Кіріспе

XIX ғасырдағы француз құлдыққа қарсы күрескер Виктор Шёльшер (viktɔʁ ʃœlʃɛʁ; 22 шілде 1804 – 25 желтоқсан 1893) – француз құлдыққа қарсы күрескер, жазушы, саясаткер және журналист. Ол 1848 жылы Екінші Республика кезінде Францияда құлдықты жоюдағы жетекші рөлімен ең танымал.

Ерте өмір

Шелхер 1804 жылғы 22 шілдеде Парижде дүниеге келді. Оның әкесі, Марк Шелхер (1766–1832), Эльзас аймағындағы Фессенхайм қаласынан шыққан, фарфор фабрикасының иесі болды. Оның анасы, Виктория Якоб (1767–1839), Сейн және Марна департаментіндегі Мео қаласынан, олардың үйленген кезінде Парижде кір жуушы болып жұмыс істеген. Ол 1804 жылғы 9 қыркүйекте Сент-Лоран шіркеуінде крещениеден өтті. 1818 жылы Луи-ле-Гранд лицейіне қабылданды, бірақ бір жыл өткен соң оқуын тастап, rue du Faubourg Saint Denis көшесіндегі отбасылық фарфор фабрикасында жұмыс істеуге кірісті. Жастық шағында Шелхер Париждің әдеби және саяси салондарына барып, Бурбон монархиясына қарсы шықты. Сол кезде Париждің саяси жағдайы өте шиеленіскен, тіпті ашық түрде революциялық болған деуге болады. Кейін ол Париждің тағы бір ложасына, La Clémente Amitié-ге көшті.

Құрмет көрсету

Оның құлдыққа қарсы күресіне құрмет көрсету үшін 1888 жылы Касе-Навир (Мартиника) коммунасы Шёлхер атын алды. Фессенхайм коммунасы оның отбасылық үйін Виктор Шёлхер мұражайына айналдырды. Акс-ан-Прованстағы Виктор Шёлхер алаңы оның құрметіне аталды. Париждегі Монпарнас зиратының оңтүстік-шығыс бұрышында салынған көшеге 1894 жылы Шёлхер көшесі, ал 2000 жылы Виктор Шёлхер көшесі деп ат қойылды. Француз әскери-теңіз күштері екі кемесіне Виктор Шёлхер деп ат берді – Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі қосымша крейсер және 1962 жылдан 1988 жылға дейін қызмет еткен Комендант Ривьер класындағы фрегат. 2020 жылдың 20 мамырында Мартиникада Шёлхердің екі мүсіні қиратылды. Франция президенті Эммануэль Макрон бұл әрекеттерді айыптап, сынға алды. 2021 жылдың наурыз айында тағы бір мүсін қиратылды; оның қиратылуын сепаратистік "Мартиниканы азат ету ұлттық фронтының" белсенділері қолдады, бұл "колониялық естелікке" қарсы жалпы наразылықтың бір бөлігін білдіреді. Ол Реюньон департаментімен 1946 жылы алғаш рет шығарылған бес мың франк номиналындағы естелік банкнотада құрметке ие болды.