғындары оны қасиетті санаған, әсіресе бір басшының осы жерге жерленгеннен кейін. 1836 жылдың тамыз айында Хендрик Потгитер және оның серіктері – Вортреккерлер бұл ағаштан өтіп бара жатып, оған атау берді.