Роберт Рашворт: Американдық әуе күшінің батыры және X-15 ұшқышы

Кіріспе

Америка Құрама Штаттары Әуе күштерінің X-15 ұшқышы және генерал-майор (1924–1993)

Роберт Эйткен "Боб" Рашворт (9 қазан 1924 – 18 наурыз 1993) – Екінші дүниежүзілік соғыс, Корей соғысы және Вьетнам соғысының АҚШ Әуе күштері генерал-майоры, механикалық және авиациялық инженер, сынақ ұшқышы және ғарышкер. Ол Солтүстік Америка X-15 эксперименталды ғарыш ұшағын ұшқан он екі ұшқыштан бірі болды, бұл ұшақ Әуе күштері мен NASA бірлесіп басқарды. Ол бағдарламаның 199 рейсінің 34-ін, басқа ешбір ұшқыштан көп ұшты. 1963 жылғы 27 маусымда ол X-15 ұшағымен 50 мильден жоғары биіктікке көтеріліп, АҚШ-тың ғарыш шекарасының анықтамасы бойынша ғарышкер мәртебесіне ие болды. Дегенмен, бұл биіктік халықаралық қабылдау бойынша 100 километрлік (62 миль) Карман сызығынан аспады.

Ерте өмір және білім

Рашворт 1924 жылдың 9 қазанында Мэн штатының Мэдисон қаласында Уолтер Эйткен Рашворт (1892–1949) және Мейбел Джулия Рашворт (1891–1992) отбасында дүниеге келген. Оның 1920–1944 жылдары Екінші дүниежүзілік соғыста қаза болған Корнелл Камерон Рашворт деген ағасы болған. Рашворт Мэдисон Мемориал орта мектебінде оқыды, онда төрт жыл бойы сынып президенті болып, 1942 жылы бітірді. 1943 жылдың маусымында бітірген Хеброн академиясы – дайындық мектебінен кейін ол Америка Құрама Штаттары Әскери-әуе күштеріне қатысты. Ол Мэн университетінде машина жасау саласын оқып, 1951 жылы инженерлік бакалавр дәрежесін алды. Сонымен қатар, 1954 жылы АҚШ Әскери-әуе күштері Технологиялық институтынан (AFIT) авиациялық инженерлік ғылымдары бойынша бакалавр дәрежесін алды. 1967 жылы Вашингтон қаласындағы Ұлттық соғыс колледжін бітірді.

Ұшу тәжірибесі және әскери қызмет

1944 жылдың қыркүйегінде Рашворт ұшқыш қанаттарын және екінші лейтенант шеніне ие болды, авиация курсанттары бағдарламасын аяқтағаннан кейін. Оның алғашқы қызмет орны 1945 жылдың ақпанында 12-ші ұрыс жүк эскадрильясы болды, ол Қытай-Бирма-Үндістан операциялық театрында қызмет етті. Мұнда ол Бирма кампаниясы барысында Үндістаннан C-47 Skytrain көліктік ұшақтарымен ұрыс миссияларын орындады, ал Гималай тауларындағы "Гумп" арқылы Шанхай мен Пекинге C-46 Commando ұшақтарымен ұшты. Резерв және Әуе Ұлттық гвардиясында бес жыл қызмет еткеннен кейін, Мэн университетін бітіріп бакалавр дәрежесін алғаннан соң, Рашворт 1951 жылы қайтадан активтік қызметке шақырылды. Корея соғысы кезінде Рашворт Доу әуе базасындағы 49-шы истребитель-барлаушы эскадрильясының F-80C Shooting Star ұшқышы болды. 1954 жылы АҚШ Әуе күштері Технология институтын бітіргеннен кейін, Рашворт Огайо штатының Дейтон қаласындағы Райт-Паттерсон әуе күштері базасына орналасты. Оның міндеттерінің бірі – Ұшу және барлық ауа-райы жағдайларында сынау басқармасында қызмет ету болды. Ол тәжірибелік автоматты ұшуды басқару жүйелерін әзірлеу және ұшу сынақтарына маманданған. 1957 жылы Әуе күштерінің эксперименталды ұшу сынақ пилоттары мектебін (56C сыныбы) бітірді. Ол F-101 Voodoo, F-102 Delta Dagger, F-104 Starfighter, F-105 Thunderchief, F-106 Delta Dart және басқа да реактивтік истребительдерді ұшырды. 1958 жылы Рашворт X-15 бағдарламасына іріктелді. 1960 жылдың 4 қарашасында алғашқы ұшуын жасады. Келесі алты жылда ол X-15 ұшағымен 34 рет ұшты, бұл кез келген пилот үшін рекордты көрсеткіш. Бұл 1963 жылдың 27 маусымында 285 000 фут биіктікке ұшуды қамтыды. Бұл ұшу 50 мильден жоғары биіктікте болғандықтан Рашвортқа астронавт қанаттарын алуға мүмкіндік берді, бірақ егер USAF "Man In Space Soonest" жобасы жоспарланғандай жүргізілген болса, ол осы құрметке ертерек ие болар еді. Кейінгі X-15 ұшуында ол Солтүстік Америка X-15 ұшағын Mach 5 жылдамдығымен ұшып келе жатқанда мұрын дөңгелегі созылып, сәтті қондырғаны үшін "Дистинктивті ұшу айбатымен" марапатталды. 1966 жылдың 1 шілдесінде X-15 ұшағымен соңғы ұшуын жасады, содан кейін Әуе күштерінің қалыпты қызметіне оралды. Ол F-4 Phantom II ұрыс экипажының оқу-жаттығуларына қатысты, аман қалу жаттығуларын өтті, ал 1968 жылдың наурыз айында Вьетнам Республикасының Камрань шығанағындағы әуе базасына жіберілді, онда ол 12-ші тактикалық истребитель қанатының операциялар жөніндегі орынбасары болды және 189 ұрыс миссиясын орындады. Вьетнамнан оралғаннан кейін, 1969 жылдың сәуірінен 1971 жылдың қаңтарына дейін AGM-65 Maverick бағдарламасының директоры болды, ал 1971 жылдың ақпанында Огайо штатындағы Райт-Паттерсон әуе базасында жаңадан құрылған 4950-ші сынақ қанатының авиациялық жүйелер бөлімінің командирі болды. Содан кейін Рашворт 1973 жылдың мамырынан 1974 жылдың ақпанына дейін Мэриленд штатындағы Эндрюс әуе күштері базасында Әуе күштері жүйелерінің командалығының бас инспекторы болып қызмет етті. Ол сондай-ақ Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасындағы Әуе күштерінің ұшу сынақ орталығының командирі болды, оның жауапкершілігіне F-5, A-10, F-15, YF-16, YF-17 және B-1 сияқты ірі сынақ бағдарламалары кірді, сондай-ақ Нью-Мексико штатындағы Киртленд әуе базасындағы Әуе күштерінің сынақ және бағалау орталығының командирі болды. Генерал-майор болып зейнетке шыққан кезде ол Огайо штатындағы Райт-Паттерсон әуе базасында Аэронавтикалық жүйелер бөлімінің, Әуе күштері жүйелерінің командалығының вице-командующийі болды. Ол жоғары лауазымды орынбасарлар мен менеджерлермен тікелей жұмыс істеді және F-5, A-10, F-15, F-16 және B-1 сияқты ірі сатып алу бағдарламаларын басқаруға көмектесті, сондай-ақ B-52 және C-5 сияқты көптеген жаңарту бағдарламаларына қатысты. Ол бұл лауазымды 1976 жылдың қазанынан бері атқарып келді. Рашворт Эксперименталды ұшу сынақ пилоттары қоғамының мүшесі болды және 1975 жылы "аэроғарыш технологиясындағы техникалық басқарудағы немесе инженерлік жетістіктегі ерекше үлкен жетістіктері үшін" SETP Джеймс Х. Дулиттл сыйлығын алды. Рашворт 1981 жылдың 1 маусымында зейнеткерлікке шықты. Ол командалық ұшқыш-астронавт атанды және 50-ден астам ұшақ түрінде 6500 сағаттан астам ұшу тәжірибесіне ие болды.

In September 1944, Rushworth earned his pilot wings and a second lieutenant commission following his aviation cadet training program graduation. His first assignment was with the 12th Combat Cargo Squadron in February 1945, in the China Burma India Theater of Operations, where he flew C 47 Skytrain transport combat missions from India throughout the Burma Campaign and C 46 Commandos over the "Hump" in the Himalaya Mountains to Shanghai and Beijing. After five years with the Reserve and Air National Guard, during which he received a bachelor's degree from the University of Maine, Rushworth was recalled to active duty in 1951. During Korean War, Rushworth served as a F 80C Shooting Star pilot with the 49th Fighter Interceptor Squadron at Dow Air Force Base. Following his graduation from the U. S. Air Force Institute of Technology in 1954, Rushworth stayed at Wright Patterson Air Force Base in Dayton, Ohio. Among his duties was to serve at the Directorate of Flight and All Weather Testing. There he specialized in the development and flight testing of experimental automatic flight control systems. He graduated from the Air Force Experimental Flight Test Pilot School (Class 56C) in 1957, flying F 101 Voodoos, F 102 Delta Daggers, F 104 Starfighters, F 105 Thunderchiefs, F 106 Delta Darts and other jet fighters. Rushworth was selected for the X 15 program in 1958. He made his first flight on November 4, 1960. Over the next six years, he made 34 flights in the X 15, the most of any pilot. This included a flight to an altitude of 285,000 feet, made on June 27, 1963. This flight above 50 miles qualified Rushworth for Astronaut Wings, though he would have attained that honor sooner had the USAF Man In Space Soonest project proceeded according to plan. On a later X 15 flight, he was awarded a Distinguished Flying Cross for successfully landing a North American X 15 after its nose wheel extended while flying at nearly Mach 5. He made his final X 15 flight on July 1, 1966, then returned to regular Air Force duties. He attended F 4 Phantom II Combat Crew Training, went through survival training, and in March 1968 he was sent to Cam Ranh Bay Air Base, Republic of Vietnam, where he was assistant deputy commander for operations with the 12th Tactical Fighter Wing and flew 189 combat missions. Following his return from Vietnam, from April 1969 to January 1971, he was program director of the AGM 65 Maverick program and in February 1971 became commander of the newly organized 4950th Test Wing, Aeronautical Systems Division, at Wright Patterson Air Force Base, Ohio. Rushworth then served as inspector general, Air Force Systems Command, Andrews Air Force Base, Maryland, from May 1973 to February 1974. He also served as the commander of the Air Force Flight Test Center at Edwards Air Force Base, California, where his responsibilities included the major test programs, including the F 5, A 10, F 15, YF 16, YF 17 and B 1, and as the commander of the Air Force Test and Evaluation Center at Kirtland Air Force Base, New Mexico. At the time of his retirement as a major general, he was vice commander, Aeronautical Systems Division, Air Force Systems Command, at Wright Patterson Air Force Base, Ohio, where he dealt directly with senior deputies and managers and assisted the management of major acquisition programs such as the F 5, A 10, F 15, F 16 and B 1 as well as numerous modernization programs like the B 52 and C 5. He held this position since October 1976. Rushworth was a fellow of the Society of Experimental Test Pilots (SETP), and in 1975 received the SETP's James H. Doolittle Award for "outstanding accomplishment in technical management or engineering achievement in aerospace technology". Rushworth retired on June 1, 1981. He was rated a Command Pilot Astronaut and logged over 6,500 flying hours in more than 50 types of aircraft.

Жеке

1947 жылы маусым айында Рашворт Джойс Батлерге (1925–1980) үйленді. Олардың Шери (1957 жылдың 29 наурызында туған) деген бір қызы болды. 1993 жылдың 18 наурызында 68 жасында Калифорния штатының Камарилло қаласында жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол туған қаласы Мэдисон, Мэн штатындағы Форст Хилл зиратында жерленген.