Кіріспе
Nirvana әні
1993 жылғы Nirvana әні
1993 song by Nirvana
"Rape Me" – американдық Nirvana рок-тобының әні, вокалист және гитарист Курт Кобейн жазған. Бұл топтың 1993 жылдың қыркүйегінде жарық көрген үшінші және соңғы студиялық альбомындағы төртінші ән. "Rape Me" көбінесе атаққа қатысты пікір ретінде түсіндіріледі. Ән Nevermind альбомының шығуына дейін жазылған және лирикалық тұрғыдан зорлауға қарсы ән болуы тиіс еді. Дегенмен, әннің бриджі бірнеше айдан кейін жазылды, және онда Курт Кобейн мен оның әйелі Кортни Лавтың Nirvana тобының кең танылуынан кейін БАҚ-пен күресі туралы мәтін бар. Әннің атауы мен мәтіні 1992 жылы MTV Video Music Awards-та Nirvana тобының оны орындауына кедергі келтірді, сонымен қатар In Utero альбомы бастапқыда Walmart және K Mart желісінде сатылмауына себеп болды. "Rape Me" 1993 жылдың желтоқсанында "All Apologies" әнімен бірге екі жақты сингл ретінде шығарылды. Ол Ұлыбритания сингл чартында 32-орынға жетті және Кобейннің 1994 жылдың сәуірінде суицид жасағанға дейін топтың соңғы синглі болды.
Ерте тарих
"Rape Me" әні Кобейн 1991 жылы мамыр айында Лос-Анджелесте акустикалық гитарада жазды, осы кезде топтың екінші альбомы Nevermind микстеліп жатқан болатын. Алғаш рет 1991 жылы 18 маусымда Санта-Крус қаласындағы The Catalyst клубында орындалды. Әннің ең алғашқы тікелей орындалуларында бридждің орнына гитара солосы болған. Әннің мәтіні оның ресми түрде жарыққа шығар алдында-ақ қырқыстар тудырды. Топ 1992 жылы MTV Video Music Awards салтанатында орындағысы келді, бірақ Nirvana менеджері Дэнни Голдбергтің 2019 жылы жарық көрген "Serving the Servant" атты Кобейннің өмірбаянында айтылғандай, MTV президенті Джуди Макграт бұл әннің "MTV зорлауды қалыпқа келтіріп жатқандай көрсетуінен" алаңдаған. Голдберг Макгратқа телефон арқылы Кобейннің "феминизмге берілгендігін" еске салып, "Rape Me" әнінің зорлауға қарсы ән екеніне көндірді, Nevermind альбомындағы "Polly" сияқты, бірақ Макграттың "оған құлақ қоймағанын" және оның орнына топтың соңғы синглын, "Lithium" әнін орындауын қалағанын айтты. Топ ақырында келісімге келді, бірақ Кобейн орындаудың басында "Rape Me" әнінен бірнеше секунд ойнатып, нәтижесінде тікелей эфир жарнамаға ауысып кетті. "Serving the Servant" кітабында Голдберг желінің Geffen Records компаниясымен келісім шарттарына қол қойған басқа да әртістерді бойкоттап тастауы мүмкін деген жалған хабарларды жоққа шығарды, егер Nirvana "Rape Me" әнін орындаса, "MTV қызметкерлері жақсы рейтингтерге қол жеткізу үшін үлкен қысымға ұшырады, бірақ олар қатыгез емес, керісінше, ынталы" деді. "Rape Me" әні алғаш рет 1992 жылдың қазан айында студияда, Вашингтон штатының Сиэтл қаласында Джек Эндиномен бірге өткен екі күндік демо-сессия кезінде жазылды. Әннің екі нұсқасы жазылды: біреуі аспаптық, екіншісі Кобейннің негізгі вокалымен және барабаншы Дейв Гролдың қосымша вокалымен. Кобейн екінші нұсқаны жазғанда, өзінің кішкентай қызы Фрэнсис Бин Кобейнді қолына ұстап отырды, және оның жылауын жазбада естіуге болады. Бұл әннің нұсқасы 2004 жылдың қараша айында Nirvana-ның сирек кездесетін әндерінің жинағы "With the Lights Out" және 2005 жылдың қараша айында "Sliver: The Best of the Box" жинақ альбомында жарық көрді.
Жатырдағы
"Rape Me" әнінің соңғы студиялық нұсқасы 1993 жылғы ақпанда Стив Альбини Кеннон-Фолс, Миннесота штатындағы Pachyderm студиясында топтың үшінші және соңғы студиялық альбомы In Utero үшін жазылды. Әннің аспаптары 15 ақпанда жазылған. Келесі күні Кобейн алты сағаттық сессияда альбомға арналған вокалын аяқтады. Альбинидің сөзінше, Кобейннің әннің соңындағы айқайы қасақана жазылған, осылайша ол "топты жауып, өте жайсыз сезім тудырады". Дегенмен, альбомның басқа да өткір вокалдары мастерингтелген нұсқада жұмсатылды.
Жатырдағыдан кейінгі
1993 жылдың 25 қыркүйегінде топ "Heart Shaped Box" әнімен бірге Нью-Йорктегі NBC студиясында Saturday Night Live бағдарламасында орындады. Бұл топтың екінші гитарист Пат Смирмен алғашқы телешоуы болды. Ән 1994 жылдың 4 ақпанында Парижде, Франциядағы Nulle Part Ailleurs бағдарламасында қайтадан теледидарда орындалды. "Rape Me" әнінің соңғы тікелей орындалуы 1994 жылдың 1 наурызында Германияның Мюнхен қаласындағы Мюнхен Рим әуежайының 1-терминалындағы соңғы концертте болды.
Музыка
Әннің аспаптық кіріспе бөлімдері, онда Кобейн өлең аккордтарын орындағанда медиатормен сызып тартады, топтың 1991 жылғы "Smells Like Teen Spirit" әнінің гитара рифімен жиі салыстырылады. Pitchfork журналисі Уилл Брайант бұл туралы былай жазды: "Әндің қозғалысын баурап алатын төрт аккордты риф, атақты "Smells Like Teen Spirit" рифінің дерлік толыққанды кері нұсқасы", ал Кобейннің өмірбаянының авторы Чарльз Р. Кросс әнді "Teen Spirit" сияқты "тартымды, жұмсақ/қатты динамикаға ие" деп сипаттады, бұл "Кобейннің әдемі, көңілге тиетін және мазасыздық тудыратын эстетикасын қалыптастырды". "Rape Me" әні "Smells Like Teen Spirit" әнінен кейін, бірақ Nevermind альбомы жарыққа шықпастан бұрын жазылған.
Әндер мәтіні
"Rape Me" – зорлауға қарсы ән, құрбанның көзқарасынан жазылған. Кобейн 1993 жылы "Spin" журналының Дарси Стейнкесіне түсіндіргендей, "Ол былай дейді: "Мені зорла, егер солай болса, зорла, мені ұр, соқ. Мені ешқашан өлтіре алмайсың. Мен осыдан аман қаламын, және бір күні сені зорлаймын, тіпті білмейсің. 1993 жылы "Rolling Stone" журналына берген сұхбатында Кобейн әннің тудырған дау-дамайларға тоқталып, "оған өкіну мен өзімді қорғауға тырысу арасында тартыстым" және "әйелдерді қолдап, зорлау мәселесін көтеретін ән жазуға тырыстым" деді. Ол сұхбаттасушы Дэвид Фриккеге былай түсіндірді: "Бұл әдемі сурет емес. Бірақ зорланған әйел, жағдайға ашуланған. "Жарайды, зорла, соған бара бер, сосын түсінесің" деген сияқты. Мен кармаға берік сенемін, және ол адам әділетті жазасын алады. Оны ұстап, түрмеге қамап, зорлайды. "Олай болса, зорла, жаса, бітір. Себебі сенің жағдайың одан да нашарлайды". 1993 жылдың тамызында MUCH телеарнасының Эрика Эм берген сұхбатында топтың сексизм туралы хабардарлықты арттыруға қалай көмектескені туралы сұрағанда, Кобейн: "Мен "Rape Me" сияқты тікелей әндер жазып" деп жауап берді. Ол әннің мәтіні соншалықты тікелей болғандықтан, ешкім оның мағынасын қате түсінбейді деді. 1994 жылы NME газетіне берген сұхбатында американдық музыкант Тори Амос ән туралы: "Менің ойымша, оның не туралы екені анық. Бірақ зорлау құрбаны үшін ең қорқыныштысы – "Мені зорла" деген сөздер. Мен оны алғаш естігенде қатты қалтырадым, бірақ одан кейін ол адамдарға қарсы бұрылғанын түсіндім". 1996 жылы Курт Кобейннің әзілдеу шіркеуінің дінбасы Джим Диллон "шындығында, "Rape Me" әнінің нағыз хабары – христиандық тақырып: "Сен маған қалай қарайсың, мен де саған солай қараймын" деді. Ән сонымен қатар Кортни Лавқа қатысты жаман қарым-қатынас үшін баспасөзді сынап тастаған ретінде де түсіндірілді. Әннің көп бөлігі "Nevermind" альбомы шығар алдында жазылған, бірақ кейінірек жазылған бридж бөлімінде баспасөзбен арадағы кейде шиеленісетін қарым-қатынасына қатысты мәтіндер бар. Осы түсінікке сәйкес, Азеррад "Мен жалғыз емеспін" деген хордың мәтіні Кобейннің Лав пен олардың қызы Франсис Бин Кобейн де баспасөз бен жұртшылықтың назарынан зардап шегіп жатқанын айту тәсілі болды деп болжады. АҚШ-та бұл сингл коммерциялық түрде шығарылмады. Кобейн бастапқыда әннің атын "Sexually Assault Me" деп өзгерткісі келді, бірақ графикалық өзгеріс үшін тағы төрт әріп қажет екенін білген соң, мағынасыз "Waif Me" деген атауға шешім қабылдады. Әннің цензураланбаған атауы буклетте жазылған, ал жазба өзгеріссіз қалды. Кобейн альбомның цензураланған нұсқасын шығару туралы топтың шешімін былай қорғады: "Ірі лейблға қол қоюымның басты себебі – адамдар біздің пластинкаларымызды Kmart дүкендерінен сатып ала алатындай болуы. Кейбір қалаларда балалар тек сол жерден ғана пластинка сатып алады". 1993 жылдың қарашасында "Rape Me" әні Hawaii Free Radio тыңдаушыларының дауысымен "Ең көп сұранысқа ие" үшінші ән деп танылды.
"It’s not a pretty image. But a woman who is being raped, who is infuriated with the situation . it’s like 'Go ahead, rape me, just go for it, because you’re gonna get it.' I’m a firm believer in karma, and that motherfucker is going to get what he deserves, eventually. That man will be caught, he’ll go to jail, and he’ll be raped. 'So rape me, do it, get it over with. Because you’re gonna get it worse.'" When asked by MUCH's Erica Ehm in an August 1993 interview how the band was helping to raise awareness about sexism, Cobain replied, "By writing songs as blunt as 'Rape Me.'" He stated that the lyrics were meant to be so direct that no one could misinterpret the song's meaning. American musician Tori Amos commented on the song in a 1994 interview with the NME, saying that she "thought it was very clear what it was about It's a defiant song. But the scariest thing to a rape victim are the words 'rape me'. When I first heard it I broke out in a cold sweat, but when you get over that you realize he's turning it back on people." In 1996, Jim Dillon, reverend of the hoaxical Church of Kurt Cobain, stated that "in essence, the real message [of "Rape Me"] is one of a Christian theme – treat me the way you want me to treat you". The song has also been interpreted as an attack on the press for its perceived mistreatment of Courtney Love. While most of the song was written before Nevermind was released, the bridge, which was written later, contains lyrics that address his occasionally contentious relationship with the press. In line with this interpretation, Azerrad suggested that the chorus lyric "I'm not the only one" was Cobain's way of saying that Love and their infant daughter, Frances Bean Cobain, were being hurt along with him by the press and public attention. The single was not released commercially in the United States. Cobain had originally wanted to retitle the song "Sexually Assault Me," but decided on the meaningless title "Waif Me," knowing that another four letter word was required in order to make a quick graphic change. The song's uncensored title was listed in the booklet, and the recording remained the same. Cobain defended the band's decision to release a censored version of the album by explaining, "One of the main reasons I signed to a major label was so people would be able to buy our records at Kmart. In some towns, that's the only place kids can buy records." In November 1993, "Rape Me" was voted the third "Most Wanted to be Heard" song by listeners of the Hawaii Free Radio.
Сыни қабылдау
Rolling Stone журналында In Utero туралы жазған Фрике: "Rape Me" алаңдататын сыбыспен басталады, Кобейн әннің тақырыбын сыныққан дауыспен айтады, бұл тым күшті әсер ететін әуенге дайындалады". Kerrang! журналынан Фил Александр: "Курт Rape Me әнін таныс және әдейі Teen Spirit ырғағымен бастайды [және] ән Курттың терең ойларымен толқып, оның ашуын және наразылығын тікелей көрсетпейді". Entertainment Weekly журналында Дэвид Браун: "Құбылалы 'Rape Me' әні 'Teen Spirit' аккордымен басталып, дед-метал гимндеріндегідей ("My favorite inside source/I’ll kiss your open sores") ақымақтық сөздермен толған ашулы шағымға ұласады. Бұл Soundgarden-нің кез келген мәтінінен де анық, бірақ Кобейн көбінесе ренжігіш болып көрінеді".
Сын
"Rape Me" кейде оның сезімтал тақырыптарды қасақана тікелей қарауы үшін сынға ұшырайды. NME-дің Джон Малви былай деп жазды: "Кобейннің жеке саяси дұрыстығына күмән келтіруге болмайды, бірақ "Мені зорла!" деген сөздерді "In Utero" әнінің ең әуелі айтылатын хорымен байланыстыруда белгілі бір моральдық күмән бар." Pitchfork-тың Уилл Брайант әннің құрбанды күшейту мақсатына қарамастан, "бұл дау тудыруға жасалған бетпе-бет әрекет сияқты көрінеді" деп жазды. 2019 жылы Дженна Буш Хагер өзінің әкесі Джордж Буш, АҚШ президенті болғанға дейін, "өте жаман әннің" – "Rape Me" деп есептелген – мәтініне байланысты Nirvana CD-лерінің бірін сындырғанын айтты.
Мұра
1999 жылы "Rape Me" Kerrang! журналының "100 ең ұлы рок-трек" тізімінде 90-шы орынды иеленді. 2015 жылы Rolling Stone журналы оны Nirvana-ның 102 әнінің рейтингінде 31-орынға қойды, ал Джулианна Эскобедо Шепард оны "Кобейн ешқашан жазбаған, Бікини Килл әніне ең жақын ән, лирикасын зорлаушыларға қарсы әйелдерді күшейтетін мазақ ретінде пайдаланып, олардың құрбандарының рухын басып тастамайтынын көрсету" деп атады. 2019 жылы The Guardian журналы оны "Nirvana-ның 20 ең ұлы әні" тізімінде 17-орынға орналастырды. "Rape Me" Nirvana-ның ең үлкен хиттерінен құралған Nirvana (2002) және Icon (2010) альбомдарында қайта жарық көрді.
Музыкалық бейне
1993 жылы «Чикаго Сан-Таймс» газетінде Джим Дерогатистің жазған мақаласына сәйкес, Кобейнге MTV телеарнасының «Rape Me» әніне түсірілетін бейнеклипке қатысты «үйренуге қиындық» сезінгендерін айтқан. Бұл топтың «In Utero» альбомының жетекші синглы ретінде «Heart Shaped Box» әнін шығару шешіміне ықпал еткен. Дерогатис жазғандай, «Rape Me» альбомындағы ең ұсынып тұрған ән болды; оның хитке айналып, Мадонна деңгейіндегі дау-дамағал тудыруы мүмкін еді. Нәтижесінде, әнге бейнеклип түсірілмеді, бірақ 2002 жылы Кобейннің күнделігінде оның екі сценарийі жарияланды. Олар түрмедегі сахналар, гүлдер мен теңіз жылқылары, сондай-ақ гинекологиялық тексеруге дайындалып жатқан адамды бейнелейтін көріністерді қамтыды. 1999 жылы «Saturday Night Live» нұсқасы «Rape Me» әні MTV2 арнасында «Saturday Night Live: The Musical Performances, Volume 2» альбомын жарнамалау мақсатымен музыкалық бейнеклип ретінде көрсетіле бастады. Концерттік жазбасы сол аттас DVD-де шықты.
Басқа релиздер
1991 жылы әннің акустикалық демо-жазуы, әуен мен акустикалық гитарада Кобейннің орындауында, 2004 жылғы қарашада жарық көрген Nirvana жинағында ("With the Lights Out") пайда болды. Сол нұсқа 2005 жылғы қарашада "Sliver: The Best of the Box" жинақ альбомында қайта жарық көрді. 1991 жылғы 31 қазанда Сиэтлдегі "Парамаунт" театрында тікелей орындалған нұсқасы 2011 жылғы қыркүйекте шыққан "Live at the Paramount" бейнефильмінде жарияланды. Кобейн әнді "құйрықты, терлі, мачо қызылшақ ерлер туралы, зортазалап жазатын" деп таныстырды. 1992 жылғы 11 қыркүйекте Сиэтлдегі "Seattle Center Coliseum" сарайындағы орындауынан алынған әннің қысқа аудио үзіндісі, 1994 жылғы қарашада шыққан "Live! Tonight! Sold Out! !" тікелей бейнефильміндегі тікелей түсірілімдер монтажында қолданылды. 2013 жылы Альбини жасаған студиялық нұсқаның ремиксі, "In Utero" альбомының 20 жылдығына арналған "Deluxe" және "Super Deluxe" нұсқаларында 2013 жылғы қыркүйекте жарық көрді. 1993 жылғы 13 желтоқсанда Сиэтлдегі "Pier 48" портында MTV үшін жазылған тікелей орындалымы 2013 жылғы қыркүйекте шыққан "Live and Loud" DVD-сінде пайда болды. "Rape Me" әні MTV телеарнасында 1993 жылғы 31 желтоқсанда алғаш рет көрсетілген концерттің өңделген нұсқасында да орын алды. "Live and Loud" DVD-сінде әннің репетициясынан түсірілген видео да бар, ол топтың дыбыс тексеру кезінде түсірілген. 1994 жылғы 4 ақпанда Париждегі "Nulle Part Ailleurs" бағдарламасы үшін жазылған нұсқасы "Live and Loud" DVD-сінде бонус материал ретінде қосылды. "In Utero" альбомының 30 жылдығына арналған 2023 жылғы қазан айында қайта шығарылған "Super Deluxe" нұсқасында әннің екі қосымша тікелей орындалымы бар, олар 1993 жылғы 30 желтоқсанда Калифорния штатының Инглвуд қаласындағы "Great Western Forum" сарайында және 1994 жылғы 7 қаңтарда Сиэтлдегі "Seattle Center Arena" сарайында өткен концерттерде тіркелген.
Танымал мәдениетте
"Rape Me" американдық анимациялық ситком "Симпсон отбасысы" 2008 жылғы қаңтардағы "That '90s Show" эпизодында пародияланды, онда 1990 жылдардың басында бас кейіпкер Гомер Симпсон жетекшілік еткен "Sadgasm" гранж тобы "Shave Me" әнін орындады. Сонымен қатар, "Weird Al" Yankovic арнайы қонақ ретінде "Shave Me" әнін "Brain Freeze" деп пародиялады. "South Park" анимациялық сериалының "Hummels & Heroin" эпизодында Картман, Кенни, Кайл және Баттерс қарттар үйі үшін "Rape Me" әнін Barbershop Quartet стилінде орындайды. 2021 жылғы қазан айында американдық драмалық сериал "Succession" "The Disruption" эпизодында "Rape Me" әнін пайдаланды, онда Кендалл көмекшілеріне әнді динамиктер арқылы ойнатуға бұйрық берді, бұл Шивтың Waystar Royco компаниясына қатысты сексуалдық шабуыл туралы айыптауларына қарсы шара болды. Лав әлеуметтік желідегі Instagram жазбасында сериалдың әнді қолдануын жоғары бағалап, "Курттың әніне рұқсат бергені үшін бұрын ешқашан осыншалықты мақтан сезінгенін" және "олар әннің мәнін шынайы түсінгендей" екенін айтты.