Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польшаның елтаңбасы
Polish coat of arms
Ястржебец – Польшаның ең көне елтаңбаларының бірі. 10 ғасырға дейін тарихы бар, ол Польшаның ең көне шляхта әулеттері – Польшаның иелік ақсүйектері – қолданған және бүгінге дейін қолданылып келеді.
Jastrzębiec is one of the most ancient Polish coat of arms. Dating back to the 10th century, it has been used by Poland's oldest szlachta families — Poland's Immemorial nobility — and remains in use today.
Гербтің аңызы
Польшалық-чеш жазушысы және геральдист Бартош Папроцкийдің айтуынша, бұл герб Ястрябец деп аталады, себебі кланның пұтқа табынушы ата-бабалары қызылқарғаны (Ястряб) пайдаланған. Ол өз атына күміс пышақ кигізген, ал бұрынғылар темірді қолданған. 278 жылы Богемияда бір ақсүйек үйдің мөрінде үш ат аяғы бейнеленген. Польшада Лешек II тұсында, сатқын Лешек Прадник даласын кесіп өту үшін атына пышақ кигізген, ол тікенектермен толы болған, бағанадағы тәжға жету үшін, және ол атқа пышақ ойлап тапқан адам ретінде танылған. Сондықтан, Ястжебчик бұрынғы дәстүрді жаңартып білуі мүмкін. Герб, мүмкін, Польшаның аңызға толы негізін қалаушы Лехпен бірге Польшаға келген. Крест, отбасының мүшесінің біреуі шүкірленгендіктен (Строматада Папроцкий осы отбасының бір мүшесі шетелде христиан дінін қабылдағанын және бұл поляк князі Миеславтың Миешконы қабылдауына себеп болғанын айтады) қосылған болуы мүмкін. Гербтың ежелгілігін Ястжебчиктердің бірі әр түрлі уақытта бүкіл елді басқарған он екі воеводаның қатарында болғанымен де дәлелденеді. Кітаптар: "Crönungs Ceremoniel", "Oder Accurate Nachricht", "Bey der Crönung Des Aller".
According to the Polish Czech writer and heraldist Bartosz Paprocki, this coat of arms is called Jastrzebiec because the clan's pagan ancestors bore a Goshawk, or Jastrzab. had her horse shod with silver shoes. Others before her used iron. In 278, in Bohemia, there was a noble house with three horseshoes on its seal. In Poland, in the time of Leszek II, Leszek the Traitor shod his horse to cross Pradnik Field, which was covered in barbs, to get to a crown on a pillar, and was credited as being the inventor of horseshoes. It may therefore be that Jastrzebczyk renewed a previous practice. Possibly, the arms arrived in Poland with Lech, the legendary founder of Poland. The cross may have added for a member of his family who was baptized (in Stromata, Paprocki affirms that one member of this family while in foreign lands, converted to Christianity there, and this was the cause of the Polish prince Mieczyslaw's Mieszko conversion). The antiquity of the arms is further attested to by one of the Jastrzebczyks being among the twelve voivodes who at different times ruled the entire country. Books: Crönungs Ceremoniel , Oder Accurate Nachricht , was Bey der Crönung Des Aller
Блезон
Келесі мәтін Каспер Нисецкийдің 1839-1846 жылдардағы Лейпциг басылымынан алынған «Herbarz Polski» геральдикалық анықтамалығынан алынған. Бұл кітапта әрбір герб (рулық қалқан немесе елтаңба) үшін, елтаңбаның ауызша сипаттамасы – блезон, ең алдымен нақты геральдикалық стильде беріледі, содан кейін Нисецкийдің польша тіліндегі сипаттамасынан аудармасы келтіріледі. Елтаңба: лазурь (көк), кері бұрылған жылқы табаны, оның арасында кішкентай патти кросс (крест patée en abime), екеуі де алтын. Оның киімдерімен қапталған гүлдестеде герб орнатылған: герцогтік тәжден, шынайы шоқпар, қанаттары жайылған, қоңыраулы және баулы, оң қанатында қалқандағы белгісін ұстап тұр. Көк қалқанда алтын жылқы табаны бейнеленген, тұяқтары тік жоғары қарап тұр, ал ортасында кросс; қалқанның үстіндегі тәжде қанаттары ұшуға дайын, қалқанның оң жағына қараған қазқайың (шоқпар) бар. Аяқтарында кішкентай қоңыраулар мен былғары бау, оң қанатында қалқандағыдай кроссты жылқы табаны бар. Геральдикада қалқанның оң және сол жақтары оны ұстаған адамның көзқарасынан қарастырылады, яғни қалқанды ұстап тұрған адамның жағынан. Оның оң жағы сіздің сол жағыңыз болып табылады және керісінше. Түстердің мағынасы: лазурь – көк, гюлес – қызыл, сабль – қара, ор – алтын, аржант – күміс, және верт – жасыл. Қалқандағы барлық бейнелер (суреттер) басқаша көрсетілмесе, оң жаққа (қалқан ұстағанның оң жағына) қарап тұрады деп есептеледі. Польша геральдикасында барлық жануарлар мен құстар, егер басқаша көрсетілмесе, табиғи түстес болып саналады.
The following is from the classic heraldic reference Herbarz Polski, by Kasper Niesiecki, S. J., Leipzig edition, 1839 1846. In this book, for each herb (clan shield or coat of arms) the blazon, or verbal description of the arms, is first given in authentic heraldic style, followed by a translation from the Polish description by Niesiecki. Arms: azure, a horseshoe reversed, between its branches, a small cross patée en abime, both or. Upon a wreath of the colors mantled of his liveries whereon is set for a crest: out of a ducal coronet, a hawk proper, wings surgent, belled and jessed, holding in its dexter talons, a charge of the shield. On a shield in a blue field is a gold horseshoe, with its heels pointed straight up, and in its center a cross; on the helmet over a crown is a goshawk with its wings slightly raised for flight, facing the right side of the shield. On its legs are small bells and a leather strap, in its right talon it holds a horseshoe with cross, like those on the shield. In heraldry, the right and left sides of a shield are considered from the standpoint of the bearer—i. e., the one holding the shield. His right would be your left and vice versa. The tinctures (colors) are as follows: azure = blue; gules = red; sable = black; or = gold; argent = silver; and vert = green. All charges (pictures) on a shield are assumed to be facing dexter (bearer's right side) unless otherwise specified. In Polish heraldry, all animals or birds are assumed to be in their natural coloring unless otherwise specified.