Кіріспе

Wickes класының эсминшісі

USS Breese (DD 122) – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен, кейіннен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде DM 18 болып қайта тағайындалған кеме. Ол – капитан Киддер Бриздің есімімен аталған жалғыз кеме. 1919 жылы эсминец ретінде қолданысқа енгізілген ол, 1922 жылы қызметтен босатылғанға дейін АҚШ-тың Шығыс жағалауында бірнеше күзет және оқу міндеттерін орындады. 1931 жылы күрделі жөндеуден өткеннен кейін, ол келесі 10 жыл бойы оқу және күзет мақсатында АҚШ Тынық мұхиты флотының құрамына қайта оралды. Ол Перл-Харборға жасалған шабуыл кезінде болды, одан кейін соғыс барысында бірнеше операцияға қатысты, Тынық мұхитында миналық кеніштер құрды және миналарды жойды. Соғыс аяқталғаннан кейін 1946 жылы металл тескісіне сатылып, мақұлданып бөлшектелді.

Дизайн және құрылыс

Бриз – 1917-1919 жылдар аралығында АҚШ Әскери-теңіз күштері салған 111 кемелердің бірі. Ол және оның тағы он әпкесі Вирджиния штатының Ньюпорт-Ньюс қаласындағы «Ньюпорт-Ньюс» кеме құрылыс шебінде, «Bath Iron Works» зауытының техникалық тапсырмалары мен егжей-тегжейлі жобалары бойынша салынды. Оның стандарттық суыру сыйымдылығы, жалпы ұзындығы 96 метр (314 фут), ені 9 метр (31 фут) және суға бату тереңдігі 3 метр (9 фут) болды. Сынақтар кезінде «Хардинг» кемесінің жылдамдығы 4 дюймдік 50 калибрлі, 3 дюймдік 23 калибрлі қарулармен және 12 21 дюймдік торпедалық түтікшелермен жабдықталды. Оның штатты экипажында 122 офицер мен сарбаз болды. Кеме екі «Parsons» немесе «Westinghouse» турбинасымен және төрт «Normand» қазандығымен қозғалды. «Бриздің» техникалық сипаттамалары туралы мәліметтер жоқ, бірақ ол «Wickes» класындағы эсминецтердің тобына жатты, бұл кемелер ресми емес түрде «Liberty Type» деп аталды, оларды «Bethlehem» зауытының жобалары бойынша салынған эсминецтерден ажырату үшін, оларда «Curtis» бу турбиналары мен «Yarrow» қазандықтары қолданылған. «Bethlehem» эсминецтері қызметте тез тозуға ұшырады, ал 1929 жылы осы топтың барлық 60 кемесі Әскери-теңіз күштерінен шығарылды. Бұл кемелердің нақты көрсеткіштері, әсіресе отынның үнемділігі жоспарланған көрсеткіштерден әлдеқайда төмен болды, көпшілігі жобалық стандартқа сәйкес емес, жылдамдық бойынша да қиындықтарға тап болды. Сондай-ақ, кемелердің бұрылуы мен салмағы да проблемалы болды. Алайда, «Бриз» сияқты кемелер одан жақсы көрсеткіштерді көрсетті. «Бриз» – Мексика-Америка соғысы және одан кейін Азамат соғысы кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің офицері болған Киддер Бриздің есімімен аталған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің жалғыз кемесі.

Соғыс аралық кезең

Бриз 1918 жылғы 11 мамырда Вирджиния штатының Ньюпорт-Ньюс қаласынан теңізге жіберілді. Ол Бриздің қызы Гилберт МакИлвейннің демеушілігімен 1918 жылғы 23 қазанда қолданысқа енгізілді. Комиссиядан өткен соң, ол АҚШ Атлантика флотына бағынышты болып, 11 қарашада соғыс аяқталғанға дейін Бірінші дүниежүзілік соғысты қолдаған конвойларды сүйемелдеуде бірнеше күн жүрді. Соғыс аяқталғаннан кейін Норфолкке оралған ол 12-ші эсминец дивизиясына бекітілді және 1919 жылдың көктемінде Куба жағалауында оқу-жаттығуларға қатысты. 1919 жылғы шілдеде Сан-Диегода орналасқан 12-ші эсминец дивизиясы АҚШ Тынық мұхит флотына бағындырылды. Келесі жыл бойы ол 4-ші эсминец эскадрильясы құрамында қызмет етті және 1920 жылғы маусымнан бастап айналмалы резервте жұмыс істеді. 1920 жылғы қазаннан 1922 жылғы маусымға дейін ол Тынық мұхит флотының негізгі күштерімен дивизиялық және флоттық маневрлерге қатысты. 1922 жылғы 17 маусымда ол қызметтен босатылды. 1931 жылғы 5 қаңтарда Бриз DM 18 корпустық белгісімен жеңіл мина тасушы ретінде қайта классификацияланды. Маре-Айленд теңіз базасында күрделі жөндеуден және қайта жабдықтаудан өткен соң, ол 1931 жылғы 1 маусымда қайта қолданысқа енгізілді. Содан кейін ол Сан-Диегоға жаңа рөлінде теңіз сынақтары мен стандарттау сынақтарын жүргізу үшін оралды. Осы сынақтар аяқталғаннан кейін ол Перл-Харборға аттанды. Ол Тынық мұхит флотының 1-ші миналық дивизиясына бекітілді және Гавайи суларында жұмыс істеді. Ол бірнеше оқу-жаттығуларға қатысты, оның ішінде суасты кемелері дивизиялары үшін нысана ретінде қызмет етті. Сонымен қатар, ол әскери ұшақтар үшін базалық кеме ретінде де пайдаланылды. 1937 жылғы маусымда Сан-Диегоға оралды және 1937 жылғы 12 қарашада қызметтен босатылып, резервке жіберілді. 1939 жылғы 25 қыркүйекте Бриз қайтадан қолданысқа енгізіліп, Тынық мұхит флотының 5-ші миналық дивизиясына бағындырылды. 1939 жылғы 2 қарашада ол Пьюджет-Саунд теңіз базасына жетіп, Орегон және Вашингтон жағалауларында бейтараптық патрулін бастады. 1940 жыл бойы ол Аляска жағалауындағы түрлі базаларға Аляска секторының қолбасшысымен бірге жүзіп барды. Оралғаннан кейін ол Сан-Францискодағы 5-ші миналық дивизияға қосылып, Гавайиге бет алды, 1940 жылғы 10 желтоқсанда оралды. Тынық мұхит флотының 2-ші миналық дивизиясына қосылған ол 1941 жылдың көп бөлігінде операциялық аймақта және Мауи полигонында оқу-жаттығуларға қатысты.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1941 жылғы 7 желтоқсанда «Бриз» Форд аралының солтүстік-батысындағы Ортаңғы Лохта бекітілді. Ол D3 буйына ілгесіп тұрды, ал оның қасында Wickes эсминдеріне айналған тағы үш мина тастаушы кеме болды: «Рамсей», «Монтгомери» және «Гэмбл». Шабуыл басталғанда, экипажы Форд аралына жасалған алғашқы шабуылға алаңдап, Накадзима B5N торпедалық бомбалаушыларынан шабуылға ұшырады. «Бриз» жылдамдап пулеметтерін зарядтап, 07:57-де атуға кірісті. Ол және аймақтағы көптеген кемелер таңертең бойына созылған күшті әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйесін құрды. Ол бірнеше жапондық ұшақтарды түсіріп, кем дегенде бір кішкентай суасты қайығына зиян келтірді. «Бриз» шабуыл кезінде зақым алмады. Перл-Харборға жасалған шабуылдан кейін ол 26 желтоқсанға дейін портта тұрып, басқа кемелерге пошта мен бұйрықтарды жеткізді. Ол Саутардпен порттың аузында кездесіп, жүкті түсіріп, шығысқа қарай патрульдеуге бет бұрды. 1942 жылғы 6 маусымда Мидуэй шайқасынан кейін батып кеткен «Йорктаун» авианосителінің 84 құтқарылған теңізшісін қабылдады. 1942 жылғы жазда Оңтүстік Тынық мұхитында жұмыс істеді. 1942 жылғы 3 тамызда «Гэмбл» және «Трейси» мина тастаушыларымен бірге Сегонд каналында миналар орналастырды. «Таккер» эсминеці миналы аймақ туралы хабарлама алмағандықтан, боғазға күзеттік патрульдеуге кірген кезде, минаға соқтығып батып кетті. Арнада бекітілген «Бриз» көмек көрсетті. 1942 жылғы 30 қыркүйекте Эспириту-Санто маңында түнгі жаттығулар кезінде «Сан-Франциско» крейсерімен соқтығысып, зақымданды. 1943 жылғы 1-13 мамыр аралығында Соломон аралдарын біріктіру кезінде миналарды тазарту жұмыстарын жүргізді, сол кезде ол «Гэмбл», «Пребл» және «Радфорд» кемелерімен бірге 36.5-ші топқа тағайындалды. Олар Кула шығанағына батыс жақтан кіруді қорғау үшін Блэкетт бұғазына миналар орналастырды. 29 маусымнан 25 тамызға дейін Жаңа Джорджия, Рендова және Вангуну айналасындағы одақтастардың күш-жігерін қолдады. 36.2.2-ші операциялық топқа тағайындалған ол, «Пребл» және «Гэмбл» кемелерімен бірге Бугенвильдің Шортленд портында миналар орналастырды. Содан кейін Торокина мүйісін басып алу және қорғауға көмектесіп, 1-8 қарашада миналарды тазарту жұмыстарын жүргізді. Кейін 1944 жылғы 12-24 қазанда Лейтеге шабуыл жасады. 1945 жылғы 4-18 қаңтарда Лингэйн шығанағына қонуды қолдаған кемелердің қатарында болды. 7 ақпаннан 7 наурызға дейін Иво Джима шайқасын қолдады. 25 наурыз бен 30 маусым аралығында Окинава шайқасын қолдап, мина тазарту жұмыстарын жүргізді. Соғыстағы соңғы әрекеті ретінде 5 және 31 шілде аралығында АҚШ-тың үшінші флотына, материктік Жапония жағалауында қолдау көрсетті. 1945 жылғы тамыз және қыркүйек айларында соғыс аяқталғаннан кейін Шығыс Қытай теңізінде және Кюсю-Корея аймағында миналарды тазартты. 1945 жылғы 7 қарашада «Бриз» батыс жағалауға бет бұрып, 26 қарашада жетті. Панама каналы арқылы өтіп, 13 желтоқсанда Нью-Йорк қаласына келді. 1946 жылғы 15 қаңтарда қызметтен босатылып, 16 мамырда металл тескілеуге сатылды. Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін он ұрыс жұлдызымен марапатталды.