Кіріспе

Австралиялық дәрігер, автор және ядролық қаруға қарсы белсенді (1938 жылы туған)

Хелен Мэри Кальдикотт (7 тамыз 1938 жылы туған) – австралиялық дәрігер, автор және ядролық қаруға қарсы белсенді. Ол ядролық энергияны пайдалануға, таусылған ураннан жасалған оқ-дәрілерге, ядролық қаруға, ядролық қарудың таралуына және жалпы әскери әрекеттерге қарсы тұратын бірнеше ұйым құрды.

Ерте өмір және білім

Хелен Кальдикотт 1938 жылдың 7 тамызында Австралияның Мельбурн қаласында дүниеге келді. Ол мемлекеттік мектепке, төрт жыл жеке орта мектептің Balwyn-дегі Fintona Girls' School-тен басқа, қатысты. 17 жасында Аделаида университетінің медицина мектебінде оқып, 1961 жылы MBBS дәрежесін алып бітірді. 1962 жылы ол Уильям Кальдикоттқа тұрмысқа шықты, ол педиатриялық радиолог, содан бері оның науқандарында бірге жұмыс істейді. Олардың үш баласы бар: Филипп, Пенни және Уильям-кіші. Кальдикотт күйеуімен 1966 жылы Массачусетс штатының Бостон қаласына көшіп барды. 1969 жылы Аделаидаға оралған соң, ол Королева Елизавета ауруханасының бүйрек бөлімшесінде қызмет етті. 1970 жылдардың басында ол Аделаида балалар ауруханасында цистикалық фиброзға арналған алғашқы австралиялық клиниканы құру үшін Аделаида балалар ауруханасында педиатрия бойынша бір жылдық ординатураны және екі жылдық стажировканы аяқтады. Қазір бұл клиникада Австралиядағы ең жақсы өмір сүру көрсеткіштері бар. 1977 жылы Бостондағы балалар ауруханасының медициналық орталығына педиатрия бойынша оқытушы болып қосылды. Ол 1977-1980 жылдары Гарвард медицина мектебінде педиатриядан сабақ берді. 1970 жылдары ол Австралияда, Жаңа Зеландияда және Солтүстік Америкада танымал болды, радиацияның денсаулыққа зияндылығы туралы педиатрия тұрғысынан сөйледі. Оның алғашқы жетістіктерінің бірі – Австралияны 1971 және 1972 жылдары Тынық мұхитында ядролық қаруды атмосфералық сынақтан өткізген Францияға сот процесін ашуға көндіруі, бұл практиканы тоқтатты. Ол сондай-ақ австралиялық кәсіподақтарға уран өндірудің медициналық және әскери қауіптері туралы хабарлады, бұл уран өндіруге және экспорттауға үш жылға тыйым салуға әкелді. 1979 жылы AFSC делегациясымен Кеңес Одағына барып, АҚШ-тың зымыранды зымырандарды (қолға алуды тоқтататын) және 3 минутта Мәскеуге Еуропадан соға алатын Першинг II зымырандарын орналастыратынын білгеннен кейін, Кальдикотт медициналық мансабын тастап, әлемнің назарын ядролық қарулану жарысының "ақылсыздығына" және ядролық энергияға деген сенімнің артуына аударуға кірісті. 1978 жылы ол "Дәрігерлер әлеуметтік жауапкершілік үшін" ұйымын қайта жандандырды. Уақыт өте келе ол және басқалар 23000 дәрігерді осы ұйымға тартты, олар кең ауқымды білім беру арқылы АҚШ жұртшылығына ядролық энергияның және ядролық соғыстың медициналық салдары туралы оқытты. 1985 жылы ол дүние жүзінде құрған көптеген басқа ұлттық ұйымдармен бірге 1985 жылғы Нобель бейбітшілік сыйлығын алды. Ол өзі Нобель сыйлығының лауреаты Лайнус Паулингтің Нобель сыйлығына ұсынылған еді. Кальдикотт 1990 жылғы федералды сайлауда Австралияның өкілдер палатасына тәуелсіз кандидат ретінде, Ричмонд округінде, Ұлттық партияның көшбасшысы Чарльз Блантқа қарсы күресті. Ол 23,3% дауыс жинады; жеңу үшін жеткіліксіз, бірақ оның басым көпшілігі Еңбек партиясының кандидаты Невилл Ньюэллге берілді, оны сайлап, Блантты орнынан алып тастады. 2002 жылы Кальдикотт Джордж Буштың әскери-өндірістік кешені туралы түсініктемесі "Жаңа ядролық қауіп" атты кітап жариялады. Кітапты Independent Institute-тің Иван Эланд сынға алды. Ол былай деп жазды: "Ол қазіргі және бұрынғы әкімшіліктердің ядролық саясаты мен ядролық қарумен байланысты үкіметтің әскери-өндірістік кешенінің шектен шығуына қатысты көптеген дұрыс сын-пікірлер жасайды, бірақ оның көбінесе дұрыс тұстары басқа да алыс немесе үрейлі аргументтермен, шатастырмалы зерттеулермен және кездейсоқ жазбалармен әлсіретіледі". 2008 жылы Кальдикотт ядролық қарусыз болашақ үшін Хелен Кальдикотт қоры құрды, ол төрт жылдан астам уақыт бойы апта сайын "Егер сіз осы планетаны сүйсеңіз" атты радио комментарийін шығарды. 2011 жылдың сәуірінде Кальдикотт британдық журналист Джордж Монбиотпен The Guardian газетінде жария айтысқа қатысты. Монбиот Кальдикоттың кез келген дәлелдерін жеткілікті негіздеме беруден бас тартуы туралы қатты алаңдаушылық білдірді. Ол Кальдикоттың "Ядролық энергия – бұл шешім емес" атты кітабы туралы былай деп жазды: "Онда ғылыми мақалаларға сілтемелердің аздығы мен оның дерексіз мәлімдемелерінің көптігі мені таңғалдырады". Кальдикотт: "Біз көргендей, ол және басқа ядролық өнеркәсіптің қорғаушылары радиациялық қауіптер туралы түсініксіздік туғызады және менің ойымша, темекі өнеркәсібі өткен онжылдықтарда темекі шегудің қауіптері туралы істегендей". Сондай-ақ 2011 жылы Кальдикотт Канададағы Дарлингтон ядролық генераторлық станциясының жаңа құрылыс жобасына қатысты жазбаша ұсыныс жасады, онда ол плутонийдің бұл мүшелерде жинақталғаннан кейін тестікулалардың қатерін тудыруы мүмкін екенін мәлімдеді. 2014 жылы "Дәрігерлер әлеуметтік жауапкершілік үшін" ұйымы Сиэтл, Вашингтонда Кальдикотттың "Фукусиманың жалғасып жатқан әсері" тақырыбында лекциясын өткізді.

Құрмет пен марапаттар

Кальдикоттке 21 құрметті докторлық дәреже берілді. 1982 жылы ол Америкалық гуманистік қауымдастығынан «Жылдың гуманисі» сыйлығын алды. 1992 жылы Кальдикотт дүниежүзілік қарусыздандыру қозғалысындағы көшбасшылығы үшін Бостон қаласындағы Джон Ф. Кеннеди президенттік кітапханасында «1992 жылғы Бейбітшілік Аббаттығының Батыл Ғұрып Сыйлығымен» марапатталды. Ол 2001 жылы Викторияның әйелдерінің құрмет кітабына енгізілді. 2003 жылы ол Ланнан қорының «Мәдени бостандық» сыйлығын алды, ал 2006 жылы Австралияның Бейбітшілік ұйымы оған «ядролық дәуірдің медициналық және экологиялық қауіптері туралы хабардарлықты арттыруға ұзақ жылдан бері жасап келе жатқан зейнеті үшін» алғашқы Австралиялық Бейбітшілік сыйлығын табыс етті. Смитсондар институты Кальдикотты 20 ғасырдың ең ықпалды әйелдерінің бірі деп атады. Ол Испаниядағы прогрессивті саяси-зерттеу орталығы Fundacion IDEAS ғылыми комитетінің мүшесі. Ол Ядролық дәуірдегі бейбітшілік жөніндегі кеңесші кеңесте қызмет етеді. 2009 жылы ол Ұлттық әйелдер тарихы жобасының «Әйелдер тарихы айының құрметті тұлғасы» деп танылды.

Құжаттамалық фильмдер

Кальдикотт көптеген ересектер фильмдері мен теледидар бағдарламаларында ойнаған. 1980 жылдардың басында ол екі деректі фильмнің тақырыбы болды: 1981 жылы Оскарға ұсынылған толықметражды фильм "Түн ортасына дейін сегіз минут: Доктор Хелен Кальдикотттың портреті" және 1982 жылы Оскар сыйлығын алған Канада Ұлттық кино кеңесінің қысқаметражды деректі фильмі "Егер осы планетаны жақсы көрсеңіз". 2004 жылы түсірілген "Хеленнің соғысы: Диссиденттің портреті" атты деректі фильмі режиссер Анна Бройновскидің көзімен Кальдикотттың өмірін көрсетеді. Кальдикотт 2010 жылғы Денис Делестрақтың "Pax Americana және ғарышты қаруландыру" толықметражды деректі фильміндегі сұхбаттарда шетелдік істер сарапшыларымен, ғарыш қауіпсіздігін қорғайтын белсенділермен және әскери шенеуніктермен бірге пайда болады. 2013 жылғы "Пандораның уәдесі" деректі фильмінде Кальдикотттың Чернобыль ядролық апатының денсаулыққа тигізетін әсері туралы пікірлеріне қарсы аргументтер келтірілген.

Атауы | Директор | Өндіріс компаниясы | Жыл
---|---|---|---
Дүние күтеді | Дон Хадлерлайн | | 2015 (өндірісте)
Пенсильвания даңғылының болжамдаушылары | Тим Уилкерсон | | 2013
United Natures | Питер Чарльз Дауни | United Natures Independent Media | 2013
Пандораның уәдесі | Роберт Стоун | Robert Stone Productions, Vulcan Productions | 2013
Демократия қазір! (Телесериал) | | Democracy Now | 2011
Ядролық бомбалар университеті | Мұхаммед Эльзави, Джошуа Джеймс | | 2010
Pax Americana және ғарышты қаруландыру | Денис Делестра | Coptor Productions Inc., Lowik Media | 2009
Пікірдің айырмашылығы (Телесериал) | | Австралиялық телерадио корпорациясы | 2007
Poison Dust | Сью Харрис | | 2005
Қасіретті қалдықтар: Буш мұрасы | Гарри Нул | Gary Null Moving Pictures | 2004
Хеленнің соғысы: Диссиденттің портреті | Анна Бройновски | | 2004
Америкалық тәжірибе (Теледеректі фильм) | | WGBH | 1998
Біздің қолымызда | Роберт Рихтер, Стэнли Уорноу | | 1984
Егер осы планетаны жақсы көрсеңіз (қосқа) | Терри Нэш | Канада Ұлттық кино кеңесі | 1982
Түн ортасына дейін сегіз минут: Доктор Хелен Кальдикотт | Мэри Бенджамин | | 1981
Біз Гвинея шошқаларымыз | Жоан Харви | | 1980