Кіріспе

Британдық жарыс жүргізушісі (1960 жылы туған)

Деймон Грэм Девер Хилл (17 қыркүйек 1960 жылы туған) – Англиядан шыққан бұрынғы кәсіби жарыс жүргізушісі және 1996 жылғы Формула-1 әлем чемпионы. Ол Грэм Хиллдің ұлы, және Нико Росбергпен бірге Формула-1 әлем чемпионы болған әкесінен кейін титул жеңген екі ұлдың бірі. 1981 жылы ол мотоциклдерде жарысқа қатысып, кейін бір орындық жарыс машиналарын сынап көрді. 1992 жылы Хилл Формула-1 титулын жеңген Уильямс командасының тест-жүргізушісі болды. Риккардо Патрезе кеткеннен кейін келесі жылы ол Уильямс жарыс командасына өтті және 1993 жылғы Венгрия Гран-присінде өзінің 22 жеңісінің алғашқысын алды. 1990-жылдардың ортасында Хилл Майкл Шумахердің Формула-1 жүргізушілер чемпионатындағы басты қарсыласы болды, осыдан олар жарыс жолында да, одан тыс да бірнеше рет қақтығысты. 1994 жылғы Австралия Гран-присіндегі соқтығысу Шумахерге бір ұпаймен бірінші титулды әкелді. Хилл 1996 жылғы F1 маусымында сегіз жеңіс алып, чемпион атанды, бірақ келесі маусымда Уильямс одан бас тартты. Ол бәсекеге қабілетсіз Арроуз және Джордан командаларында жүргізіп, 1998 жылғы F1 маусымында Джорданға алғашқы жеңісін сыйлады. Хилл 1999 жылғы F1 маусымынан кейін Джордан командасынан босатылып, жарыстан шықты. 2006 жылы ол британдық жарыс жүргізушілер клубының президенті болды, бұл қызметте сэр Джеки Стюартты алмастырды. Хилл 2011 жылы қызметтен кетіп, оның орнын Дерек Уорвик басты. Ол "Сильверстоун" трассасында Формула-1 жарыстарын өткізу үшін 17 жылдық келісімшарт жасады, бұл трассаны кеңейтіп жөндеуге мүмкіндік берді. Қазіргі уақытта Хилл Sky Sports F1 телеарнасының тікелей эфирдегі командасының құрамындағы сарапшы ретінде еркін жаттығулар кезінде талдау жасайды.

Жеке өмірі және ертедегі өмірі

Хилл Лондонның Хэмпстед қаласында Грэм мен Бетт Хиллдің отбасында дүниеге келді. Грэхам Хилл халықаралық Формула-1 жарыстарында қатысты. Ол 1962 және 1968 жылдары әлем чемпионатында жеңіске жетті және Ұлыбританияда кеңінен танымал болды. Грэхам Хиллдің мансабы оларға жайлы тұруға мүмкіндік берді. Бетти (туғанда Шубрук) – бұрынғы гребші және Еуропа гребу чемпионатының жүлдегері. 1975 жылға қарай отбасы Гертфордширдегі "25 бөлмелі шалғай үй"де тұрды, ал Деймон тәуелсіз The Haberdashers' Aske's Boys' School мектебіне қатысты. 1975 жылы әкесінің ұшақ апатында қаза болуы 15 жасар Хиллді, оның анасын және Саманта мен Бриджит әпкелерін қиын жағдайға түсірді. Хилл жұмыс істеп, оқуын жалғастыру үшін мотоцикл курьері болып жұмыс істеді. Хилл Сьюзан "Георджи" Джорджқа үйленген және олардың төрт баласы бар, соның ішінде Джошуа да бар. Ұлдарының бірі Даун синдромымен дүниеге келді, ал Хилл мен Георджи Даун синдромы қауымдастығының қолдаушылары. 2009 жылы Хилл Суррейдегі Кранли қаласындағы ауыр оқу қиындықтары мен аутизмі бар балаларға арналған Сент-Джозеф мамандандырылған мектебі мен колледжінің тұңғыш қамқоршысы атанды. Джошуа 2008 жылы жарысқа қатыса бастады, ал 2011 жылы Ұлыбритания Формула Рено чемпионатында өнер көрсетті. 2013 жылы Джошуа мотор спортын қысқартып, зейнетке шықты. Хилл Африка елдеріндегі мүмкіндігі шектеулі балаларға арналған инклюзивті жобаларды жүзеге асыратын Disability Africa қайырымдылық қорының қамқоршысы болып табылады.

Формула-1 алдындағы

Хилл өзінің автоспорттық карьерасын 1981 жылы мотоцикл жарыстарынан бастады. Ол әкесі сияқты қарапайым, оңай танылатын шлем дизайнын қолданды: сегіз ақ ескек қылышының бейнесі қою көк шлемнің жоғарғы бетінде тік орналастырылған. Бұл элементтер мен түстер 1950 жылдардың басында Грэм Хилл өкілдік еткен Лондон ескек клубын көрсетеді. Брэндс-Хатч трассасында 350 куб.см. клубтық чемпионатта жеңіске жеткенімен, оның жарыс бюджеті құрылыс жұмысшысы болып жұмыс істегеннен түскен ақшамен қамтамасыз етілді. Ол сондай-ақ Лондондағы Apollo Despatch компаниясында, кейіннен Лондондағы мотоциклдерді жеткізіп беруші Special Delivery компаниясында диспетчер болып жұмыс істеді, және олар оған TZ350 жарыс мотоциклімен қамтамасыз етті. Оның анасы жарыс мотоциклінің қауіптілігіне алаңдап, 1983 жылы Франциядағы Winfield Racing School жарыс машиналарын жүргізу курсына баруға көндірді. Ол "орташадан жоғары қабілеттілік" көрсеткенімен, Хилл 1984 жылдың соңына дейін тек сирек жарыстарға қатысты. Ол британдық Формула Фордтан өтіп, 1985 жылы Manadient Racing үшін Van Diemen машинасымен алты жарыста жеңіске жетті, бұл оның автомобильдердегі алғашқы толық маусымы болды, және Ұлыбританияның екі ұлттық чемпионатында үшінші және бесінші орындарды иеленді. Ол сондай-ақ 1985 жылғы Формула Форд фестивалінің финалында үшінші орынды алып, Ұлыбританияның командалық жүлде жеңіп алуына көмектесті. 1986 жылы Хилл титул иегері West Surrey Racing командасымен британдық Формула 3 чемпионатына қатысуды жоспарлады. Ricoh компаниясының демеушілігінен айырылуы және оның командаласы Бертран Фабидің сынақ кезінде қайтыс болуы Хиллдің жоспарланған қатысуына тосқауыл қойды. Хилл былай деді: "Берт қаза болғанда, мен осындай нәрсені тоқтамаймын деген шешімге келдім. Бұл тек жарысу емес, бұл одан да қызықты нәрсе. Мен шаңғы тебуге, жарысуға немесе басқа да нәрселерге толыққандымын. Ал мен бәрін жоғалтып, 60 жасқа келгенде ештеңе жасамағанымды білуден қорқамын". Хилл жарысын қаржыландыру үшін 100 000 фунт стерлинг қарыз алды және 1986 жылы Мюррей Тейлор Ресинг үшін тұрақты маусым өткізді, содан кейін келесі жылдары Intersport үшін бірнеше рет жеңіске жетті. 1988 жылғы чемпионатта үшінші орынды иеленді. 1990 жылдары Еуропада сәтті жүргізуші әдетте Формула 3-тен тікелей Формула 1-ге, спорттың шыңына немесе Халықаралық Формула 3000 чемпионатына өтетін. Алайда, Хиллдің F3000 машинасына қатысу үшін жеткілікті демеушілігі болмады. Ол былай деді: "Мен мансабымды қайта қарастыруға тура келді. Біріншіден, мен қандай да бір машинаны жүргізуге мүмкіндік алғанымды түсіндім. Мен не істесем де, қолыма келгеннің бәрін істеп, содан кейін не болатынын көруді шештім". Ол төменгі деңгейдегі британдық F3000 чемпионатында бір рет қатысып, Ричард Ллойд Racing үшін Ле-Манда Porsche 962 машинасымен бөлісті, бірақ 228 айналымнан кейін қозғалтқыш істен шықты. Ол сондай-ақ Донингтон Парктегі Британдық Туринг Кар Чемпионатында Ford Sierra RS500 машинасымен бір жарысқа қатысты. Маусымның ортасында Mooncraft F3000 командасында мүмкіндік пайда болды. Команда Хилл мен Перри Маккартиді сынады. Олардың өнерлері салыстыруға болатын болды, бірақ команда менеджері Джон Уикхэмнің айтуынша, команда демеушілері Хилл есімін артық көреді. Оның ең жақсы нәтижесі 15-орын болғанымен, Хиллдің Mooncraft үшін жарыста көрсеткен өнері 1990 жылы Middlebridge Racing үшін Lola шассиін жүргізу ұсынысына әкелді. Ол үш рет поул-позиция иеленді және 1990 жылы бес жарыста көш бастады, бірақ Формула 3000 мансабында бірде-бір жарыста жеңіске жетпеді. Алайда, 1992 жылы F1 маусымының ортасында Хилл Гран-при жарыстарына Brabham командасының жүргізушісі ретінде қатысты. Бұрынғы бәсекеге қабілетті команда қаржылық қиындықтарға тап болды. Хилл маусымды үш жарыстан кейін ғана бастады, Джованна Аматидің демеушілігі жүзеге аспағаннан кейін оның орнына келді. Амати машинаны біліктілікті алуға мүмкіндік бермеді, бірақ Хилл өзінің командаласы Эрик ван де Полемен екі жарысқа, маусымның ортасында өткен Ұлыбритания және Венгрия Гран-прилеріне қатысты. Хилл сол жылы Williams командасының сынағын жалғастырды және Британ Гран-присінде Найджел Манселл Williams үшін жарыста жеңіске жетті, ал ол Brabham-да соңғы орынды иеленді. Brabham командасы Венгрия Гран-приінен кейін құлдырап, маусымды аяқтамады.

Жебелер (1997)

Хилл тоғыз жыл ішінде «Уильямс» командасы үшін Дүниежүзілік жүргізушілер чемпионатын жеңіп алған төртінші пилот болды, бірақ келесі маусымда ол бұл команда үшін жарыс жолына шықпады. Бұрын да осындай жағдай Нельсон Пикетте (1987 жылғы F1 чемпионы – 1988 жылғы маусымда «Lotus» командасының пилоты), Найджел Манселл (1992 жылғы чемпион – 1993 жылы АҚШ-тағы Indy Car World Series-те, F1 орнына) және Ален Прост (1993 жылғы чемпион – 1994 жылы зейнеткерлікке шықты) кезде болған. Әлем чемпионы болғандықтан Хиллге үлкен сұраныс болды, «Макларен», «Бенетон» және «Феррари» командаларынан жарысқа қатысу ұсыныстары түсті, бірақ оның статусына қарамастан, оған лайықты қаржылық ұсыныс жасалмады.

Иордания (1998-1999)

Тек бір жылдан кейін Arrows командасымен келісімге қол қоюға жақын келген Хилл, 1998 жылғы маусымда Jordan командасымен келісімшартқа отыруды шешті. Оның жаңа командаласы Михаэль Шумахердің кіші інісі Ральф болды. Маусымның бірінші жартысында Jordan 198 машинасының өнімділігі төмен және сенімсіз болды. Осы жарыста Хилл, қарсыластары зейнеткерлікке кеткен немесе отын құю үшін тоқтаған соң екінші орынға көтерілді. 38-айналымда Майкл Шумахер, Френценнің Williams командалық машинасын жолдан шығарғаны үшін stop-and-go айыппұл алғаннан кейін кешігіп, Хиллді тікелей қуып жете бастады; Хилл үш рет жолдың бағытын өзгетіп Шумахерді тоқтатып, ол соңғы шиканада борттан өтіп оны озуға мәжбүр болды. Соңғы пит-стопынан кейін Хилл төртінші орынға ие болды, бірақ электрлік ақаулықтан зейнеткерлікке шықты. Жарыс аяқталғаннан кейін Шумахер Хиллді қауіпті жүргізуде айыптады. Хилл оған жауап ретінде: «Оның мансабындағы іс-әрекеттерін ескерсек, ол ешкімнің жаман жүргізуші екенін айта алмайды. Ол Френценді толығымен жолдан шығарды» деді. Ол жарыста алғашқы ұпасын алды, ал қатты жаңбыр жауғанда Jordan командасының тарихындағы тұңғыш жеңісін тойлады. Осы жарыста Хилл жарыстың соңына қарай көш бастап келе жатқанда, командаласы Шумахер оны қуып жете бастады, сонда Хилл командадан бір-бірімен жарысуға рұқсат беретінін сұрады. Команда басшысы Эдди Джордан Ральф Шумахерге 1-2 орынды жоғалту қаупінен сақтанып, позициясын сақтауға бұйрық берді. Бұл жеңіс Хилл үшін Williams командасынан босатылғаннан кейінгі алғашқы жеңісі болды. Хилл маусымды Френценге соңғы айналымда озу арқылы аяқтады, бұл оған жарыста төртінші орынды және Jordan командасына сол жылғы Конструкторлар чемпионатында төртінші орынды әкелді. 1999 жылғы F1 маусымына үміт зор болды, бірақ Хилл жақсы маусым өткізе алмады. Жаңадан енгізілген төрт ойықты дөңгелектерге бейімдесе алмаған Хилл, екі жыл бұрын Williams командасында Хиллдің орнын бастан алған жаңа командаласы Хайнц Харальд Френценнен қалып қойды. Френцен жеңіске жеткен жарыста Хилл апатқа ұшырағаннан кейін, ол маусым соңында спорттан кетуді жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Бірақ Джордан оны кем дегенде жарысқа қатысуға көндірді. Ол жарысқа қатысатынын мәлімдегеннен кейін, Хиллдің орнына Jos Verstappen сынақтан өтті. Алайда, туған жерінде өткен жарыста бесінші орынға ие болғаннан кейін Хилл ойыннан шығып, маусымды аяқтауды шешті. Маусымның қалған бөлігіндегі ең жақсы нәтижесі – Мажарстан және Бельгияда алтыншы орын болды. 1999 жылдың үш жарысы қалғанда, Prost Grand Prix командасы Жарно Труллиді ертерек босатады деген қауесет тарады, өйткені ол 2000 жылғы F1 маусымында Хиллдің орнына Jordan командасымен келісімшартқа қол қойған. Сонымен қатар, оның командаласы Френцен маусымның соңғы жарыстарына қарай чемпиондыққа таласушыға айналып, ақырында чемпионатта үшінші орынды иеленді. Осылайша, Хилл мен Френцен Jordan командасына Конструкторлар чемпионатында үшінші орынды алып, ең жақсы нәтижеге жетуге көмектесті. Хиллдің соңғы жарысы жолдан шығып, психикалық шаршауды айтып, пит-лейнге кірген жарыс болды.

Жарыстан кейін

Зейнетақыға шыққаннан кейін Хилл автомобильдермен және моторспортпен айналысуын жалғастырды. 2000 жылы Майкл Бринмен бірге «Prestige and Super Car Private Members Club P1 International» клубын құрды; 2006 жылдың қазан айында Брин Хиллдің үлесін сатып алды. Хилл сондай-ақ өзінің атын тасқан Royal Leamington Spa қаласының жанындағы BMW дилерлік орталығына және Эксетердегі Audi дилерлік орталығына қатысты. 2006 жылдың сәуірінде Хилл Джеки Стюарттан кейін Ұлыбритания жарыс жүргізушілері клубының (BRDC) президенті болды. 2009 жылы ол Нортгемптон университетінен құрметті стипендия алды, бұл оның табысты мансабын және Сильверстоун мен BRDC арқылы Нортгемптонмен байланысын мойындады. Хилл сонымен қатар F1 комментаторы Мюррей Уокермен бірге Pizza Hut үшін Ұлыбритания телеарнасында жарнама түсірді, онда Уокер Хиллдің тамақтануын жарыс сияқты баяндады. Хилл көптеген британдық телебағдарламаларда пайда болды, оның ішінде «Top Gear», «This is Your Life», «TFI Friday», «Shooting Stars» және «Bang Bang, It's Reeves and Mortimer» секілді бағдарламалар бар. Хилл Гудвуд жылдамдық фестивалінде автомобильдермен де, мотоциклдермен де жарысты, ал 2005 жылы жаңа GP2 сериялық машинаны сынақтан өткізді. Ол 2006 жылдың ортасында Сильверстоун трассасында «Grand Prix Masters» бір орындық жарыс машинасымен сынақ жүргізді. 45 жастан асқан зейнеткер Формула-1 жүргізушілеріне арналған серияға қатысу мүмкіндігі талқыланды, бірақ бұл әңгімелер нәтижесіз аяқталды. Хилл 2010 жылғы Монако Гран-присінде төрешілер алқасының жүргізуші өкілі болды, ол Хиллдің бұрынғы қарсыласы Майкл Шумахерді сары ту көрсетілген кезде озуы үшін жазалады. Бұл шешім Хиллге қарсы жазбалардың келуіне әкелді. 2012 жылдың 18-19 мамырында Хилл Марк Бланделл, Перри Маккарти, Мартин Доннели және Джулиан Бейлимен бірге Halow қайырымдылық қорына қаражат жинау мақсатында Брэндс-Хатчта өткен VW Scirocco R Cup турнирінің бірінші кезеңіне қатысты. Хилл жарыстан кейін трассада жеті айналым жасады, содан кейін жарыстан шықты. 2012 жылдың 7 қазанында Хилл әкесінің 1962 жылғы F1 әлем чемпионатында жеңіске жеткенінің 50 жылдығын мерекелеу үшін BRM машинасымен жүргізді. 2018 жылдың маусым айында Хилл Бруклендс мұражайын қолдайтын «Brooklands Trust Members» тобының президенті болды. Хилл 2016 жылы «Watching the Wheels» атты өмірбаянын жариялады, онда ол депрессиядан зардап шеккенін айтты.

Телерадио хабар таратушы

Хилл британдық БАҚ-та да жиі пайда болды. 1975 жылғы маусымда ол әкесімен бірге танымал телешоуда – Jim'll Fix It бағдарламасында қатысты. Ол 1995 жылғы қаңтарда шоудың жиырма жылдығын мерекелеуге орай қайтадан осы бағдарламаға қатысты. Ол F1 Racing журналына көптеген мақала жазды және ITV F1 телеарнасының комментаторлар кабинасында екі рет жұмыс істеді, 2007 және 2008 жылғы Венгрия Гран-приінде Мартин Брандлді ауыстырды. Британдық Sky Broadcasting компаниясы Хиллді 2012 жылғы Формула-1 әлем чемпионатынан бастап Sky Sports F1 арнасында британдық пилоттар туралы сарапшы ретінде F1 презентациялық тобына қосылуға шақырды.

Музыкалық мансап

Хилл музыкаға ерте кезден қызығушылық танытып, мектепте оқып жүрген кезінде достарымен бірге "Hormones" панк-тобын құрды. Формула-1-де жеткен табысынан кейін ол бірнеше әйгілі музыканттармен, оның ішінде досы Джордж Харрисонмен бірге гитарада ойнады және Def Leppard тобының 1999 жылғы "Euphoria" альбомының ашылу трегі "Demolition Man" әнінде қатысты. Хилл сондай-ақ Эдди Джордан сияқты Формула-1 музыканттарымен бірге Британ Гран-приінде жиі өнер көрсетті. 1999 жылғы маусым соңында зейнетке шыққаннан кейін Хилл музыкаға көбірек уақыт бөлді және Спайк Эднидің SAS тобы, Пат Кэштің Wild Colonial Boys тобы сияқты жұлдызды топтармен бірге ойнады. Хилл 1999 мен 2003 жылдар аралығында өнер көрсеткен "The Conrods" деген жеке тобын да құрды, ол The Rolling Stones, The Beatles және The Kinks топтарының танымал әндерін кавер-версияда орындады. 2006 жылы BRDC президенті болғаннан кейін Хилл "гитара ойнауды тоқтаттым, себебі мектепке балаларды апарып-әкелумен және үй жануарларын күтіп-бағумен тым айналысып кеттім" дейді.