Фрэнк Джон Феннер: Австралиялық вирусолог және шешек қырылуының жетекшісі
Frank Fenner
Фрэнк Феннер: австралиялық вирусолог (1914-2010). Шелшек қырынуын жоюға және Австралиядағы қоян дертін бақылауға үлкен үлес қосты. Биология саласындағы марапат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралиялық вирусолог (1914–2010)
Australian virologist (1914–2010)
Франк Джон Феннер (21 желтоқсан 1914 – 22 қараша 2010) – вирусология саласында көрнекті еңбек еткен австралиялық ғалым. Оның ең маңызды екі жетістігі – шешек ауруын жоюға басшылық етуі және миксома вирусын таратқан арқылы Австралияның қоян қырқынына бақылау орнатуға жасаған әрекеттері. Австралия Ғылым академиясы жыл сайын 40 жасқа дейінгі ғалымдардың биология саласындағы ең үздік зерттеулері үшін беделді Феннер медалін табыс етеді.
Frank John Fenner (21 December 1914 – 22 November 2010) was an Australian scientist with a distinguished career in the field of virology. His two greatest achievements are cited as overseeing the eradication of smallpox, and the attempted control of Australia's rabbit plague through the introduction of Myxoma virus. The Australian Academy of Science awards annually the prestigious Fenner Medal for distinguished research in biology by a scientist under 40 years of age.
Ерте өмір және білім
Фрэнк Йоханнес Феннер 1914 жылы Балларат қаласында дүниеге келді. 1916 жылғы қарашада отбасы Оңтүстік Австралияның Аделаида қаласына көшті. Ол Роуз Парк бастауыш мектебінде және Тебартон техникалық мектебінде білім алды. 1938 жылы Аделаида университетін медицина және хирургия мамандығы бойынша бітірді. Сол жылы Гитлердің билікке келуіне алаңдағандықтан, ол өзінің екінші есімін Йоханнестен (неміс тегінен туған әкесінің әкесінің аты) Джонға өзгертіп алды. 1940-1946 жылдары Австралия, Палестина, Египет, Жаңа Гвинея және Борнеода қызмет еткен Австралия армиясының медициналық корпусында капитан және майор болды, ал оның қызметіне далалық госпитальдегі медициналық қызметкер, жарақаттанғандарды қабылдау станциясының патологоанатомы және безгекке қарсы күрес маманы кірді. Папуа-Жаңа Гвинеядағы безгекпен күрестегі еңбегі үшін 1945 жылы Британ империясының орденінің мүшесі атанды. Соғыстан кейін ол Франк Макфарлейн Бернеттің шақыруымен Мельбурндағы Уолтер және Элиза Холл медициналық зерттеулер институтында жұмыс істеді. Бастапқыда олар тышқандағы шешекпен айналысты, ол үшін ол «тышқан шешегі» терминін енгізді, содан кейін шешек вирусының генетикасын зерттеді. 1949 жылы Нью-Йорктегі Рокфеллер медициналық зерттеулер институтында оқуға стипендия алды. Ол Бурули жарасын қоздыратын микобактерия Bairnsdale бациллісін зерттеді, бұл туберкулез бен мәйіс ауруынан кейін әлемдегі үшінші маңызды микобактериялық ауру. Ол осы жерде Рене Дубоспен жұмыс істеді және оның ықпалында болды, ол «Жергілікті әрекет ету үшін жаһандық тұрғысынан ойлау» фразасын қалыптастырушылардың бірі болып саналады.
Frank Johannes Fenner was born in Ballarat in 1914. The family moved to Adelaide, South Australia in November 1916. He attended Rose Park Primary School and Thebarton Technical School. He attended the University of Adelaide, where he earned degrees in medicine and surgery in 1938. That year, uneasy about Hitler's rise, he legally changed his middle name from Johannes (the first name of his German born paternal grandfather) to John. From 1940 to 1946 he was a captain and Major in the Australian Army Medical Corps with service in Australia, Palestine, Egypt, New Guinea and Borneo, as medical officer in field ambulance and Casualty Clearing Station, pathologist to general hospital and malariologist. For his work in combating malaria in Papua New Guinea he was made a Member of the Order of the British Empire in 1945. Following his war time service he was recruited by Frank Macfarlane Burnet to work at the Walter and Eliza Hall Institute of Medical Research in Melbourne. Initially they worked on smallpox in mice, for which he coined the term "mousepox", and later on the genetics of poxvirus. In 1949, he received a fellowship to study at the Rockefeller Institute for Medical Research in New York City, he worked on mycobacterium Bairnsdale bacillus, which causes Buruli ulcer, the third most important mycobacterial disease worldwide after tuberculosis and leprosy. Here he worked with and was influenced by René Dubos, who is one of the claimed originators of the phrase "Think Globally, Act Locally".
Канберрада, 1949-2010 жылдар
1949 жылы Австралияға оралғаннан кейін, ол Австралия ұлттық университетінің жаңа Джон Кертин медициналық зерттеулер мектебінде микробиология профессоры болып тағайындалды, Канберра қаласында. Мұнда ол вирустарды, әсіресе миксома вирусын зерттеуді қайтадан бастады. 1940-1950 жылдары Австралияда қоянның кең таралған обасы болды. Феннердің миксома вирусы жөніндегі жұмысы, вирус бастапқыда қояндарды 9-11 күн ішінде өлтіретінін және 99,5% жағдайда өлімге алып келетінін көрсетті. Қатты табиғи іріктелу нәтижесінде, тірі қалған азаған қояндар вирустың әсеріне төзімділікке ие болды, бұл зиянкес толығымен жойылмағанын, бірақ олардың саны азайғанын білдірді. Вирусты қояндарға қарсы биологиялық бақылау ретінде қолдану алдында, Феннер, Фрэнк Макфарлейн Бернет және Иан Клуниз Росс адамдарға қауіпті емес екенін дәлелдеу үшін өздеріне миксома вирусын салды. 1967 жылдан 1973 жылға дейін Феннер Джон Кертин медициналық зерттеулер мектебінің директоры қызметін атқарды. 1977 жылы ол шешек ауруын жоюды сертификаттау жөніндегі жаһандық комиссияның төрағасы болып тағайындалды, дәл сол жылы Сомалиде табиғи жолмен жұққан шешек ауруының соңғы жағдайы тіркелді. Феннер 1980 жылдың 8 мамырында Дүниежүзілік денсаулық ассамблеясында шешек ауруын жойғанын жариялады. Ол Австралияның экологиялық және әлеуметтік тұрғыдан тұрақты халқының ынталы жақтасы болды. Джон Кертин медициналық зерттеулер мектебінде зейнеткер профессор болды. 2010 жылдың маусым айында The Australian газетіне берген сұхбатында, адамзаттың бір ғасыр ішінде жойылып кетуі мүмкін екенін болжады, бұл негізінен адамдардың тым көп көбеюіне, қоршаған ортаның нашарлауына және климаттың өзгеруіне байланысты болады. Ол 2010 жылдың 22 қарашасында таңертең Канберрада қысқа аурудан кейін қайтыс болды, ал одан бірнеше күн бұрын алғашқы шөбересі дүниеге келді.
Returning to Australia in 1949, he was appointed professor of microbiology at the new John Curtin School of Medical Research at the Australian National University, Canberra. Here he began studying viruses again, in particular the myxoma virus. Throughout the 1940s and 1950s Australia had severe rabbit plagues. Fenner's work on the myxoma virus showed that initially it killed rabbits in 9 to 11 days and was 99.5% lethal. Under heavy selection pressure, the few rabbits that survived developed resistance, which meant that the pest was never completely eradicated, but their numbers were reduced. Prior to the release of the virus as a biological control for the rabbits, Fenner, Frank Macfarlane Burnet and Ian Clunies Ross famously injected themselves with myxoma virus, to prove it was not dangerous for humans. From 1967 to 1973 Fenner was Director of the John Curtin School of Medical Research. In 1977, he was named the chairman of the Global Commission for the Certification of Smallpox Eradication, the same year the last known case of naturally transmitted smallpox occurred in Somalia. Fenner announced the eradication of smallpox to the World Health Assembly on 8 May 1980. He was a keen supporter of Australia having an ecologically, socially sustainable population. He was emeritus professor at the John Curtin School of Medical Research. In June 2010, he predicted in an interview with The Australian the extinction of the human race within a century, primarily as the result of human overpopulation, environmental degradation and climate change. He died in Canberra on the morning of 22 November 2010 after a brief illness, and days after the birth of his first great grandchild.
Жеке өмір
1944 жылы Феннер Бобби Робертспен танысты. Эллен Маргарет "Бобби" Робертс – білікті акушер және медбике. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Австралия армиясының медбикелік қызметінде безгекке қарсы жұмыс істеді және осы жұмысы арқылы Феннермен танысты. Олар танысқаннан кейін көп ұзамай католик дінінде үйленді (Феннердің атеист екеніне қарамастан). Балалы болуға ниеттенгенмен, олар бала көтере алмады және 1949 жылы Бобби гистерэктомиядан өткен соң, бала асырап алуға бекінді. Олар екі баланы асырады. Мэрилин Алдус Феннер 1950 жылдың 27 маусымында дүниеге келді. Оның биологиялық ата-анасы белгісіз. Виктория Феннер (1 наурыз 1943 жылы туған) Викторияның анасы (Беверли Слэни) өртте қаза болғаннан кейін, оның әкесі (Феннердің кіші інісі Том) сұрағандықтан асырап алынды. 1958 жылдың 30 наурызында Виктория Феннер, Кэтрин Уэбб берген мылтық пен оқтармен бірге өзіне-өзі қол жұмсауға келісім жасады. Сот сарапшысының мәлімдемесіне сәйкес, ол ауыр психикалық және рухани күйзеліс кезеңінен өтіп, сот оның өлімін өзіне-өзі қол жұмсау деп таныды. Феннер өзі бұл әрекетке қандай себеп болғанын түсіне алмады, тек Виктория Невилл Шуттің "Жар жағасында" атты кітабын оқығаннан кейін ренжіді деген болжам бар еді. Бобби Феннерге 1989 жылы қатерлі ісік диагнозы қойылып, 1994 жылы қайтыс болды. Мэрилин Феннер және оның отбасы содан кейін отбасының үйіне көшіп, әкесі қайтыс болғанға дейін оған күтім жасады.
In 1944 Fenner met Bobbie Roberts. Ellen Margaret 'Bobbie' Roberts was a trained midwife and nurse. During World War II she worked on malaria with the Australian Army Nursing Service and through her work met Fenner. Shortly after they met they married in a Catholic ceremony (despite Fenner being an atheist). While keen to have children, the couple were infertile and with Bobbie having a hysterectomy in 1949 they decided to adopt. They subsequently adopted two children. Marilyn Aldus Fenner was born on 27 June 1950. Her biological parents were unknown. Victoria Fenner (born 1 March 1943) was adopted later at the request of her father (Fenner's younger brother Tom) after the death in a fire of Victoria's mother (Beverley Slaney). On 30 March 1958, Victoria Fenner shot and killed herself, as part of a supposed suicide pact with another child, Catherine Webb, who provided the rifle and bullets. The coronial inquiry heard she had been passing through a period of extreme mental and spiritual disturbance and the coroner declared her death a suicide. Fenner himself was unable to fathom a motive, other than she was upset from reading Neville Shute's book, On the Beach. Bobbie Fenner was diagnosed with cancer in 1989 and eventually died in 1994. Marilyn Fenner and her family then moved into the family home and looked after her father until his death.
Жарияланымдар
Фрэнк Феннер және Фрэнсис Ратклифф, Микстоматоз. Кембридж университеті баспасы, 1965.
Frank Fenner and Francis Ratcliffe, Myxmatosis. Cambridge University Press, 1965.