Кіріспе

Хиям (الخيام; кейде Хиям деп те жазылады) — Ливанның Оңтүстік Ливан әкімшілік аймағындағы ірі қала.

Орналасқан жері

Хиам астана Бейруттен шамамен оңтүстікке қарай, ал Набатия қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Израильмен шекара оңтүстісте жатыр. Хиам теңіз деңгейінен жоғары орналасқан.

Атаудың шығу тегі

Э. Х. Палмер бұл атау "Шатырлар" дегенді білдіреді деп жазды.

Осман дәуірі

1596 жылы Сафад ливасы (ауданы) астындағы Тибниннің Османлы нахиясында (округ) 111 үй шаруашылығы мен 7 жалғыз еркек, барлығы мұсылман халқы бар Хиям ауылы деп аталды. Ауыл тұрғындары бидай, арпа, зәйтүн ағаштары, жүзімдіктер, ешкілер мен аралар сияқты ауыл шаруашылығы өнімдеріне, сондай-ақ "кездейсоқ кірістерге" салық төледі; барлығы 6914 акче. 1838 жылы Эли Смит оны el Khiyam деп атады; Метавиле, Мерж Айундағы "грек" христиан және маронит ауылы. 1875 жылы Виктор Герин сапар жасады: "Эль-Хиам екі бөлікке бөлінген: оңтүстік бөлігінде 700 метавиле тұрады, ал солтүстік бөлігінде 600 христиан – марониттер, грек православтары және грек католиктері, сондай-ақ бірнеше протестанттар бар, олар шіркеу және мектеп салған." 1881 жылы PEF-тің Батыс Палестинаны зерттеу (SWP) оны былай сипаттады: "Мерж Аюнның солтүстік-шығысында, тастан салынған, шамамен 300 христиан және 200 друз тұратын ауыл. Мұнда ақ түсті дөңгелек мұсылман қасиетті орны мен заманауи шіркеу бар. Ауыл төменгі қыратта орналасқан, айналасында инжір, зәйтүн және егістік жерлер бар. Су көзі – үш тас құдық, бір қайың және "Айн-эд-Дердара" атымен белгілі жақсы бұлақ."

Тәуелсіздік алғаннан кейін

1990 жылдары Хиам Хиам түрмесімен әйгілі болды, оны Израильдің Оңтүстік Ливанды басып алу кезінде Израильдің қолдауымен Оңтүстік Ливан армиясы басқарды. Осы лагерьде ливандық мұсылман азаматтары израильдік және ливандық агенттердің азаптауына ұшырады және тұтқындалғаннан кейін мерзімі белгісіз қамауға алынды. 2000 жылы, Израильдің Оңтүстік Ливаннан шығу алдында, Хиам шайқасы кезінде түрме Хезболланың бақылауына өтті. 2006 жылғы Ливан соғысында қала Израиль армиясы мен Хезболла жауынгерлері арасындағы ірі қақтығыстың куәсі болды, соның салдарынан Израиль армиясы БҰҰ бекетін бомбалап, төрт БҰҰ әскери бақылаушысын қаза қылды.