Кіріспе

Мексикалық актриса (туған жылы 1961)

Эльпидия Каррильо (16 тамыз 1961 жылы туған) – мексикалық актриса және режиссер. Оның мансабы кино және теледидардағы рөлдерді қамтиды. Халықаралық аренада ол «Аңшы», «Нан мен раушан гүлі», «Тоғыз өмір» және «Көк қоңыра» фильмдеріндегі екінші пландағы рөлдерімен танымал. «Сальвадор» фильміндегі ойыны үшін «Ең үздік әйел рөлі» номинациясында Independent Spirit Award сыйлығына ие болды. Ол «The Other Conquest» тәуелсіз фильміндегі Текуичпо рөлімен де белгілі.

Ерте өмір

Карилло 1961 жылы 16 тамызда Мексиканың Мичоакан штатындағы Паракуаро қаласында дүниеге келген. Шаруа отбасындағы сегіз баланың бірі болған ол балалық шағы зорлық-зомбылық пен кедейлікпен сипатталды. Үш жасында әкесі қаза болды, соның салдарынан үлкен ағасы отбасының жауапкершілігін мойнына алуға мәжбүр болды. Кариллоның білім алуын қалаған ағасы, оны төрт жасында бірінші сыныпқа қабылдау үшін тууы туралы куәліктің жаңасын жасады. Алты жасында ағасы театрдың алдында атылып, отбасының өміріне үнемі қауіп төнді. Он жасында Карилло үлкен әпкесімен Уруапан қаласына көшіп, мектепті тастап, әпкесімен бірге қытай ресторанында жұмыс істеуге кірісті.

Ерте мансап

Каррильоны Мексиканың Уруапан қаласында жергілікті фотограф тауып, көп ұзамай модельдік келісімшарт алды. 12 жасында режиссер Рафаэль Коркиди Эльпидияны сюрреалистік мексикалық "Пафнусио Санто" көркем фильмінде Малинче роліне таңдады. Фильм сол жылы Мексиканың Академия сыйлығына ресми ұсынылды, бірақ көптеген эзотерикалық элементтерімен ол номинацияны ала алмады. Жасы кіші болғандықтан, Карилло Пия деген жалған есіммен жазылды. Коркиди Карриллоны өзінің "Дезос" фильмінде үлкен рөлге қайтадан алды. 16 жасында ол өзінің алғашқы басты рөлін Габриэль Ретес режиссерлік еткен Nuevo Mundo фильмінде түсірді. Көптеген фильмдерде жұмыс істегеннен кейін, ол Мехикодағы Беллас Артес мектебінде оқуға шешім қабылдады.

Голливудтық мансап

Мексика және халықаралық кино мен теледидардағы көптеген жұмыстардан кейін, Каррильоның АҚШ-тағы кино мансабы жылдам дамыды, өйткені ол АҚШ-тың марапаттарға ие болған жобаларындағы сыншылар тарапынан жоғары бағаланған рөлдерді ойнады. Оның алғашқы американдық фильмі «Оскар» жүлдесінің иегері Тони Ричардсонның оны Джек Николсон мен Харви Кейтельмен бірге «Шекара» фильміне шақыруымен болды. Одан кейін Ричард Гир, Майкл Кейн және Боб Хоскинспен бірге «Шексіздік шегінен» фильмінде түсті, соңғы екеуі өздерінің актерлік шеберлігі үшін BAFTA жүлдесіне ұсынылды. Каррильо үшін үшінші американдық фильмде Джин Хакманның «Алтын глобус» жүлдесіне ие болған рөлімен «От астында» атты тағы бір сәтті «Оскарға» ұсынылған көркем фильмде кішкентай көмекші рөлді ойнады. Содан кейін ол «Primetime Emmy» жүлдесіне ұсынылған «Кристофер Колумб» атты шағын сериалда Коана рөлінде АҚШ теледидарындағы дебютін жасады. Оның алғашқы марапатқа ие болуы Оливер Стоунның оны Марияның басты әйел рөліне шақырған «Сальвадор» фильмінде болды, бұл Каррильоға «Ең үздік әйел рөлі» номинациясын, оның әріптесі Джеймс Вудсқа «Ең үздік актер» номинациясын, ал Оливер Стоун мен Рик Бойльге «Ең үздік түпнұсқа сценарий» номинациясын әкелді, бірақ олар екеуі де сол жылы Стоунның тағы бір ұсынылған сценарийіне, «Взвод» фильміне жеңіліп қалды. 25 жасқа толған кезде марапаттар мен сыншылардың танылуын алған Каррильо 1987 жылы Арнольд Шварценеггер, Карл Уэзерс, Шейн Блэк және Джесси Вентурамен бірге «Жауынгер» фильміндегі жалғыз актриса ретінде мансабының ең танымал және коммерциялық сәтті рөлдерінің бірін қабылдады. «Жауынгер» Каррильоның мансабындағы ең табысты және танымал рөл деп есептеледі. Бастапқыда сыншылар тарапынан жылы қабылдалмаса да, фильм кейіннен көптеген жылдар бойы «ең жақсы» тізімдеріне енген, классикалық әрекет фильмге айналды. Фильм шыққан кезде «Ең үздік арнайы эффектілер» номинациясында «Оскар» жүлдесіне ұсынылды.

Коммерциялық табыстан кейінгі кезең

«Жауынгер» фильмінің коммерциялық сәттілігінен кейін, сондай-ақ «Майами Вайс» және «21 Jump Street» телесериалдарындағы эпизодтық рөлдерден соң, Каррильо мансабын қайтадан АҚШ киносы мен теледидарына шоғырландырды, сонымен қатар «Алтын қарылы» сыйлығын жеңіп алған «Пұманың қызы», «Тағдырмен кездесу», «Ариэль» сыйлығын жеңіп алған «Соқырлар қаласы» және Гильермо дель Торо продюсерлік еткен, 9 «Ариэль» сыйлығын жеңіп алған «Сыйырлы әсер» сияқты мексикалық тәуелсіз киносына оралды. Каррильо Грегори Наваның мексика-американдық «Менің отбасым» фильмінде Джимми Смитстің сальвадорлық босқын әйелі Изабель Маганья рөлін ойнады, ол осы рөл үшін «Үздік еркек рөл» номинациясында «Independent Spirit» сыйлығын жеңіп алды. Фильм сонымен қатар «Америка кастинг қоғамының» «Артиос» сыйлығын «Драмалық фильмдегі үздік кастинг» номинациясы бойынша жеңіп алды. Джонни Депп оны өзінің режиссерлік дебюті – даулы «Батыр» фильмінің басты рөліне шақырды, онда ол Марлон Брандомен бірге ойнады. Фильм 1997 жылғы Канн кинофестивалінде «Алтын пальма» жүлдесіне үміткер болды. Сынапшылар тарапынан жоғары бағаланған және карьерасы бойында түрлі номинацияларға ие болған Каррильоның АҚШ-тағы алғашқы актерлік сыйлығы 2000 жылғы Канн кинофестивалінде «Алтын пальма» жүлдесіне үміткер болған «Нан мен гүлдер» драмасындағы Роза рөлі үшін табыс етті. Каррильо 2002 жылы «Кинодағы үздік қосалқы актриса» номинациясында «ALMA» сыйлығын жеңіп алды және осы сыйлықты Элизабет Пеньямен бөлісті. Каррильо төрт жылдан кейін осы сыйлықты қайта жеңіп алды, бұл жолы Родриго Гарсияның жазған және түсірген «Тоғыз өмір» фильміндегі Сандра рөлі үшін 2006 жылғы «Кинодағы үздік қосалқы актриса» номинациясында «ALMA» сыйлығын жеңіп алды. Осыдан кейін Уилл Смит ойнаған «Жеті фунт» фильміндегі бірлескен рөлге қатысты. Родриго Гарсия тағы да Каррильоны шақырды, бұл жолы «Ана мен бала» ансамбльдік драмасында, ол бұл жолы Элизабет Пеньямен және көптеген сахналарын бөлісетін Анетт Бенингпен бірге түсті. Ансамбльдік фильмде оның бұрынғы «Менің отбасым» фильмінен әріптесі Джимми Смитс, сондай-ақ Наоми Уоттс, Керри Вашингтон және Сэмюэл Л. Джексон да ойнады. Фильмнің премьерасы 2009 жылғы Торонто халықаралық кинофестивалі мен Санденс кинофестивалінде өтті.

Кейінгі мансап

Каррильо мексикалық отбасылық комедия «Familia Gang» және тәуелсіз фильмдер «Relentless» және «Foreign Land» фильмдерінде түсуге қайта оралды. Ол «Nashville» телесериалында Линда Бреннер рөлінде маңызды қайталамалатын рөлмен және «Madam Secretary» телесериалында Президент Дафна Теджеда рөлінде эпизодтық түрінде қайтадан телеэкранға оралды.