Кіріспе

Жаңа Зеландиядағы медиа жіктеу агенттігі

Фильмдер мен әдебиеттерді жіктеу кеңсесі, «Классификация кеңсесі» деп танылатын, 1993 жылғы Фильмдер, бейнелер және басылымдарды жіктеу туралы заңға сәйкес құрылған тәуелсіз Корольдік мекемесі болып табылады. Ол Жаңа Зеландияда басылымдарды цензуралау және жіктеуге жауапты. «Басылым» термині кең мағынада, кез келген бейне, сурет, белгі, мәлімдеме немесе сөзді көрсететін нәрсені қамтиды. Бұған фильмдер, бейне ойындар, кітаптар, журналдар, CD-лер, футболкалар, көше тақталары, пазлдар, сусын шұбаты мен кемперлердегі жарнамалар жатады. Бас цензор, Каролина Флора, кеңсе төрағасы болып табылады. Фильмдер көрсетіліп, халыққа таратылмас бұрын жіктелуі тиіс. Бұл жұмысты Фильмдер мен бейнелерді таңбалау органы немесе кеңсе жүзеге асырады. Кез келген адам Бас цензордың рұқсатымен кез келген басылымды кеңсеге жіктеуге жіберуге құқылы. Алайда, Ішкі істер министрі, Кеден бақылаушысы, Полиция комиссары және Фильмдер мен бейнелерді таңбалау органы Бас цензордың рұқсатысыз басылымдарды жіктеуге ұсынуға болады. Соттардың басылымдарды жіктеу құзыреті жоқ. Егер басылымның жіктелуі азаматтық немесе қылмыстық іс барысында мәселе тудырса, сот басылымды кеңсеге тапсыруға міндетті. Кеңсенің шешімімен келіспейтін кез келген адам тиісті басылымды, бірақ кеңсенің шешімін емес, Фильмдер мен әдебиеттерді қарау жөніндегі кеңеске қайта қарауға жіберуге құқылы. Кеңсе сонымен қатар, халыққа жіктеу шешімдері және жалпы жіктеу жүйесі туралы ақпарат беруге қатысады. Ол зерттеулер жүргізеді және медиа сауаттылығын арттыру және адамдарға тұтынылатын контент туралы хабардар шешімдер қабылдауға көмектесу үшін дәлелдерге негізделген ресурстарды жасайды.

Бас цензор

Классификация басқармасының төрағасы – бас цензор, оны Ішкі істер министрінің ұсынысымен, Әйелдер істері министрі мен Әділет министрінің келісімімен генерал-губернатор тағайындайды. Бас цензордың жіктеуге жіберілмеген басылымдарды "талап ету" құқығы бар, ол баспадан басылымды жіктеуге ұсынуды міндеттейді.

13 Неге бұлай дейміз?

Бас цензор Эндрю Джек 2017 жылы Netflix сериалы «13 Reasons Why» классификациялау үшін өкілеттігін пайдаланды, ал оның ізбасары Дэвид Шенкс 2018 жылы екінші сезонды қарауға алды. Бас цензура Жаңа Зеландия көрермендерін сериалдағы зорлау және суицид туралы ескерту қажет деп санады. Жаңа Зеландия ЭЫДҰ елдері арасында жастардың суицид деңгейі бойынша ең жоғары көрсеткішке ие. Сериалға арнайы RP18 жіктемесі тағайындалды, яғни 18 жасқа дейінгі адамдар сериалды қарау кезінде ата-анасының немесе қамқоршысының қадағалауында болуы тиіс, және Netflix осы туралы хабарламаны көрсетуге міндетті болды.

Жұлдыз дүниеге келеді

A Star Is Born (2018) Жаңа Зеландияда көрсетілімге шыққан кезде Классификация кеңсесі оны бағаламады. Австралияда M санаты берілгендіктен, Film & Video Labelling Body Жаңа Зеландияда автоматты түрде M (шектеусіз, 16 жастан жоғарыларға арналған) санатын қойды. Ол кезде «Секс сахналары, ұятты тіл және есірткі қолдану» деген ескерту болған. Бас цензор халықтан, оның ішінде медицина қызметкерлерінен шағымдар түскеннен кейін ескертуге «өзіне-өзі қол жұмсау» деген сөзді қосуды талап етті. Фильмде асылып өліп жатқан көрініс бар; бұл Жаңа Зеландияда өзіне-өзі қол жұмсаудың ең көп кездесетін тәсілі. Фильмдер мен бейнематериалдарды таңбалау органы жаңа сертификат шығарды және көрсетушілерге ескертуді өзгерту туралы хабарлады, осылайша олар ақпаратты жаңарта алады. Дистрибьютор барлық жарнама материалдарындағы таңбаны мүмкіндігінше жаңартуға тиіс.

15 наурыздағы шабуыл туралы жарияланымдар

Бас цензор Дэвид Шенкс 2019 жылдың 15 наурызында Крайстчерч мешітіндегі қаңғырбастың тікелей эфирдегі бейнесін қарауға алды. Ведомство 17 минуттық толық бейнематериалды 2019 жылдың 18 наурызында оның экстремалды зорлық-зомбылық пен терроризмді көрсетуі және насихаттауы себепті қоғамға зиянды деп сараптап, жіктеді. Крайстчерч мешітіндегі қаңғырбаны жасаған адамның жазған деген 74 беттік басылымы ("The Great Replacement") да бас цензор Дэвид Шенкске жіберілді. Жаңа Зеландияда ол 2019 жылдың 23 наурызында ресми түрде қоғамға зиянды деп танылды. Қоғамға зиянды деп танылған басылымдарды Ведомствоның нақты рұқсаты болмаса, Жаңа Зеландияда иеленуге немесе таратуға тыйым салынған. Ведомство мен Қарау кеңесінің шешімдері тек Жаңа Зеландия аумағында ғана қолданылады, ал басылымдар әлемнің басқа бөліктерінде заңды түрде қолжетімді болып қала береді.

Зерттеу

Классификация бюросы ойын-сауық медиа мазмұны, медианың әсері, классификация және цензура туралы зерттеулер жүргізеді. Соңғы жобалар Жаңа Зеландияның жасөспірімдерінің ойын-сауық медиасындағы жыныстық зорлық-зомбылық және онлайн порнография туралы тәжірибесі мен көзқарастарын зерттеді. Бюро Baise moi, Salo, Monster's Ball, Irréversible, Silent Hill, Du er ikke alene, Lolita, 8MM және Ханнибал сияқты фильмдерді классификациялауға көмектесу үшін қоғамдық кеңестер ұйымдастырды. Сонымен қатар, бюро түрлі жарияланымдарды классификациялау үшін сарапшылармен кеңеседі. Мысалы, "Мәсіхтің құмарлығы" фильмін классификациялауға көмектесу үшін діни сарапшылар, "Жол қауіпсіздігі" мамандары "Зұлымдықты жою" фильмі бойынша, Балалар комиссары Кен Парк және "Аристократтар" фильмдері бойынша, гомеопатия дәрігерлері Стив Прайслердің есірткі өндіру туралы кітаптары бойынша, ал Irréversible фильмі мен Otago университеті студенттерінің "Critic" журналының бір саны бойынша зорлау орталықтары мен психологтармен кеңесті. Бюро жыл сайын "Бір күндік цензор" аталатын жоғары мектеп бағдарламасы аясында медиа зерттеулері студенттерімен кеңеседі, оның барысында жарық көрмеген фильм жоғары сынып оқушыларына көрсетіледі, содан кейін олар 1993 жылғы Фильмдер, бейнелер және жарияланымдарды классификациялау туралы заңда белгіленген критерийлерді қолданып, оны классификациялауы тиіс. Студенттердің классификациясы фильмнің нақты классификациясымен салыстырылады және көбінесе бірдей болады. "Бір күндік цензор" бағдарламасында BlacKkKlansman, Get Out, Blockers және Super Dark Times фильмдері қолданылды. Бюро Жаңа Зеландиядағы медиада жастардың пікірін білдіретін 16-19 жас аралығындағы жастардан тұратын кеңесші топпен жұмыс істейді. Дэвид Уилсон: Жаңа Зеландиядағы цензура саясатының соңғы өзгерістері. Жаңа Зеландияның әлеуметтік саясат журналы 30 2007.