Америкалық X-24 эксперименталды ұшағы: NASA және Әскери Әуе Күштерінің бірлескен жобасы. Қайта кіру және қондыру концепцияларын сынады, ғарыш кемесіне әсер етті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық тәжірибелік ұшақ
American experimental aircraft
тәжірибелік ұшақ
the experimental aircraft
Martin Marietta X-24 – 1963–1975 жылдар аралығындағы PILOT деп аталатын АҚШ Әуе күштері мен NASA-ның бірлескен бағдарламасы аясында әзірленген американдық тәжірибелік ұшақ. Ол көтеру корпусының концепцияларын сынау үшін жобаланып, салынды, ал кейіннен ғарыш кемесінде қолданылған қозғалтқышсыз қайта кіру және қону концепциясын сынақтан өткізді. Бастапқыда X-24A ретінде салынған ұшақ кейін X-24B ретінде қайта жаңартылды. X-24 ұшағы модификацияланған B-52 Stratofortress-тен жоғары биіктіктен тасталды, содан кейін оның ракеталық қозғалтқышы іске қосылды; ракеталық отын толыққаннан кейін, ұшқыш X-24 ұшағын қозғалтқышсыз қондыруға түсірді.
The Martin Marietta X 24 was an American experimental aircraft developed from a joint United States Air Force NASA program named PILOT (1963–1975). It was designed and built to test lifting body concepts, experimenting with the concept of unpowered reentry and landing, later used by the Space Shuttle. Originally built as the X 24A, the aircraft was later rebuilt as the X 24B. The X 24 was drop launched from a modified B 52 Stratofortress at high altitudes before igniting its rocket engine; after expending its rocket fuel, the pilot would glide the X 24 to an unpowered landing.
Жобалау және әзірлеу
X 24 – 1963 жылдан 1975 жылға дейін Калифорниядағы Эдвардс әуе базасында АҚШ Әскери-әуе күштерімен бірлескен бағдарлама бойынша NASA Ұшу зерттеу орталығының (қазіргі Армстронг Ұшу зерттеу орталығы) ұшқан көтергіш денелер тобының бірі болды. Көтергіш денелер ұшқыштардың ғарыштан қайта жерге ұшуға және ұшақ сияқты белгілі бір жерге қауіпсіз қондыруға арналған қанаттары жоқ аппараттарды маневрлеу және басқару қабілетін көрсету үшін пайдаланылды. Көтергіш денелердің атмосферада ұшу үшін маңызды аэродинамикалық көтерілуі олардың пішіні арқасында қамтамасыз етілді. Қосымша қанаттар мен басқару беттері ұшқыштарға аппараттарды тұрақтандыруға, басқаруға және ұшу жолын реттеуге мүмкіндік берді. X 24 (Model SV 5P) Martin Marietta компаниясымен құрастырылып, Калифорниядағы Эдвардс әуе базасынан ұшты. X 24A – ұшуға арналған төртінші көтергіш конструкция болды; ол 1964 жылы NASA M2 F1, 1966 жылы Northrop HL 10, 1966 жылы Northrop M2 F2 және 1970 жылы Northrop M2 F3 ұшқаннан кейін пайда болды. X 24A – тік қанаттары бар, жуан, қысқа тамшы тәрізді пішінге ие болды. 1969 жылғы 17 сәуірде әуе күштерінің майоры Джерольд Р. Джентри басқаруымен алғашқы, қозғалтқышсыз сырғанау ұшуын жасады. Джентри 1970 жылғы 19 наурызда алғашқы қуатты ұшуын да жүзеге асырды. Ұшу аппараты өзгертілген B 52 ұшағымен шамамен 45 000 футқа (13,7 км) дейін көтеріліп, содан кейін тасталып, сырғанап түсті немесе жоғары биіктікке көтерілу үшін зымырандық қозғалтқышын пайдаланды, содан кейін сырғанап түсті. X 24A 28 рет 1036 миль/сағ (1667 км/сағ) жылдамдықпен және 71 400 фут (21,8 км) биіктікте ұшырылды.
The X 24 was one of a group of lifting bodies flown by the NASA Flight Research Center (now Armstrong Flight Research Center) in a joint program with the U. S. Air Force at Edwards Air Force Base in California from 1963 to 1975. The lifting bodies were used to demonstrate the ability of pilots to maneuver and safely land wingless vehicles designed to fly back to Earth from space and be landed like an airplane at a predetermined site. Lifting bodies’ aerodynamic lift, essential to flight in the atmosphere, was obtained from their shape. The addition of fins and control surfaces allowed the pilots to stabilize and control the vehicles and regulate their flight paths. The X 24 (Model SV 5P) was built by Martin Marietta and flown from Edwards AFB, California. The X 24A was the fourth lifting body design to fly; it followed the NASA M2 F1 in 1964, the Northrop HL 10 in (1966), the Northrop M2 F2 in 1966 and preceded the Northrop M2 F3 (1970). The X 24A was a fat, short teardrop shape with vertical fins for control. It made its first, unpowered, glide flight on April 17, 1969 with Air Force Maj. Jerauld R. Gentry at the controls. Gentry also piloted its first powered flight on March 19, 1970. The craft was taken to around 45,000 feet (13.7 km) by a modified B 52 and then drop launched, then either glided down or used its rocket engine to ascend to higher altitudes before gliding down. The X 24A was flown 28 times at speeds up to 1,036 mph (1,667 km/h) and altitudes up to 71,400 feet (21.8 km).
X-24B
X 24B-нің дизайны, Әуе күштерінің Ұшу динамикасы зертханасы ұсынған, жоғары көтергіштік-созғылық қатынастарына ие болатын әртүрлі қайта кіру формаларының отбасынан дамыды. Зерттеу көлігін құрыстыру шығындарын төмендету мақсатында Әуе күштері X 24A-ны Мартин Мариетта корпорациясына (Мартин Әуе кемелері компаниясы бірігуден кейін) қайтарды, ол оның дөңгелек пішінін "ұшатын тегіс темірге" ұқсас етіп өзгертіп жасады – дөңгелек үстіңгі бөлігі, жалпақ астыңғы бөлігі және үшбұрышты қанат пішіні, сүйір мұрынмен аяқталады. Джон Манке 1973 жылғы 1 тамызда X 24B ұшағымен алғашқы сырғанау ұшуын жүзеге асырды. Ол сондай-ақ 1973 жылғы 15 қарашада алғашқы қозғалтқыштық миссияның ұшқышы болды.
The X 24B's design evolved from a family of potential reentry shapes, each with higher lift to drag ratios, proposed by the Air Force Flight Dynamics Laboratory. To reduce the costs of constructing a research vehicle, the Air Force returned the X 24A to the Martin Marietta Corporation (as Martin Aircraft Company became after a merger) for modifications that converted its bulbous shape into one resembling a "flying flatiron"—rounded top, flat bottom, and a double delta planform that ended in a pointed nose. John Manke was the first to fly the X 24B, a glide flight on 1 August 1973. He was also the pilot on the first powered mission 15 November 1973.
X-24C
1972 және 1978 жылдар аралығында түрлі "X 24C" ұсыныстары талқыланды. Ең әйгілісі – Lockheed Skunk Works әзірлеген L 301 жобасы еді, ол Мах 8 ең жоғары жылдамдыққа ие болу үшін қысқа импульстік реактивтік қозғалтқыштарды (scramjets) пайдалану көздеген.
There were a variety of "X 24C" proposals floated between 1972 and 1978. Perhaps the most notable was a Lockheed Skunk Works design, the L 301, which was to use scramjets to reach a top speed of Mach 8.