Кіріспе

Джордж Лик (3 желтоқсан 1856 – 24 маусым 1902) – Батыс Австралияның үшінші премьер-министрі. 1901 жылдың мамыр айынан қараша айына дейін, содан кейін 1901 жылдың желтоқсанынан өліміне дейін қызмет етті. Лик Перт қаласында белгілі бір жергілікті отбасында дүниеге келген. Ол құқық білімін оқып, 1880 жылы адвокат болып жұмыс істеді, ал 1883 жылы Корольдік адвокаты және мемлекеттік прокурор (генералдық прокурорға тең) болып тағайындалды. Лик алғаш рет 1886 жылы парламентке енді, ол Заң шығарушы кеңесте қысқа ғана уақыт қызмет етті. 1888 жылы ол қайтадан осы органның мүшесі болды. 1890 жылы Лик қарсылығызсыз Заң шығарушы жиналысқа (Робурн округінен) сайланды, бірақ көп ұзамай Корольдік адвокаты қызметін жалғастыру үшін отставкаға кетті. 1894 жылы Лик Албани округінен депутат болып сайланып, Заң шығарушы жиналысқа қайта оралды. Сэр Джон Форрест үкіметінің қарсыласы болғандықтан, ол сол кезде ресми мәртебесі болмаса да, оппозицияның жетекшісі ретінде таныла бастады. Форрест 1901 жылы федералды саясатқа қатысу үшін премьер-министр лауазымынан кетті, ал бастапқыда оның орнына Джордж Троссел келді. Алайда, Тросселдің үкіметі қысқа ғана болды, ол премьер-министр лауазымына Ликпен ауыстырылды, ол өзін бас прокурор етіп тағайындады. Ликтің бірінші үкіметі бес айға созылды, содан кейін ол сенімсіздік дауысымен жеңіліске ұшырады. Альф Морганс оның орнына тағайындалды, бірақ үкімет құра алмады, нәтижесінде Лик бір айдан кейін қайтадан премьер-министр болып тағайындалды. Ликтің екінші үкіметі 1902 жылдың маусымында 45 жасында пневмониядан қайтыс болғанға дейін жалғасты. Ол Батыс Австралияның лауазымында қайтыс болған жалғыз премьер-министрі.

Ерте өмірі және өмірбаяны

Джордж Лик 1856 жылдың 3 желтоқсанында сол кездегі Британдық Батыс Австралия колониясында, Перт қаласында дүниеге келген. Лик отбасы Перт пен Батыс Австралияның дамуында көрнекті рөл атқарды; оның әкесі Джордж Уолпол Лик (1825-1895) – адвокат және саясаткер, ал оның ағасы сэр Люк Сэмюэл Лик (1828-1886) – Батыс Австралия Заң шығару кеңесінің алғашқы спикері болды. Олардың тағы бір ағасы Джордж Лик (1786-1849) 1829 жылы сол кездегі Свон-Ривер колониясына келіп, саудагер болып орналасқан. Жас Джордж Англия шіркеуінің колледжінде (қазіргі Хейл мектебі) және Аделаидадағы Санкт-Петер колледжінде білім алды. 1876 жылдың 1 желтоқсанында Джордж Маргарет өзенінің жағасында батып кеткен «СС Джорджет» пароходында болды, ол аман қалды. Ол Аделаидадағы Санкт-Петер колледжіне заң курсын оқу үшін бара жатқан еді. 1880 жылы Батыс Австралия адвокатурасына қабылданды және әкесінің заң фирмасында серіктес болды. Келесі жылы ол марқұм бас судья сэр Арчибальд Берттің қызы Луиза Эмили Бертке үйленді. 1883 жылы ол Корольдік адвокаты және мемлекеттік прокурор қызметіне тағайындалды. Лик алтын өндіру саласына да үлкен қызығушылық танытты және 1887 жылы Гарри Анстиді алтын іздеуге жіберген консорциумның мүшесі болды.

Мансап

1886 жылдың қыркүйегінде Лик генерал-прокурор міндетін атқарушы болып тағайындалды, сосын колонияның Заң шығару кеңесіне мүше болып кірді. Ол желтоқсан айына дейін осы лауазымда қалды. 1890 жылдың 28 қарашасында Лик Робурн округінен Заңнамалық Ассамблеяға қарсы дауыссыз сайланды. Оған Джон Форресттің үкіметінде қызмет ету ұсынылды, бірақ ол бас тартты және 1890 жылдың 30 желтоқсанында Корольдік адвокат лауазымын жоғалтпау үшін отставкаға кетті. 1898 жылы Корольдік кеңесші атанды. 1894 жылдың 23 маусымында Лик Албани округінен Заңнамалық Ассамблеяға сайланды, ал келесі жылы Оппозиция жетекшісі болды. Ол федерацияны ынтамен қолдады және Федерация Лигасының президенті болды. 1897 жылы ол Батыс Австралиядан Федералдық конвенцияға делегат ретінде сайланды және Аделаида, Сидней және Мельбурн қалаларында өткен отырыстарға қатысты. 1900 жылдың 2 тамызында Лик іскерлік себептермен мандатын тастап, Еуропаға сапар шекті. Отанына оралғаннан кейін, 1901 жылдың 24 сәуірінде Батыс Перт округінен Заңнамалық Ассамблеяға сайланды. Бұл сайлауда ешбір партия нақты қолдау алмады, ал қолданыстағы премьер-министр Джордж Троссел парламент отырысынан бұрын өкілеттігінен бас тартты, өзінің қолдауына сенім білдіруге бармады. Оппозиция жетекшісі Фредерик Иллингворт үкімет құруға шақырылды, бірақ Лик оның басшылығымен жұмыс істеуден бас тартқандықтан және басқа мүшелер Ликсіз қызмет етуге келіспегендіктен ол мұны істей алмады. Соңында Лик премьер-министр, ал Иллингворт қазынашы және колония хатшысы болады деп келісілді. 27 мамыр күні Лик премьер-министр және бас прокурор болды. Ол федерацияны жақтағанмен, премьер-министр ретінде жаңа Одақтың жоспарлаған тариф саясатын қатысты сынады: «Федералдық министрлік ұсынған тариф – толыққанды протекционистік тариф. Федералдық тариф жағдайында Виктория Австралияда қалаған жерімен сауда-соғыс жүргізе алады, ал барлық штаттар тек Викториямен ғана сауда жасай алады». Лик үкіметі парламенттің көпшілігінің қолдауына ие болмады, бірақ қараша айында жеңіліске ұшырағанға дейін бес ай бойы билікте болды. Алф Морганс үкімет құрды, бірақ одан кейінгі министрлік сайлауда Лик тараптастары Морганның жаңа кабинетіне қарсы тұрды және алты жаңа министрдің үшеуі жеңілді. Морганс отставкаға кетті, ал Лик 1901 жылдың 23 желтоқсанында премьер-министр және бас прокурор болып қайтадан тағайындалды, бұл жолы оның қолдауы айқын болды.

Соңғы күндер мен өлім

1902 жылдың маусымында Лик пневмонияға шалдықты. Ол 1902 жылдың 24 маусымында қайтыс болды, қазірге дейін қызмет бабында қайтыс болған Батыс Австралия премьер-министрінің жалғыз мысалы. Екі күннен кейін "Таймс" газетінде король Эдуард VII оны Сент-Михаил және Сент-Джордж орденінің серігі етпек болғаны жарияланды және марапаттау постұлымдық түрде тағайындалды.