Кіріспе

Массачусетс шығанағының сағасы және Бостон порты, Массачусетс

Бостон порты – Массачусетс шығанағының табиғи порты және сағасы, Массачусетс штатының Бостон қаласының жанында орналасқан. Бұл АҚШ-тың солтүстік-шығысындағы маңызды кеме қатынасы орталығы – Бостон портының орналасқан жері.

Тарих

1614 жылы Джон Смит Еуропалықтарға Бостон портын ашқаннан бері ол американ тарихындағы маңызды портқа айналды. Бастапқыда, еуропалықтар оны тереңдігі мен Атлантика мұхитынан аралдардың көп болуы арқасында берілген табиғи қорғанысының нәтижесінде әлемдегі ең жақсы табиғи порттардың бірі деп мойындады. Порттан Чарльз, Непонсет және Мистик өзендеріне қолжетімділігі де маңызды болды, бұл Массачусетс штабының ішкі аймақтарына саяхаттауды жеңілдетті. Бостон шай ішкен оқиғасы осы жерде болды, сондай-ақ 19 ғасырға дейін портты кеңейту үшін кемежайлар, пирс және жаңадан толтырылған жерлер салынып келді. 1660 жылға қарай импорттың басым бөлігі Бостон және Жаңа Англия жағалауына Бостон порты арқылы келіп түсті. Халықтың қарқынды келуі Бостонды дамып келе жатқан қалаға айналдырды.

Ластану және тазарту жұмыстары

Бостон халқының саны артуымен бірге портың жағдайы тез нашарлай бастады. XIX ғасырдың соңында Бостон тұрғындарына портың ешбір бөлігінде жүзуге болмайтыны туралы кеңес берілді. XIX ғасырда екі алғашқы бумен жұмыс істейтін канализация станциясы салынды (біреуі Шығыс Бостонда, екіншісі кейіннен Елік аралында). Осы шаралармен порттың жағдайы аздап жақсарды, бірақ шикі канализациялық сулар портына үздіксіз құйылып отырды. 1919 жылы порт суының сапасын бақылау және реттеу үшін Метрополитендік округтік комиссия құрылды. Дегенмен, жақсару байқалмады және халықтың су сапасы туралы хабардарлығы өте төмен болды. 1972 жылы ұлттық су сапасын жақсартуға көмектесу мақсатында «Таза су туралы» заң қабылданды. 1970 жылдардың ортасынан бастап Бостон қауымдастығының ұйымдары Бостон портын тазалау үшін күресті. Соңғы кезде портта 4,5 миллиард долларлық Бостон порты жобасы іске асырылды. Куинсидегі Нут-Айленд және Уинтропқа жақын орналасқан Дир-Айленд канализациялық су тазарту станцияларының жұмысындағы ақаулар экологиялық және саяси салдарға әкелді. Порт жағалауларында және Чарльз өзенінде фекальды колиформ бактерияларының жоғары деңгейі көп жылдар бойы жүзуге жиі тыйым салды. 1982 жылы Куинси қаласы Метрополитендік округтік комиссияны (MDC) және жеке Бостон Су және кәріз комиссиясын сотқа берді, қаланың жағалауының бақылаусыз жүйелі ластануы мәселеге ықпал еткенін мәлімдеді. Бұл сотқа Conservation Law Foundation қосылды, соңынан АҚШ үкіметі де іске қосылып, Бостон портын тазалау бойынша тарихи сот шешімі қабылданды. Сот процестері сол кездегі Массачусетс губернаторы Майкл Дукакисті MDC-ден су және кәрізді тазарту бөлімдерін бөлуді ұсынуға мәжбүр етті, нәтижесінде 1985 жылы Массачусетс су ресурстары басқармасы құрылды. Тазалау жұмысының баяу прогресі 1988 жылғы АҚШ президенттік сайлауының маңызды тақырыбына айналды, өйткені Джордж Буш Дукакистің экологиялық көрсеткіштеріне күмән тудыратын сайлауалды сөздері арқасында жеңіске жетті, бұл Дукакистің өзінің Буштікінен жақсы екенін мәлімдегенімен қарама-қайшы болды. Сотқа байланысты тазалау жұмыстары келесі екі онжылдық бойына жалғасты, және олар әлі де жүріп жатыр. Тазалау жобаларынан бұрын су соншалықты ластанған еді, 1965 жылы The Standells атты топ «Dirty Water» (Лас су) деген ән шығарды, ол Чарльз өзенінің жағымсыз жағдайына қатысты. 1977 жылдан 1981 жылға дейін Бостон университетінде оқыған Нил Стивенсон өзінің екінші романы «Зодиакты» порттың ластануына негіздеді. Ән жазылғаннан бері, порттағы және Чарльз өзеніндегі су сапасы айтарлықтай жақсарды, ал жобалар Бостон портын елдегі ең лас порттардың бірінен ең тазаларының біріне айналдырды. Бүгінде Бостон порты балық аулауға және жүзуге көбінесе қауіпсіз, бірақ тіпті шағын жаңбырдан кейін де бактериялар бар тасқын сулар мен кездейсоқ канализация ағындарының салдарынан жағажайлар жабылуы мүмкін. 2022 жылы тас жарылғыш заттарға пайдаланылатын пластикалық тарату желісінің бөліктері (жарылысшы соққы құбырлары деп аталады) Кейп-Код және Род-Айленд жағалауларында табылды. Бұл АҚШ Армиясының Инженерлер корпусы жүргізген тергеуге әкелді, ол Бостон портын кептіру жобасымен байланысты болуы мүмкін деген күдік тудырды. Нәтижесінде болашақта қоршаған ортаға зиян келтірудің қайталануын болдырмау үшін шаралар іздеуге кірісті.

География

Бостон порты – Массачусетс шығанағының батыс шегін құрайтын ірі порт. Порт Массачусетс шығанағы мен ашық Атлант мұхитынан солтүстіктегі Винтроп түбегі мен Елік аралы, оңтүстіктегі Нантаскет түбегі мен Пойнт Аллертон және арадағы порт аралдарының үйлесімі арқасында қорғалған. Порт көбінесе ішкі және сыртқы бөліктерге бөлінеді. Порттың жалпы ауданы 50 шаршы миль (129 км²) құрайды, жағалау сызығының ұзындығы 180 миль (290 км) және 34 порт аралы бар.

Ішкі порт

Ішкі порт тарихи тұрғыдан Бостонның басты порты болған және қазірге дейін оның көптеген порттық құрылыстары мен Бостонның жағажай аймағы осы жерде орналасқан, ол тұрғын және ойын-сауық мақсатында қайта жаңартылған. Ішкі порт Чарльз және Мистик өзендерінің тегістерінен басталып, екеуі де осы портқа құяды, содан кейін Логан халықаралық әуежайы мен Касл аралына дейін созылады. Касл аралы 1928 жылы құрлық арқылы Бостонға қосылды, осы жерде ішкі порт сыртқы портпен бірігеді.

Сыртқы порт

Сыртқы порт ішкі порттың оңтүстігіне және шығысына қарай созылады. Құрлыққа қарай және сағат тіліне қарсы бағытта қозғалғанда, портты үш кішкентай шығанақ – Дорчестер, Куинси және Хингэм шығанақтары құрайды. Теңізге қарай, Президент жолдары мен Нантаскет жолдары екі терең сулы тұғын орны Лонг-Айлендпен бөлінеді. Сыртқы порт Непонсет өзені, Веймут Фор өзені, Веймут Бэк өзені және Вейр өзені сияқты бірнеше өзендермен толысады. 19-шы ғасырдың дамуымен қалалық өсім қарқыны күшейіп, жерге деген қажеттілік арта түсті. 1641 жылғы Ереже жағалаудағы жер иелерінің құқықтарын төменгі су сызығынан жоғары су сызығына дейінгі аралыққа дейін кеңейтті. Көбінесе, басқа штаттар жеке меншіктің шекарасын жоғары су сызығы бойынша белгіледі. Дегенмен, жағалау сызықтарын көршілес су кеңістіктеріне кеңейту Бостонға ғана тән емес еді. Чикаго Мичиган көліне енді, Нью-Йорк Гудзон және Ист өзендеріне қарай кеңейді, ал Сан-Франциско өз шығанағының бөліктерін қайтарып алды. Бостон портының ерекше географиясы Бостонда жерді қайта жаратуды кең таралған әрекетке айналдырған заңға түрткіс берді. 19-шы ғасырдың соңына қарай, қала екі буын ішінде алдыңғы екі ғасырдағыдан да көп жерді жасады.

Аквакультура

1996 жылы «Бостон глобусы» газеті Бостон қаласының әкімі Томас Меньо мен МТИ инженері Клиффорд Гудейдің Ай аралындағы үлкен резервуарларды балық шаруашылығы фермасы ретінде пайдалануды, немесе Бостон портындағы су айналымды аквакультура жүйесін іске асыру мақсатында тунец пен лобстерге уақытша үй ретінде қолдану бағдарламасын жоспарлап отырғанын хабарлады. Осы екі балық түрінің бағасы маусымға қарай өзгеріп тұрады. Жоспар бойынша балықтар жиналып, резервуарларда сақталып, маусымы келмеген кезде қымбатқа сатылатын еді. Алайда, бұл жоспарға қазірге дейін ешқандай нәтиже жоқ.