Кіріспе

Жаңа Зеландияның қоғам қайраткері Алан Росс Мюрант (26 тамыз 1947 жылы туған) – Жаңа Зеландияның қоғамдық тұлғасы, қазір Марокконың құрметті консулы. Ол әртүрлі кезеңдерде полиция қызметкері, кәсіпкер, саясаткер және саяси лоббист ретінде көпшіліктің назарына ілікті.

Жас шағы мен отбасы

Мюррант 1947 жылғы 26 тамызда Те Копуру қаласында Раэ Ола Далис Мюррант (туған есімі Ольсен) мен Эдвард Алан Мюрранттың ұлы болып дүниеге келді. 1975 жылы ол Солтүстік жағалаудағы Такапунада сержант болып тағайындалды, Патрицияға үйленді және үй сатып алды. Ол Парламент мүшесі болуға ұмтылысын сезінді, саяси өмірге қадам басу үшін оқуын жалғастыру қажет деп шешіп, саяси тағылымдарды тереңдетуді мақсат тұтқан бакалавр дәрежесіне түсті. Екі жарым жылдан кейін ол Окленд орталық полициясына аға сержант болып қайта оралды. Ол сегіз жыл Окленд университетінде білім алды, 1982 жылы бакалавриатты аяқтап, содан кейін заң факультетіне түсті, бірақ полициядағы соңғы жылдары кәсіптік қызметпен айналысу үшін оқуын тастады. 1970-1975 жылдар аралығында ол CIB-де детектив болып жұмыс істеді, Харви мен Жаннет Крюдің танымал қылмыстық ісі бойынша тергеуге қатысты, оқ қабықтарын іздеуге көмектесті және Қарулы топтар отрядының құрамында болды. 1981 жылы Оңтүстік Африка регби құрамасының Жаңа Зеландияға сапары кезінде ол көтеріліске қарсы күрес тобының бірі – Қызыл отрядтың екінші басшысы болды. Кейіннен ол Қызыл отрядтың тәжірибесі туралы «Қызыл отряд тарихы» атты кітап жазды. Бұл кітап Жаңа Зеландияда да, Оңтүстік Африкада да көптеп сатылды. 1982 жылы Мюррант «Қызыл отряд тарихы» кітабында сынға алған жоғары шенді офицерлерді ренжіткендіктен (оның айтуынша) түнгі ауысымға ауыстырылды. Ол түнгі уақытта бакалавриатты аяқтау үшін және заң білімін алу үшін оқыды. Сондай-ақ ол күзет үйінен жеке қауіпсіздік фирмасын басқара бастады, оның серіктесі әйелі болды және 70-ке дейін адамды жұмысқа алды. 1985 жылы қызметке кіргеннен кейін ол түрлі лауазымдарда жұмыс істеді, соның ішінде Окленд полициясының қылмыстық барлау бөлімінің инспекторы болып тағайындалды. 1989 жылы «Бейітке соққы» атты автобиографиясын жариялады. 1980 жылы Мюррант Жаңа Зеландия полициясының Ұзақ қызметі мен жақсы мінез-құлқы үшін медалімен марапатталды.

Парламент мүшесі

Мюрран 1987 жылғы сайлауда Хобсон округінен Ұлттық партияның үміткері болды. Ол сайлауда жеңіске жетіп, парламентте үш мерзім қызмет етті. 1996 жылы пропорционалды сайлау жүйесі ММП енгізіліп, бұрынғы FPTP жүйесі алынып тасталғанда, оның сайлау округі таратылды. Тізім бойынша депутат болу мүмкіндігіне қарсы тұрған Мюрран жаңа саяси партия құруды жөн көрді және жаңа жүйеде саяси партияны тіркеген алғашқы адам атанды. 1990 жылы Мюрран Жаңа Зеландияның 1990 жылға арналған естелік медалімен марапатталды. 1995 жылдың тамызында Мюрран премьер-министрдің Вануатуда тіркелген, Ресейге тиесілі банк (PROK) директоры лауазымынан бас тарту туралы талабына бағынбады және осыған байланысты үкімет басшылығынан шеттетілді. Бірақ Мюрран үкіметтің коалициялық серігі ретінде қала берді, өйткені сол кездегі оның қолдауы үкіметтің сақталуы үшін өте маңызды болды. Мюрран парламенттегі үшінші мерзімінде Веллингтон қаласындағы Виктория университетінде мемлекеттік саясат бойынша магистр дәрежесін бітірді. Ол консерваторлық көзқарастағы адам ретінде танылғанына қарамастан, депутаттық қызметін атқарып жүргенде гомосексуалдар құқықтары мен қалау бойынша аборт жасауға қолдау көрсетті, сондай-ақ өлім жазасына қарсы дауыс берді. Ол сонымен қатар есірткі саясаты бойынша да өте либералды болды. Өзінің өмірбаяндық кітабында ол былай деп жазды: "Мүмкін, есірткіге тыйым салуды Америкадағы спирттік ішімдіктерге тыйым салу дәуірімен салыстыруға болады, ол бүгінге дейін әсерін тигізіп келе жатқан қылмыстық әлемді құрды. Егер есірткі қолдану осы елде заңды болса, есірткі қолданудың күрт өсуіне себеп бола ма? Менің ойымша, жоқ. Жаңа Зеландиядағы қылмыстың 50 пайызы есірткімен байланысты. Егер біз осы есірткіге байланысты қылмыстармен күреспесек, полицияның қанша ресурстарын үнемдей алатынымызды ойлап көріңіз. Егер есірткі алу мен пайдалану осы елде заңды болса, онда үнемделген қаражатты полицияға жұмсалатын шығындарды азайтуға, білім беру бағдарламаларын жүзеге асыруға және тәуелділіктен арылуға күш жеткізбейтіндерге көмектесетін медициналық орталықтарды ашуға жұмсауға болады. Егер марихуана және героин сияқты есірткілер мемлекеттік дүкендер арқылы сатылатын болса, онда осы есірткі саудасын қоздыратын қара нарық азайуы мүмкін".

Парламентке келгеннен кейін

Парламенттен кеткеннен кейін Мюррант 1998 жылы Родни аудандық кеңесіне сайланды. Дегенмен, Родни аудандық кеңесіндегі қызметі қысқа ғана болды: кеңес толығымен жергілікті басқару министрі тарапынан таратылды, себебі бас менеджер мен Мюррант арасындағы шиеленісті қарым-қатынас кеңес ішіндегі жарылысқа әкелді. 1999 мен 2004 жылдар аралығында Мюррант парламенттік қызметтерге ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы, балық аулау және жарыстар саласындағы салық саясаты бойынша «Жаңа Зеландия біріншілігі» партиясының лидері Уинстон Петерстің жартылай штаттық кеңесшісі ретінде жұмыс істеді. Осы кезеңде Мюррант Digital Global Maps Limited компаниясының акционерлік директорлар кеңесінің мүшесі болды, аталған компанияның негізгі акционері Vela Fishing еді. Сонымен қатар, ол таза тұқымды жылқыларды бағумен айналысатын шаруашылықтың тең иесі болды. 2002 жылы Мюррант Desert Road жолында жүк көлігінің жүргізушісімен болған жанжалда полиция қызметкерінің рөлін сомдау, қарапайым шабуыл жасау және абайсыздықпен жүргізу фактілері бойынша сотталды. Оның Филип Веламен (Vela Fishing) Digital Global Maps Ltd компаниясының директоры және Питер Симуновичтің (Simunovich Fishing) консультанты ретіндегі бизнес байланысы оның жоғары беделін қамтамасыз етті. ХХІ ғасырдың басында ол «Скампи жанжалы» (2003–2009) кезінде ел көлемiнде танымал болды, бұл жанжал балық аулау компанияларының балық аулау көлемін дұрыс емес көрсетуі арқылы жекешелендірілген балық активтеріне үлкен үлестер алуға тырысуы және балық аулау магнаттарынан Уинстон Петерске үлкен сомада қаржы жөнелтуі туралы айыптауларды қамтыды. 2003 жылы Басымдықтарды зерттеу комитеті Simunovich Fisheries Ltd компаниясының басшылары, Уинстон Петерс және Мюррантқа қатысты заңбұзушылықтар туралы айыптауларды тергеді. Жүргізілген жан-жақты тергеуден кейін айыптаулар негізсіз және жалған деп танылды. Сонымен қатар, Simunovich Fisheries TVNZ және The New Zealand Herald газетіне қарсы ар-намысқа тиетін іс қозғады. 2009 жылдың желтоқсанында сотталушылар мойынсұрып, кешірім сұрады және шамамен 15 миллион долларлық өтемақы төлеуге келісті. 2012 жылдың қарашасында Мюррант Focus NZ партиясының алғашқы басқармасына вице-президент ретінде сайланды. Бұл партия ауыл шаруашылығы және бірінші кезектегі өнеркәсіп өндірушілері мен экспорттаушыларына бағытталған Жаңа Зеландия тізіміндегі саяси партия еді. Мюррант сол кезде Ұлттық партияға мүшеліктен бас тартуға да шешім қабылдады. Мюррант 2019 жылғы Жаңа Зеландияның жергілікті сайлауында Гисборн қаласының әкімдігіне үміткер болды. Үш үміткердің ішінде ол соңғы орынды иеленді. 2020 жылдың наурыз айында Мюррант үшінші романын – «Inferno-дан тыс» атты кітабын жариялады. Кітап үш балалық шақ досының ересек өмірінің қалай тоғысқанын көрсетеді: біреуі қатал детектив-инспектор, екіншісі – жемқор саясаткер, ал үшіншісі – қылмыстық топтың мүшесі. Жаңа Зеландияда COVID-19 пандемиясы кезінде Мюррант, бұрынғы Ұлттық партия мен ACT партиясының лидері Дон Браш сияқты бірнеше кәсіпкерлер мен бұрынғы саясаткерлермен бірге Ресейдің сынақтан өтпеген Gam COVID Vac (сонымен қатар Sputnik V) вакцинасын елге импорттау үшін Covax NZR Limited атты компания құрды. 2020 жылдың тамыз айының соңында олар вакцинаны импорттау үшін жеткізу және тарату шараларын орнату мақсатында Ресей елшілігі арқылы тиісті құжаттарды тапсырды.

Полиция мәдениетінің өзектілігі

2011 жылы Мюрант 2007 жылы Руатокиде болған терроризмге қарсы рейдтерді өткір сынға алған "Операция 8" деректі фильмінде сұхбат берді. Онда ол полиция мәдениетінің жағымсыз аспектілерін және одан туындаған әрекеттерді сипаттады. 2011 жылдың қыркүйегінде Мюрант "North & South" журналында Жаңа Зеландия полициясын қатыстыратын сынды пікір жариялады. Мақалада полиция мәдениеті, жаңа қызметкерлердің адасып қалуына себеп болатын орманға теңеліп, оны сыни тұрғысынан қарастырады. Мюрант Крю отбасының қанына байланысты белгілі бір істерді талқылайды және істе тек бірнеше детективтердің ғана жемқорлыққа қатысқандығы жоқ деді. Оның сөзіне қарағанда, Крюдің бағында патрон қалдыру сол кездегі полиция басшылығымен мақұлданған. Кейбір офицерлердің мақсатына жету үшін заңды бұзуға дайын екенін, ал құралдарды "сіз бен полиция субмәдениетіндегі сіздердің әріптестеріңіз анықтап, әдемі қоғамның құндылықтарын көк жейделі ерлер мен әйелдердің бағалайтын құндылықтарынан артық білдіретін нәрсе қандай?" деп айтады. Ол сондай-ақ "Крю ісінде көптеген түйінді мәселелер назардан тыс қалды" деген мақала жазды, онда былай деді: "Менің ойымша, полиция сол кездегідей, қазір де полицияның қауіпсіздігі заң үстемдігінен маңызды деген жаңылыс пікірге ұшырауда". Полиция субмәдениетіне қатысты тағы бір сын "The Sunday Star Times" газетінде "Орманның тереңінен" деген тақырыппен жарияланды, онда: blockquote|Полицияға жаңа келген әрбір адам бірдей сынақтан өтеді. Ешбір жаңадан келгенге зорлық-зомбылық қолдануға, жалған айтуға және жасыруға ресми түрде үйретпейді. Менің ұстаздарымның ешқайсысы маған осылай істеуге үйретпеді, мен де шәкірттерімнен осыны талап етпедім. Бірақ мәдениет өте айқын хабар жібереді: "Әріптесіңіздің бұзушылығына куә болсаңыз, үнсіздік сақтаңыз".|source= деп жазды. Ол сондай-ақ Кристичерч қаласында Стивен Джон Беллингхемді полиция атып өлтірген оқиғаны талқылады, онда Беллингхем балғамен көліктерге шабуыл жасаған. "Мен білген нәрсеге сүйенсек, полицияның өлтіру үшін атуы дұрыс болмады" деді Мюрант. Сондай-ақ ол "Уревера ісі полицияның қателік жасағанын көрсетті" деген бағана жазды, онда 2007 жылдың қазан айында 17 адамды террорист ретінде ұстаған полицияның рейдтерін сынады. Төрт жылдан кейін көптеген айыптаулар алынып тасталды. Мюрант полиция сотталушылардың "айып танылмай ұсталуға" және "мүмкіндігінше тезірек сотқа жеткізілуге" деген негізгі заңдық құқықтарын бұзды деп санайды.