Лал Ватерсон: Англия халық әншісінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Элейн "Лал" Уотерсон (15 ақпан 1943 – 4 қыркүйек 1998) – ағылшын халық әншісі және ән жазушы. Ол, басқалармен қатар, The Watersons, The Waterdaughters және Blue Murder тобымен бірге ән шырқады. Ол Йоркширдің Шығыс Райдингіндегі Халл қаласында дүниеге келген. 1998 жылы ол Робин Гуд шығанағында, диагнозы тек он күн бұрын қойылған қатерлі ісіктен кенеттен қайтыс болды. "Лал Уотерсонның дауысы өткір, бірақ тартымды, оның әндері лирикалық тұрғыдан еңбек етілген және мелодиялық жағынан күшті болды." Лал Уотерсон – Норма Уотерсон мен Майк Уотерсонның қарындасы, Элиза Картидің тәтесі және Мартин Картидің жеңгесі. Ол Джордж Найтқа үйленді және Оливер Найт және Мария Гилхули есімді екі баласы болды, олардың екеуімен де альбомдар жазды.

Өмірбаян

Лал, Норма және Майк Уотерсон жетім балалар еді, оларды жартылай цыган тегінен шыққан әжесі тәрбиеледі. Олар әрқашан өте жақын болғандықтан, 1950-ші жылдары кузені Джон Харрисонмен бірге ән айта бастады, Лал «күтпеген гармонияларды орындады». Олар өскен Халл балық портындағы пабта өздерінің фольклорлық клубын ашқаннан кейін, 1960 жылдардың ортасында дәстүрлі ағылшын әндерін қайта өңдеп, жеке гармониялық стильде орындауды дамытты. 1968 жылы олар гастрольдік сапарларын тоқтатып, алғаш рет географиялық тұрғыдан бөлініп кетті – Норма Монтсерратқа, ал Лал күйеуі Джордж тұратын Лидске кетті, ал Майк Халлда қалды. Майк пен Лал екеуі де ән жазып жүрді, Лал Халлға оралғанда олар бірлесіп жұмыс істей бастады. Мартин Карты Лалдың әндерін естігенде, оларды ерекше деп тапты. Ол кезде Карты «Steeleye Span» фолк-рок тобында болды және ол бас гитаршы Эшли Хатчингске Лал мен Майктың әндері туралы айтты. Олар бірге оларды жаздыруға келісті, бірақ аккомпанементсіз емес, Карты, Хатчингс және Ричард Томпсоннан құралған музыкалық тобымен бірге. «Bright Phoebus» 1972 жылы жарық көрді және «жай сенсация тудырды». Оның әндері кейде дәстүрлі материалды еске түсірсе, сонымен қатар басқа да түрлі ықпалдарды қамтыды – «кейбіреулері джаз бен рэгтаймға жақын болды, ал «Winifer Odd» сияқтылары The Beatles-ке лайық ерекше сүйкімділікке ие болды, бірақ көңіл көншітпейтін мәтіндермен толықталды. Тағы бір сүйікті әні – «Fine Horseman», ол күтпеген аккордтар мен құрылымдарды пайдаланды». Ол үшін әннің мәтіні де, музыкасы да маңызды болды. Ол ең көп құрметтеген жазушы – 19 ғасыр француз ақыны Артур Рембо. «Migrating Bird: The Songs of Lal Waterson» (2007) – Джеймс Йоркстон, Аласдейр Робертс, Willard Grant Conspiracy, Vashti Bunyan, Виктория Уильямс және басқалардың қатысуымен жасалған құрмет альбомы. Джо Фрейяның «Lal» (2007) альбомы да оған құрмет көрсету болып табылады. Оның әндерін June Tabor, Billy Bragg, The Fatima Mansions, Lady Maisery және The Unthanks сияқты көптеген әншілер орындады. Рейчел Унтанк: «Оның лирикасы өте көрнекті және әсерлі, мелодиялар мен күтпеген бұрылыстарға толы, бірақ әр жол бір-бірімен үйлесіп кетеді». Лал мен Майк Уотерсонның 1972 жылы шыққан «Bright Phoebus» альбомы 2017 жылы Domino лейблымен қайта шығарылды. Қайта шығарылымға бұрын естілмеген үй демо-жазбалары енгізілді және түпнұсқалық таспалардан қайта өңделді.

Lal, Norma, and Mike Waterson were orphans and brought up by their grandmother who was of part gypsy descent. Always very close, they began singing together, with cousin John Harrison, in the 1950s, with Lal 'singing unexpected harmonies.' Having opened their own folk club in a pub in the fishing port of Hull where they grew up, by the mid 1960s they had developed their own unaccompanied style singing harmony style re workings of traditional English songs. In 1968 they stopped touring and became geographically separate for the first time – Norma went to Montserrat, and Lal to Leeds where her husband George lived, while Mike stayed in Hull. Both Mike and Lal were writing songs and when Lal returned to Hull they began working together. When Martin Carthy heard Lal's songs, he found them extraordinary. At this time Carthy was in the folk rock band Steeleye Span and he told the bass player Ashley Hutchings about Lal and Mike's songs and together they arranged to have them recorded, not unaccompanied, but with a backing band that included Carthy, Hutchings and Richard Thompson. Bright Phoebus was released in 1972 and "caused a quiet sensation". Her songs sometimes echoed traditional material but also involved a variety of other influences – 'some veered towards jazz and ragtime, others like Winifer Odd had a quirky charm worthy of The Beatles, but with bleak lyrics added. Another favourite Fine Horseman, made use of unexpected chords and structures.' Lyrics were as important to her as the music. The writer she admired most was the 19th century French poet Arthur Rimbaud. Migrating Bird: The Songs of Lal Waterson (2007) is a tribute album, with contributions from James Yorkston, Alasdair Roberts, Willard Grant Conspiracy, Vashti Bunyan, Victoria Williams and others. Jo Freya's album "Lal" (2007) is another tribute to her. Her songs have been covered by a series of singers including June Tabor, Billy Bragg, The Fatima Mansions, Lady Maisery and The Unthanks. Rachel Unthank: "Her lyrics are so descriptive and evocative, the melodies twist and turn in ways I wouldn't expect, and yet each line seems to melt into each other "

Bright Phoebus, released in 1972 by Lal and Mike Waterson, was reissued in 2017 by Domino. The reissue included previously unheard home demo recordings, and was remastered from the original tapes.