Кіріспе

Эндрю Доусон (1863–1910) (16 шілде 1863 – 20 шілде 1910), көбінесе Андерсон Доусон деп танылатын, австралиялық саясаткер және кәсіби одақ жетекшісі, 1899 жылдың 1-7 желтоқсаны аралығында Квинслендтің 14-ші премьер-министрі қызметін атқарды. Бұл қысқа мерзімді премьер-министрлік Австралиядағы Австралия Еңбек партиясының (АЕП) алғашқы үкіметі және әлемдегі алғашқы парламенттік еңбек партиясы үкіметі болды.

Ерте өмір

Доусон 1863 жылғы 16 шілдеде Квинсленд штатының Рокхэмптон қаласында Андерсон Доусон мен оның әйелі Джейннің (қыз есімі Смит) ұлы болып дүниеге келді. Алты жасында анасы өрттен қаза болып, Доусон Брисбендегі Диамантина жетімханасына орналастырылды. Кейін оның әпкесі Мэри Энн Парк Доусонды алып, Редбанктегі отбасымен бірге тұруға әкелді. Кейін ол отбасымен Гимпиге көшті. 1887 жылы ол Charters Towers қаласында шахтер болып жұмыс істей бастады, ирланд жесірі Кэролайн Райанға (туған есімі Куинн) үйленді, ал кейін Шахташылар одағының бірінші президенті болып сайланды. Доусонды саясатқа алғаш Ирландияның өзін-өзі басқару мәселесі қызықтырды және 1890 жылы ол "Австралия республикасын құру туралы" "Іс айқындалды" атты памфлет жариялағанда саяси памфлетші ретінде танылды. Бұл памфлет сауда одағы және республикалық идеологияның ортасы болған Чартерс Тауэрс қаласында тегін таратылды. 1890 жыл бойы Доусон Австралиялық Республикалық Ассоциацияның (АРА) жұмысына белсенді қатысты және 1891 жылдың ақпанында АРА-ның екінші президенті болып сайланды. Доусон сонымен қатар Австралия Еңбек Федерациясының (АЛФ) аудандық кеңесінің президенті және кейін ұйымдастырушысы болды. Квинслендтегі жүн қырқушылар ереуілі кезінде ол АЛФ-тің Квинсленд провинциялық кеңесінің төрағасы болып тағайындалды және социализмді жақтады. Ол сондай-ақ Чартерс Тауэрс жергілікті кеңесіне сайланды.

Колониялық саясат

Доусон 1893 жылғы сайлауда Квинсленд заң шығарушы ассамблеясындағы Чартерс Тауэрс округінен екі еңбекші партиясының кандидаттарының бірі ретінде саясатқа қадам басты. Ол осы мандатты жеңіп алды және 1896 және 1899 жылғы сайлауларда сақтап қалды. Доусон марксистік экономикадан шабыттанды және Маркс пен артық жұмыс күшіне қатысты мәселелер туралы Социал-демократиялық федерация алдында сөз сөйледі. 1899 жылдың 1 желтоқсанында Джеймс Диксон үкіметі отставкаға кеткен кезде Доусон министрлік құрды. Заң шығарушы ассамблея келесі отырысында жеңіліске ұшырағанымен, ол әлемдегі алғашқы социалистік немесе Еңбек партиясы үкіметі болды. Бұл Австралиядағы кез келген штат үкіметінің ең қысқа мерзімді министрлігінің бірі болып табылады. Таңғажайып жағдай, Вайбен Луис Соломонның Оңтүстік Австралиядағы министрлігі Доусонды бір күнмен (1-8 желтоқсан 1899 ж.) басып өтті. 1940-50 жылдары Виктория премьер-министрлері болған Джон Кейн мен Томас Холлвейдің қызмет мерзімі одан да қысқа болды. Кейн төрт күн, ал Холлвей 70 сағат қызмет етті. Ең қысқа мерзім 1921 жылдың 20 желтоқсанында жеті сағатқа созылған Жаңа Оңтүстік Уэльс премьер-министрі Джордж Фуллерге тиесілі. Алайда, бұл Кейн, Фуллер немесе Холлвейдің премьер-министр ретіндегі жалғыз мерзімі емес еді; үшеуі де осы лауазымдағы жалпы уақыты бойынша Доусонды басып өтті.

Федералды саясат

1901 жылы Сенатқа өткен алғашқы федералды сайлауда Доусон Квинсленд Еңбек партиясы тізімінде бірінші болып сайланды. Федералды парламентте ол жақсы сөйлеуші ретінде танымал болды, бірақ шахтер болып жұмыс істеген кезіндегі созылмалы өкпе ауруынан туындаған, денсаулығының нашарлауымен күресті, және отбасын Квинслендтен Мельбурнге, суық климатқа көшіргеннен кейін жағдайы одан да нашарлады. Ол алкоголизммен де күресті, парламентке белгілі бір уақыт бойы қатыспады, бұл оның әріптестерін ашуландырды. 1904 жылдың сәуір айында Крис Уотсон алғашқы федералды Еңбек үкіметін құрғанда, Доусон бұрынғы премьер-министр болғандықтан Қорғаныс министрі лауазымына тағайындалды. Оның әйелі мен балалары оның жерлеу рәсіміне қатыспаған деген ақпарат бар.

Мұра

Доусон федералды сайлау округі оның құрметіне аталған.